II SA/Bk 351/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. Ż.-K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej M.J. D. wykonane na zasadzie prawa pomocy. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. przyznano M. J.D.(zwanej dalej skarżącą) specjalny zasiłek celowy w wysokości 250,00 zł. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 29 stycznia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 8 akt admin.). W dniu 21 lutego 2014 r. strona skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podniosła, że jest osobą niezdolną do pisania ręcznego z powodu dysfunkcji rąk i znacznego niedowidzenia. Wskazała również, że oprócz pism urzędowych ma jeszcze wiele innych spraw, które musi załatwiać na bieżąco, m.in. leczenie i rehablitacje, zakupy, sądy, a możliwości poruszania się po mieście ma ograniczone w porównaniu do osób sprawnych. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że skarżąca złożyła odwołanie z naruszeniem terminu do jego wniesienia, który upłynął 12 lutego 2014 r. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 29 stycznia 2014 r., a odwołanie zostało złożone w dniu 21 lutego 2014 r. Ponadto Kolegium podniosło, że skarżąca w złożonej prośbie o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a zatem brak jest podstaw do przywrócenia terminu do dokonania powyższej czynności. Problemy z pisaniem z powodu dysfunkcji rąk oraz duża ilość spraw, które ma do załatwienia, nie uzasadniają, w ocenie Kolegium, braku winy w uchybieniu terminowi. Podniesiono, że złożenie odwołania nie wymagało własnoręcznego jego napisania, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, że skarżąca kontaktuje się z organami drogą elektroniczną. Zdaniem organu przeszkodą w złożeniu odwołania nie mogła być też ilość załatwianych spraw, gdyż akta sprawy wskazują na dużą aktywność skarżącej w toczących się postępowaniach. Na powyższe postanowienie skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że jako osoba niepełnosprawna, cierpiąca na dysfunkcję rąk i dużą wadę wzroku, nie pisze ręcznie, nie ma w mieszkaniu działającego komputera i drukarki. Wskazała, że codzienne poszukiwanie pomocy w komunikowaniu się jest niemożliwe, bo zabiera większość czasu potrzebnego do załatwiania spraw i leczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo organ wskazał, że termin na złożenie odwołania upływał w dniu 12 lutego 2014 r., zaś w dniu 5 lutego 2014 r. skarżąca przesłała drogą elektroniczną pismo do Ośrodka, natomiast w dniu 4 lutego 2014 r. był przeprowadzany wywiad środowiskowy w związku ze złożonym wnioskiem z dnia [...]stycznia 2014 r. Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, że w sprawie niniejszej nie nastąpiła żadna okoliczność uniemożliwiająca złożenie odwołania. Podczas rozprawy w dniu 19 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej poparła skargę i wnioski w niej zawarte oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak również o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej jako p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Obowiązkiem sądu jest zbadanie prawidłowości wydanych w sprawie aktów zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Należy jednak zauważyć, że kontrola decyzji w aspekcie zgodności z prawem materialnym możliwa jest tylko w przypadku braku istotnego naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności braku naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego, zapewniających prawidłowość ustaleń faktycznych. Tylko na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych możliwa jest bowiem prawidłowa subsumcja do przepisów prawa materialnego i ocena zaskarżonego aktu co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Na wstępie należy podnieść, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. dotyczącej przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego w wysokości 250,00 zł. W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt złożenia przez skarżącą odwołania z uchybieniem ustawowego terminu. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja z dnia [...] stycznia 2014 r. została doręczona skarżącej w dniu 29 stycznia 2014 r. Kwestia skutecznego doręczenia skarżącej ww. decyzji nie była kwestionowana w sprawie. Odwołanie zaś skarżąca złożyła w dniu 21 lutego 2014 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu do jego wniesienia, który mijał w dniu 12 lutego 2014 r. Stosownie do art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej: "k.p.a.", w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że skarżąca wniosek o przywrócenie terminu wniosła z zachowaniem 7 dniowego terminu. Do wniosku dołączono również odwołanie od decyzji, ale należy zauważyć, że odwołanie już znajdowało się w organie. Z tych przyczyn warunki formalne ciążące na stronie określone art. 58 § 2 k.p.a. zostały spełnione. Rozważenia wymaga kwestia, czy skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. Przepis ten wymaga uprawdopodobnienia braku winy, a nie wykazania braku winy, co ma duży wpływ na ocenę okoliczności przedstawionych przez skarżącą w stanie faktycznym sprawy. Wskazać trzeba, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie, który wskazuje na niemożliwość dokonania danej czynności z powodu przeszkód niemożliwych do przezwyciężenia. Brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna. Jednocześnie jednak nie powoduje to zwolnienia organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, w celu potwierdzenia wiarygodności okoliczności powołanych we wniosku, zwłaszcza jeśli są one dla organu mało przekonywujące, bądź też są lakoniczne i ogólnikowe (zob. wyrok. WSA w Rzeszowie z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 122/14, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że skarżąca w złożonym wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niezłożeniu odwołania w terminie. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy problemy z pisaniem z powodu dysfunkcji rąk oraz duża ilość spraw, które strona ma do załatwienia, nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminowi. Co więcej z akt sprawy wynika, że skarżąca kontaktowała się z organami drogą elektroniczną. Kolegium zasadnie podniosło, że termin na złożenie odwołania upływał w dniu 12 lutego 2014 r., zaś w dniu 5 lutego 2014 r. skarżąca przesłała drogą elektroniczną pismo do Ośrodka, natomiast w dniu 4 lutego 2014 r. był przeprowadzany wywiad środowiskowy w związku ze złożonym wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. Przeszkodą w złożeniu odwołania nie mogła być też ilość załatwianych spraw, gdyż akta sprawy, jak trafnie wskazał organ odwoławczy wskazują na dużą aktywność skarżącej w toczących się postępowaniach. Skoro skarżąca nie wskazała żadnej okoliczności, mogącej stanowić uzasadnienie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, przyjąć należało, że postanowienie organu odwoławczego, odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania, było w pełni uzasadnione. Reasumując, w ocenie Sądu, podczas wydawania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Skutkowało to koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).