II SA/Bk 343/24
WyrokWSA w Białymstoku2024-07-18
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Anna Bartłomiejczuk, Elżbieta Lemańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. przysługuje prawo do tego świadczenia do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, jeśli zgon nastąpił po 1 stycznia 2024 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. przysługuje prawo do tego świadczenia do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, jeśli zgon nastąpił po 1 stycznia 2024 r. Rozstrzygnięcie to opiera się na wykładni art. 63 ust. 12 ustawy o świadczeniu wspierającym, który wprowadza takie przedłużenie terminu, niezależnie od momentu przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku L. P. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na opiekę nad matką T. C., która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Po odmowie przyznania świadczenia przez organ I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach przyznało świadczenie za ograniczony okres. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania świadczenia do końca miesiąca następującego po miesiącu śmierci matki, powołując się na art. 17 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy przyznał świadczenie za okres od 20 lutego 2024 r. do 1 marca 2024 r., wskazując na przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2024 r. i nie stosując art. 17 ust. 4a u.ś.r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Suwałki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr KO.801/81/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Suwałki z dnia 19 marca 2024 roku numer MOPR-DŚR/8213/000743/24/7651.
Zaskarżoną decyzją z 30 kwietnia 2024 r. znak KO.801/81/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Suwałki z 19 marca 2024 r. znak MOPR.DŚR/8213/000743/24/7651 odmawiającą przyznania L. P. świadczenia pielęgnacyjnego i przyznało jej to świadczenie w kwocie 1 126, 80 zł za okres od 20 lutego 2024 r. do 1 marca 2024 r.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 19 lutego 2024 r. L. P. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką T. C. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Do wniosku dołączyła orzeczenie z [...] lutego 2024 r. znak [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności matki wydane do 31 marca 2026 r. oraz oświadczenie T. C. z [...] lutego 2024 r. o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od orzeczenia z 12 lutego 2024 r.
Z akt sprawy wynika, że powyższy wniosek jest kolejnym wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją SKO w Suwałkach z 17 stycznia 2022 r. znak KO.801/401/21 przyznano bowiem wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną matką w kwocie 1 971 zł miesięcznie na okres 1 września 2021 r. do 31 grudnia 20212 r. oraz w kwocie 2 119zł miesięcznie na okres 1 stycznia 2022 r. do 31 października 2023 r. Następnie decyzją z 10 stycznia 2024 r. znak MOPR-DŚR/8210/000193/24/7651 Prezydent Miasta Suwałki zmienił z urzędu decyzję z 17 stycznia 2022 r. i wydłużył okres przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego do 30 września 2024 r. jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenia o niepełnosprawności albo nowe orzeczenia o stopniu niepełnosprawności stanie się ostateczne; ustalił kwotę świadczenia w roku 2024 jako 2 988 zł miesięcznie. Decyzja zmieniająca została wydana na podstawie art. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. poz. 2768 z późn. zm.).
W dniu 4 marca 2024 r. L. P. poinformowała organ pierwszej instancji o śmierci matki w dniu [...] marca 2024 r.
Rozpoznając wniosek z [...]. lutego 2024 r. Prezydent Miasta Suwałki decyzją z 19 marca 2024 r. odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że niepełnosprawność matki wnioskodawczyni istniała od 48 roku życia, a nadto z uwagi na niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego zleconego 20 lutego 2024 r. i ustalenia faktu sprawowania opieki, gdyż podopieczna zmarła 1 marca 2024r.
Odwołanie złożyła wnioskodawczyni. Wskazała, że decyzja jest krzywdząca, gdyż wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła 19 lutego 2024 r. po uzyskaniu przez matkę orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z 12 lutego 2024 r. Wyjaśniła, że matka chorowała przez wiele lat, poruszała się na wózku inwalidzkim, a ona do ostatnich chwil sprawowała nad nią opiekę, także wówczas, gdy niepełnosprawna przebywała w szpitalu (matka była osobą leżącą, niewydolną tlenowo, wymagała pielęgnacji, której nie był w stanie zapewnić personel pielęgniarski). Krzywdzące jest wstrzymanie jej świadczenia z uwagi na zgon matki, gdyż w jednej chwili straciła zarówno najbliższą osobę, jak i źródło utrzymania. Strona wskazała, że zatrudniony powinien mieć zapewniony okres wypowiedzenia i czas na znalezienie nowego zatrudnienia.
