II SA/Bk 351/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-06-17

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności w wysokości 30.000 zł, dochody przekraczające wydatki o około 1.100 zł miesięcznie oraz znaczący majątek (dom, nieruchomość rolna, dwa samochody), może zostać uznana za osobę uprawnioną do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawca posiada wystarczające środki finansowe i majątek, aby pokryć koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Posiadane oszczędności w kwocie 30.000 zł, miesięczny dochód przewyższający wydatki oraz znaczący majątek (nieruchomość rolna, dom, samochody) świadczą o dobrej sytuacji materialnej rodziny, co wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, które jest instytucją wyjątkową, przeznaczoną dla osób w trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Wnioskodawca wykazał miesięczne dochody rodziny w wysokości 3.120 zł i wydatki w kwocie 2.000 zł. Posiada również znaczący majątek, w tym dom, nieruchomość rolną, dwa samochody oraz oszczędności w kwocie 30.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. M. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką T. G. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi: wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia wnioskodawcy na stanowisku d. – 860 zł oraz emerytura T. G. – 2.260 zł. Stałe wydatki rodziny wynoszą około 2.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m2 (wartość 350.000 zł); nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (wartość 450.000 zł) oraz samochód osobowy [...] [...], rok prod. 2005 (wartość 15.000 zł) i [...] [...] [...], rok prod. 2007 (wartość 35.000 zł). Dodatkowo M. G. ma zgromadzone oszczędności w kwocie 30.000 zł (k. 16 - 17). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu M. G. wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny to łączna kwota 3.120 zł. Stałe wydatki zostały oszacowane na kwotę 2.000 zł. Majątek małż. G. stanowi: dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, samochód osobowy [...] [...], rok prod. 2005, [...] [...] [....], rok prod. 2007 oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 30.000 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez M. G. i pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym współmałżonkę stałych źródeł dochodu (emerytura i wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia) w wysokości przekraczającej deklarowane wydatki tj. o kwotę około 1.100 zł, poczynione przez wnioskodawcę oszczędności w wysokości 30.000 zł w połączeniu z wykazanym majątkiem (tu nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha stanowiąca potencjalne źródło dochodu), pozwalają na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć koszty ustanowienia radcy prawnego z wyboru w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy stanowi przede wszystkim fakt posiadania przez małż. G. oszczędności w wysokości 30.000 zł, kwota ta jest wystarczająca do pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru w sprawie niniejszej. Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż wnioskodawca jest w stanie zaoszczędzić około 1.100 zł miesięcznie (uzyskiwany dochód jest wyższy od wykazanych wydatków). Wszystkie te okoliczności świadczą o dobrej sytuacji majątkowej rodziny. Poza wszelką wątpliwością pozostaje zatem, iż zgromadzone środki pieniężne powinny być przeznaczone na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, której rodzina ma źródła utrzymania, zgromadzone oszczędności i majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło