II SA/Bk 369/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi G. C. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 642/09 w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu czasowego 1. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie; 2. przyznaje adwokatowi M. Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę [...] złotych ([...]) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego G. C. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., wydanym w sprawie II SA/Bk 642/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę G. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w której odmówiono wymeldowania A. S. z pobytu czasowego w miejscowości S. [...], gm. B.. W dniu [...] maja 2013 r. G. C. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r. Skarga niniejsza została umotywowana przez skarżącego wykryciem okoliczności faktycznych oraz środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W jej uzasadnieniu wskazano, że J. K. oraz A. S. w świetle prawa i aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] nie stali się współwłaścicielami domu mieszkalnego znajdującego się w miejscowości S. [...], albowiem w koszcie sprzedaży nie uwzględniono wartości gruntu. Skoro zatem nie został sprzedany grunt, to zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i zasadą prawa supreficies solo cedit nie doszło do sprzedaży domu mieszkalnego związanego z gruntem. Jako drugą podstawę wznowieniową wskazano brak należytej reprezentacji skarżącego w sprawie II SA/Bk 642/09, albowiem wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie chciał złożyć skargi kasacyjnej. Ponadto, w ocenie skarżącego, decyzja Wójta Gminy B. z [...] czerwca 2009 r. została wydana przez organ podlegający wyłączeniu, albowiem nie był on wystarczająco obiektywny. Mając na uwadze powyższą argumentację skarżący wniósł o wznowienie przedmiotowego postępowania, uchylenie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2010 r., decyzji Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz uchylenie bądź zmianę postanowienia ww. Wójta z dnia [...] marca 2009 r. i nakazanie innemu urzędowi uczynienie przedmiotem postępowania spraw o zameldowanie w miejscowości S. [...] na pobyt stały J. K. oraz na pobyt czasowy A. S. Pismami z dnia [...] maja 2013 r. i z dnia [...] sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący o okolicznościach stanowiących podstawę skargi dowiedział się [...] kwietnia 2013 r. po dokonanej analizie treści aktu notarialnego przez E. S., zaś o treści wyroku z dnia 8 kwietnia 2010 r. dowiedział się tego samego dnia w czasie publikacji orzeczenia. Jako podstawy skargi o wznowienie postępowania pełnomocnik wskazał art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, bądź jej odrzucenie z uwagi na brak ustawowej podstawy wznowienia postępowania sądowego. Organ zwrócił uwagę, że postępowanie, którego wznowienia żąda skarżący, dotyczyło sprawy wymeldowania A. S. z miejsca pobytu czasowego trwającego do dnia [...] maja 2010 r. Z upływam zaś powyższego terminu sprawa utraciła aktualność i dlatego ewentualne wznowione postępowanie byłoby bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na samym początku wskazania wymaga, że warunkiem możliwości rozpatrywania skargi o wznowienie postępowania sądowego, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), jest wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych warunków powoduje, że rozpatrywanie skargi o wznowienie jest niemożliwe i skutkuje jej odrzuceniem. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania. To wstępne badanie skargi co do zasady odbywa się na posiedzeniu niejawnym, ale może być też połączone z rozpoznaniem sprawy. W takiej sytuacji stosownie do art. 280 p.p.s.a. sąd wyznaczając rozprawę, na rozprawie bada dopuszczalność wznowienia, może przy tym uczynić to w dwojaki sposób, czyli traktując tę kwestię odrębnie jako pewnego rodzaju samodzielne postępowanie, po zakończeniu którego albo odrzuca skargę, albo przystępuje do badania sprawy, albo łącząc badanie dopuszczalności wznowienia z badaniem istoty sprawy. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 2577/12). W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu, skarżący uczynił zadość wymogom z art. 279 p.p.s.a., stąd postanowieniem na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r. Przechodząc zaś do rozpoznania skargi wskazać należy, że wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Podstawy skargi o wznowienie zostały wyliczone taksatywnie. W postępowaniu takim nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Wznowienie uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej skardze o wznowienie postępowania sądowego skarżący jako podstawę wznowienia wskazał, że wykryto nowe okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) oraz brak należytej reprezentacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2010 r. jest niezasadna. Powołując się na podstawę wznowieniową z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. skarżący wskazał, że brak należytej reprezentacji sprowadzał się do faktu, że jego pełnomocnik, adwokat ustanowiony z urzędu, odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu, zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a., ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Zgodnie natomiast z art. 36 pkt 2 p.p.s.a., takie pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem do prowadzenia konkretnej sprawy i wygasa dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania. Pełnomocnik reprezentujący stronę w postępowaniu sądowym dokonuje za nią czynności, a skutki jego działań, zarówno te pozytywne, jak i negatywne, obciążają stronę. W sytuacji zatem, gdyby pełnomocnik wykonywał swoje czynności niesumiennie i