Zaskarżoną decyzją SKO w Suwałkach orzekło reformatoryjnie jak wskazano na wstępie, tj. przyznano wnioskodawczyni prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 1 126, 80 zł za okres od 20 lutego 2024 r. do 1 marca 2024 r. Kolegium wyjaśniło, że decyzję Prezydenta Miasta oparto na niewłaściwie przeprowadzonej interpretacji obowiązującego prawa, podczas gdy skarżąca spełniła wszystkie warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej: u.ś.r.) obowiązujące przed 1 stycznia 2024 r., czyli przed nowelizacją zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego jaka nastąpiła od 1 stycznia 2024 r. na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (dalej: u.ś.w.). Przytoczył treść art. 63 ust. 1, 2 i 3 u.ś.w. i wywiódł, że odwołująca się miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką okresowo od 1 września 2021 r. do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanie się ostateczne. W dniu 12 lutego 2024 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Suwałkach wydał nowe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności T. C., które stało się ostateczne 19 lutego 2024 r. (z dniem doręczenia organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania). Zatem prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługiwało stronie do 19 lutego 2024 r. Wobec tego zachowała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego jej wcześniej na zasadach obowiązujących przed 1 stycznia 2024 r., a w konsekwencji zachowała prawo do tego świadczenia na dalszy okres.
W ocenie SKO błędnie organ pierwszej instancji zignorował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, mocą którego stwierdzono, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem wyroku jest bowiem brak podstaw do różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w zależności od momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a więc konieczność oceny spełnienia warunków do przyznania tego świadczenia z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z tym dniem została uznana za niekonstytucyjną.
Zdaniem Kolegium nie było też podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na śmierć podopiecznej, bowiem wnioskodawczyni nieprzerwanie do dnia zgonu matki w dniu [...] marca 2024 r. sprawowała nad nią osobistą i stałą opiekę. Spełniała więc wszystkie warunki do przedłużenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określone we wskazanych przepisach przejściowych, jak i w u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Za bezpodstawny oceniło SKO argument o niemożności przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, w ramach którego możliwe byłoby potwierdzenie faktu opieki – z uwagi na możliwość zastosowania innych środków dowodowych. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie znajdujące się w aktach oświadczenie strony złożone zarówno w formularzu wniosku jak i w odwołaniu co do faktu sprawowania opieki oraz pozostałych warunków do przyznania świadczenia świadczą o spełnieniu warunków do jego otrzymania bez konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Odnośnie okresu, na jaki powinno zostać przyznane świadczenie, Kolegium wyjaśniło, że skoro na mocy decyzji Prezydenta Miasta Suwałk z 10 stycznia 2024 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przedłużono odwołującej się do 19 lutego 2024 r. (tj. do dnia, w którym nowe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności matki stało się ostateczne), prawo do świadczenia może być stronie przyznanie od 20 lutego 2024 r. Terminem końcowym jest natomiast dzień śmierci podopiecznej - [...] marca 2024 r., gdyż z tym dniem strona zaprzestała faktycznej opieki nad matką, zaś opieka jest warunkiem podstawowym do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że w sprawie nie jest możliwe przedłużenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ponad dzień, w którym zakończono opiekę. Przepis umożliwiający to przedłużenie do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, tj. art. 17 ust. 4a u.ś.r. wszedł w życie 1 stycznia 2024 r. Natomiast na mocy art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne do których prawo powstało do 31 grudnia 2023 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazany przepis przejściowy zobowiązuje organy administracji publicznej do stosowania stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2024 r., a więc nowo dodany art. 17 ust. 4a u.ś.r. nie może mieć zastosowania.
