II SA/Bk 348/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku w sprawie usunięcia nieprawidłowości w budynku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2009 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 65 § 1 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 – Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z [...] marca 2009 r. nr [...] przekazujące temu organowi wniosek K. i J. W. z dnia 26 stycznia 2009 r. w sprawie usunięcia istniejących nieprawidłowości w budynku warsztatowo – mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr 274/2 przy ul. [...] w B. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2009 r. złożonym w powiatowym organie nadzoru budowlanego K. i J. W. zwrócili się o podjęcie działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości występujących w/w budynku warsztatowo – mieszkalnym poprzez całkowite zamurowanie, ewentualnie zamurowanie luksferami lub innym materiałem ognioochronnym, dwóch otworów okiennych w części mieszkalnej na poziomie + 4,5 m, znajdujących się w ścianie oddalonej od granicy ich działki (nr 275) o 1,95 m oraz otworu okiennego i otworu drzwiowego w pomieszczeniu na poziomie + 6,2 m znajdujących się w ścianie odległej o 3,27 m od granicy ich działki. Jako podstawę prawną swojego wniosku wskazali przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 prawa budowlanego i podnieśli, że wniosek jest zasadny, gdyż przedmiotowy obiekt budowlany w istniejącym stanie narusza normy techniczno – budowlane i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia oraz środowisku. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, na podstawie art. 65 § 1 kpa, powyższy wniosek przekazał wojewódzkiemu inspektorowi nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu podano, że toczyło się już postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowości związanych z usytuowaniem otworów w ścianie budynku znajdującego się na działce nr 274/2 od strony działki 275. Zakończyło się ono prawomocną decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. umarzającą postępowanie (decyzja z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...]). Skarga od tej decyzji została oddalona wyrokiem WSA w Białymstoku z [...] maja 2004 r., sygn. akt [...]. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem NSA z [...] marca 2005 r., sygn. akt [...]. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że wniosek z 26 stycznia 2009 r. dotyczy wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją z [...] grudnia 2003 r. i przekazał go organowi odwoławczemu, jako organowi właściwemu w sprawie na podstawie art. 150 § 1 kpa. Stanowisko powiatowego organu nadzoru budowlanego zostało zakwestionowane przez wnioskodawców. Zarzucili oni naruszenie art. 65 § 1 kpa w zw. z art. 66 ust. 1 i art. 83 ust. 1 prawa budowlanego i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne i podał, że w sprawie nie mogło być wszczęte postępowanie administracyjne, gdyż organy nadzoru budowlanego nie mogą wszczynać kilku postępowań w tej samej sprawie. Postępowania zakończone decyzją ostateczną można jedynie podważać w toku postępowania nadzwyczajnego. Właściwym zaś do prowadzenia postępowań nadzwyczajnych (zależnie od rodzaju tego postępowania) jest organ, który wydał w tej sprawie decyzję ostateczną, w tym przypadku P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, J. W. wywiódł skargę do sądu administracyjnego. Tak jak w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 65 § 1 kpa w zw. z art. 66 ust. 1 i art. 83 ust. 1 prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższe naruszenia wniósł o uchylenie kwestionowanego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że wbrew stanowisku organów nadzoru budowlanego wniosek z 26 stycznia 2009 r. nie powinien być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z [...] grudnia 2003 r. Podniósł, że od czasu zakończenia przedmiotowego postępowania stan faktyczny na sąsiednich działkach uległ zmianie. Złożony w oparciu o przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 prawa budowlanego wniosek motywowany jest w szczególności istniejącym aktualnie zagrożeniem pożarowym przez budynek niespełniający przewidzianych prawem wymogów technicznych dotyczących zachowania odpowiednich odległości okien od granic sąsiedniej działki. Prowadzone przed kilku laty postępowanie dotyczące nieprawidłowości przedmiotowego budynku nie powoduje, że w chwili obecnej nie może on zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowisku. Uprzednio prowadzone postępowanie, w ocenie skarżącego, nie stanowi przeszkody do wszczęcia nowego postępowania w tej samej sprawie, gdyż zostało ono zakończone decyzją umarzająca. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 61 § 1 w zw. z art. 65 § 1 kpa. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Organ administracji publicznej nie jest bowiem uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. O tym, jaka jest treść żądania w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane (vide: wyrok NSA z 24 lipca 2001, IV SA 1091/99, Lex nr 78924, wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2007 r., IV SA/Wa 300/07, Lex nr 337783). W przedmiotowej sprawie w dniu 26 stycznia 2009 r. do powiatowego organu nadzoru budowlanego wpłynął wniosek K. i J. W. Treść wniosku została sformułowana w sposób jednoznaczny, nie budzący żadnych wątpliwości. Wnioskodawcy w oparciu o treść art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 prawa budowlanego wnieśli o usunięcie nieprawidłowości występujących w budynku warsztatowo – mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr 274/2 przy ul. [...] w B. Organ I instancji w oderwaniu od treści wniosku wszczynającego postępowanie uznał, że z uwagi na to iż kwestia dotycząca nieprawidłowości związanych z usytuowaniem otworów w ścianie przedmiotowego budynku została zakończona prawomocną decyzją, dotyczy on wznowienia tego postępowania i na podstawie art. 150 § 1 kpa przekazał go do rozpoznania organowi II instancji, jako organowi właściwemu. Taki tryb załatwienia sprawy nie był prawidłowy, gdyż rzeczą powiatowego organu nadzoru budowlanego było rozpatrzenie wniosku z 26 stycznia 2009 r. zgodnie z wolą wnioskodawców. W tym konkretnym przypadku organ powinien wszcząć postępowanie i zakończyć je albo decyzją merytoryczną albo też decyzją umarzającą postępowanie przy ustaleniu, że wniosek dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.