nieprawidłowo, strona mogłaby mieć względem niego jedynie ewentualne roszczenia odszkodowawcze. Przyjęcie konstrukcji innej powodowałoby uznanie pełnomocnictwa ustanowionego z urzędu za mniej wartościowe od pełnomocnictwa z wyboru mimo, że z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiska takiego wywieźć się nie da. W orzecznictwie sądowym pojawił się nawet pogląd, że "również niewłaściwe czy nieudolne reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Nie stanowi więc ustawowej podstawy wznowienia postępowania" (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2005 r., sygn. OSK 1160/04). Zdaniem Sądu, w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r. nie można nawet mówić o niewłaściwym lub nieudolnym reprezentowaniu interesów skarżącego przez jego pełnomocnika, gdyż pełnomocnik ten, po przeanalizowaniu sprawy i motywów wyroku poinformował na piśmie stronę, że brak jest podstaw do złożenia skargi kasacyjnej i swoje ustalenia uzasadnił. Odmienne stanowisko w tym względzie samej strony nie wpływa na prawidłowość oceny dokonanej przez jej pełnomocnika, ani też nie może być potraktowane jako odmowa reprezentowania strony. Stąd brak jest podstaw do twierdzenia, że strona była w przedmiotowym postępowaniu nienależycie reprezentowana. Jeśli zaś chodzi o drugą wskazaną przez skarżącego podstawę wznowieniową w postaci późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych i środków dowodowych w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a., to jednoznacznie należy ocenić, że zarzut przedmiotowy jest również całkowicie niezasadny. Jako nową okoliczność skarżący wskazał akt notarialny Rep. [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., który w ocenie skarżącego, winien być inaczej interpretowany niż to uczyniły organy w postępowaniu administracyjnym i Sąd w postępowaniu sądowym w sprawie II SA/Bk 642/09. Zdaniem Sądu, z art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że w przepisie tym wskazano podstawę wznowieniową opartą o wykrycie po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego takich okoliczności lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne jest natomiast, że w sprawie II SA/Bk 642/09 wskazany akt notarialny był przedmiotem analizy przez Sąd rozpoznający sprawę, co wynika wprost z uzasadnienia tego wyroku. Akt notarialny nie stanowi więc ani nowej okoliczności, ani nowego środka dowodowego. Trudno też zgodzić się ze skarżącym, że dowiedział się o nim po wydaniu wyroku w dniu 8 kwietnia 2010 r., skoro akt ten został zawarty w dniu 24 kwietnia 2003 r. a skarżący był jego stroną. Podkreślenia także wymaga, że zarzut ten jest niezasadny również i z tego względu, że przedstawiana obecnie przez stronę skarżącą interpretacja zapisów przedmiotowego aktu notarialnego nie ma wpływu na wynik sprawy II SA/Bk 642/09. Przedmiotem postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2010 r. w sprawie II SA/Bk 642/09 było bowiem wymeldowanie A. S. z pobytu czasowego. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu cytowanego wyroku, istotą całej sprawy jest konflikt rodzinny i chęć odwrócenia powziętych niegdyś decyzji skarżącego o wyzbyciu się majątku na rzecz wnuczki A. S. i jej przyjaciela J. K., jednakże droga postępowania administracyjnego w kwestii wymeldowania współwłaścicieli nieruchomości z tejże nieruchomości nie jest drogą właściwą, gdyż służy temu postępowanie przed sądem cywilnym. Dalej Sąd ten wskazał, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie niczego nie zmieni w stosunkach majątkowych między stronami. Zdaniem Sądu, rację ma organ, który w odpowiedzi na skargę wskazał, że merytoryczne podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania określa ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) i pośród nich nie ma kwestii związanych z posiadaniem tytułu prawnego do określonego lokalu. Oznacza to zatem, że obecna interpretacja przedmiotowego aktu notarialnego przez stronę skarżącą nie ma najmniejszego wpływu na przedmiot sprawy rozstrzygniętej wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2010 r. Tym samym więc nie może ona mieć wpływu na wynik tej sprawy. W tym miejscu zauważenia wymaga, że stronie w niniejszym postępowaniu wznowieniowym mniej chodzi o kwestię zameldowania A. S., gdyż przedmiotowe zameldowanie miało charakter czasowy do dnia [...] maja 2010 r. i zakończyło się wraz z upływem tej daty, tylko raczej o rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia, co było przedmiotem umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2003 r. oraz, jakie prawa zostały w niej przeniesione na A. S. i J. K. Potwierdza to między innymi treść pisma strony skarżącej z dnia [...] października 2013 r., w którym strona chce, aby Sąd w niniejszym postepowaniu wznowieniowym zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego lub Sądu Najwyższego o wyjaśnienie zagadnienia prawnego w postaci ważności umowy sprzedaży nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym dokonanej z pominięciem sprzedaży gruntu. Zdaniem Sądu, kwestie powyższe nie mogły być jednak przedmiotem badania w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowego, gdyż w postępowaniu tym nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Kwestie podniesione przez stronę do takich zaś nie należą. Wznowienie postępowania uzasadniają bowiem tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. W tym kontekście, w postępowaniu niniejszym nie mógł być również rozpoznawany zarzut skarżącego dotyczący badania, czy decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2009 r. została wydana przez organ podlegający wyłączeniu z uwagi na zarzucany mu brak obiektywizmu. Mając zatem powyższe na uwadze, na mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461, j.t.).