Uzasadniając przyznaną kwotę świadczenia Kolegium wyjaśniło, że za okres od 20 lutego 2024 r. do 1 marca 2024 r. łącznie wynosi ona 1.126,80 zł, tj. 1.030,40 zł za okres 20 - 29 lutego 2024 r. (2.988,00 : 29 dnia x 10 dni) oraz 96,40 zł za jeden dzień marca (2988,00 zł : 31 dni X 1 dzień). Powołał się w tym zakresie na regulację art. 17 ust. 4 u.ś.r.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła L. P. Wskazała na treść art. 17 ust. 4a u.ś.r. i wywiodła, że powinna otrzymać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem organy pominęły regulację art. 63 ust. 12 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.), dalej: u.ś.w., która ma zastosowanie w sprawie niniejszej i z której wynika trafność stanowiska skarżącej wynikającego ze skargi. Wydały więc decyzje z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że sąd podziela ustalenia faktyczne i częściowo ocenę prawną sformułowane przez Kolegium na s. 3 zaskarżonej decyzji. Prawidłowa jest zawarta tam analiza przepisów art. 63 ust. 1, 2 i 3 u.ś.w., z której wynika, że: jeśli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023r. – w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne stosuje się przepisy dotychczasowe; jeśli prawo do tego świadczenia zostało przyznane co najmniej do 31 grudnia 2023 r. przed dniem wejścia w życie u.ś.w. albo po tym dniu ale na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. i zachowują prawo do tego świadczenia na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. jednak nie dłużej niż do końca okresu, na jaki zostało przyznane, w tym nie dłużej niż do prawomocności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności; warunkiem zachowania tego prawa na wyżej wskazanych zasadach jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności (lub o stopniu niepełnosprawności) w terminie trzech miesięcy od upływu ważności poprzedniego takiego orzeczenia i następnie złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w terminie kolejnych trzech miesięcy od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie natomiast z art. 63 ust. 12 u.ś.w. w przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, osoba pobierająca na podstawie ust. 1-4 świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, zachowuje, do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo do zasiłku dla opiekuna, chyba że zgon osoby wymagającej opieki nastąpił przed dniem 1 stycznia 2024 r. Z tej regulacji wynika z kolei, że uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego jest podmiot pobierający świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 63 ust. 1-4 u.ś.w. (w ust. 1 mowa jest o osobach, których prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023 r. i do których stosuje się przepisy dotychczasowe), nadto w sytuacji w której podopieczny zmarł przed 1 stycznia 2024 r. Wówczas zachowane zostaje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego "do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki". Zdaniem sądu w tak opisanej sytuacji znajduje się skarżąca.
Była ona uprawniona do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na dzień 31 grudnia 2023 r. na mocy decyzji SKO w Suwałkach z 17 stycznia 2022 r., zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Suwałki z 10 stycznia 2024 r. uwzględniającej przedłużenie z urzędu ważności orzeczenia o niepełnosprawności do 30 września 2024 r. jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanie się ostateczne – przy zastosowaniu art. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. poz. 2768 z późn. zm.). W konsekwencji była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach do 30 września 2024 r. nie dłużej niż do uzyskania przymiotu prawomocności przez nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Na mocy art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. zastosowanie do sytuacji skarżącej znajdowały zatem przepisy dotychczasowe czyli obowiązujące do 31 grudnia 2023 r., bowiem na dzień 31 grudnia 2023 r. istniało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach dotychczasowych. Była zatem osobą pobierającą świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 63 ust. 1-4 u.ś.w. (art. 63 ust. 12 u.ś.w.).
Zgon jej matki nastąpił 1 marca 2024 r. a więc spełniony został drugi warunek z art. 63 ust. 12 u.ś.w.
W tych okolicznościach wobec niekwestionowania przez Kolegium spełnienia innych przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego – powinno ono zostać skarżącej przyznane do ostatniego dnia kwietnia 2024 r., tj. ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon podopiecznej.
Na marginesie wskazać trzeba, że poza sporem pozostaje fakt sprawowania opieki przez skarżącą aż do śmierci jej matki i to opieki w wymiarze wykluczającym podjęcie zatrudnienia. Ustalenie Kolegium w tym zakresie i przytoczoną na jego poparcie argumentację sąd podziela także mimo niesporządzenia wywiadu środowiskowego z uwagi na zgon podopiecznej. Skarżąca bowiem nieprzerwanie kontynuowała pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego, nikt przesłanek przyznania tego świadczenia nie kwestionował przez cały okres jego pobierania, podopieczna uzyskała nowe orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności do 31 marca 2026 r. wskazujące na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji, a następnie nastąpił jej zgon. Trafnie wskazało SKO, że nie ma podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego odnośnie zakresu sprawowanej opieki.
Stwierdzając prawo skarżącej do kontynuacji świadczenia pielęgnacyjnego na zasadzie wynikającej z art. 63 ust. 12 u.ś.w. sąd zwraca uwagę, że po pierwsze regulacją ta odrywa termin końcowy pobierania świadczenia od faktycznej okoliczności sprawowania opieki także dla osób pobierających świadczenia na zasadach dotychczasowych, czyli obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Innymi słowy zasady dotychczasowe zostają tym przepisem zmodyfikowane. Po drugie, regulacja art. 63 ust. 12 u.ś.w. stanowi część koncepcji przyjętej przez ustawodawcę
przy okazji nowelizacji przepisów o świadczeniu pielęgnacyjnym. Do nowej wersji u.ś.r. wprowadzono bowiem art. 17 ust. 4a uprawniający osoby opiekujące się niepełnosprawnymi do kontynuacji prawa do świadczenia do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu śmierci osoby podopiecznej. Widoczna jest zatem wola prawodawcy, czytelnie wyrażona w art. 63 ust. 12 u .ś.w. i art. 17 ust. 4a u.ś.r., "zadbania" o osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne także przez pewien czas po śmierci ich podopiecznych, tak aby możliwe było dostosowanie się do nowej sytuacji. Jak trafnie bowiem wskazuje skarżąca, śmierć podopiecznej osoby niepełnosprawnej powoduje nie tylko utratę bliskiej osoby ale i źródła utrzymania. Co więcej, sąd zwraca uwagę, że osobom pobierającym świadczenie pielęgnacyjne na zasadzie art. 63 ust. 12 u.ś.w. umożliwiono kontynuację świadczenia pomimo podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub ustalenia prawa do świadczeń emerytalno-rentowych lub innych, których pobieranie do 31 grudnia 2023r. wykluczało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, chyba że doszło do zawieszenia prawa do wypłaty tych świadczeń. Jedynie wójt, burmistrz lub prezydent miasta został zwolniony z opłacania składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe takich osób (art. 63 ust. 14 u.ś.w.).
Stanowisko podobne do stanowiska sądu w sprawie niniejszej zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 5 czerwca 2024 r. w sprawie II SA/Gd 213/24 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd ten dokonał następującej interpretacji art. 63 ust. 12 u.ś.w., którą sąd w sprawie niniejszej w całości podziela: "Przywołany przepis stanowi wyjątek od reguły określonej w art. 63 ust. 1 u.ś.w. nakazującej stosować w sprawach o świadczenia pielęgnacyjne przepisy dotychczasowe. Wprowadza on bowiem przedłużenie terminu przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku śmierci podopiecznego o termin odpowiadający terminowi wskazanemu w art. 17 ust. 4a u.ś.r., o ile zgon nastąpił po dniu 1 stycznia 2024 r. Wynika z niego bowiem, że w stosunku do opiekunów, którzy pobierali to świadczenie przed wejściem w życie nowelizacji u.ś.r. ustawodawca wprowadził nową regułę pozwalającą zachować im prawo do świadczenia, nawet po śmierci osoby wymagającej opieki. Celem powyższego jest wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych zapewniając im "osłonową" wypłatę świadczenia do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że celem regulacji zawartej w art. 63 ust. 12 u.ś.w. było także zrównanie sytuacji prawnej opiekunów osób niepełnosprawnych pobierających przyznane już świadczenia przed wejściem w życie nowelizacji u.ś.r. z sytuacją prawną opiekunów osób niepełnosprawnych, którzy świadczenie uzyskują na podstawie decyzji wydawanych w postępowaniach wszczętych na podstawie nowych przepisów. Wskazuje na to wyraźnie wykładnia końcowej części art. 63 ust. 12 u.ś.w. zawierająca ograniczenie zastosowania tego przepisu w zależności od momentu śmierci podopiecznego. W przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne zachowuje prawo do niego do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, chyba że zgon tej osoby nastąpił przed dniem 1 stycznia 2024 r. Wnioskując a contrario, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostaje zachowane w "przedłużonym" terminie w przypadku, gdy zgon podopiecznego nastąpił po dniu 1 stycznia 2024 r. Tym samym, wszystkim opiekunom osób niepełnosprawnych przysługuje, w przypadku śmierci podopiecznego po dniu 1 stycznia 2024 r., świadczenie pielęgnacyjne z "przedłużonym" terminem, niezależnie od tego czy uzyskały je na podstawie decyzji wydanej na podstawie przepisów dotychczasowych (tj. obowiązujących przed dniem 31 grudnia 2023 r.) czy też na podstawie przepisów znowelizowanych (tj. z uwzględnieniem art. 17 ust. 4a u.ś.r.). W ten sposób ustawodawca, zgodnie z wynikającą z art. 32 Konstytucji RP zasadą równości podmiotów wobec prawa, w taki sam sposób potraktował opiekunów osób niepełnosprawnych w przypadku śmierci podopiecznego, niezależnie od momentu przyznania świadczenia".
Powyższe uzasadniało uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji. Dodać należy, że w szczególności decyzja pierwszoinstancyjna jest zupełnie bezpodstawna. Pomija bowiem skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13, co trafnie i bez naruszenia prawa wyłożyło Kolegium w zaskarżonej decyzji. Nadto decyzja Prezydenta Miasta pomija też regulację art. 63 ust. 12 w związku z ust. 1 u.ś.w. odrywając stan faktyczny sprawy niniejszej od stanu prawnego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.) sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. W ponownym postępowaniu organy uwzględnią przedstawioną przez sąd wykładnię przepisu prawa materialnego (art. 63 ust. 12 u.ś.w.) dotyczącą końcowego terminu przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku śmierci podopiecznego po 1 stycznia 2024 r., gdy jego opiekun pobierał świadczenie pielęgnacyjne na dotychczasowych zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło