II SA/Bk 37/04

WyrokWSA w Białymstoku2004-09-09

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Stanisław Prutis, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego z powodu niezłożenia wniosku o urlop bezpłatny, mimo istnienia stosunku pracy, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, uznając, że uchwała rady gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego była zgodna z prawem. Radny, który pozostawał w stosunku pracy z urzędem gminy, miał obowiązek złożenia wniosku o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników wyborów. Niezastosowanie się do tego wymogu, pomimo otrzymywania świadczeń rentowych, skutkowało wygaśnięciem mandatu na podstawie art. 24b ust. 1 i 5 ustawy o samorządzie gminnym.
Stan faktyczny
Rada Gminy M. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego P. D. z powodu niezłożenia wniosku o urlop bezpłatny, mimo że radny pozostawał w stosunku pracy z Urzędem Gminy. Radny kwestionował uchwałę, twierdząc, że nie świadczył pracy i że stosunek pracy został rozwiązany z mocy prawa w związku z przejściem na rentę. Sąd rozpatrywał skargę na uchwałę rady gminy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Bazydło, po rozpoznaniu w dniu 09 września 2004r. sprawy ze skargi P. D. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.- Zaskarżoną uchwałą, wydaną na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich (Dz. U. Nr 95, poz. 602 z późn. zm.) i w związku z art. 24 "b" ust. 1 i 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), Rada Gminy M. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego – P. D. z okręgu wyborczego Nr 3 z Komitetu Wyborczego Wyborców "[...]" z powodu niezłożenia przez radnego wniosku, o którym mowa w art. 24 "b" ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Pismem z dnia 22 grudnia 2003 r. P. D. wystąpił do Rady Gminy M. o ponowne rozpatrzenie sprawy wygaśnięcia mandatu z powodu niezłożenia wniosku zgodnie z art. 24 "b" ust. 1 powołanej ustawy. W piśmie skarżący stwierdził, że nie świadczył pracy w ramach stosunku pracy, ponieważ nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, uważał, że stosunek pracy z Urzędem Gminy został rozwiązany z mocy prawa w związku z przejściem na rentę, a na jego stanowisku pracy była zatrudniona inna osoba. Stąd skarżący uważał, że uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. W dniu 30 grudnia 2003 r. Rada Gminy M. podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Uchwałę w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zainteresowany P. D.. Skarżący nie sprecyzował wniosków i zarzutów skargi, nie przytoczył również uzasadnienia. Przedstawił załączniki do skargi, a wśród nich świadectwo pracy z Urzędu Gminy w M., wniosek o sprostowanie świadectwa pracy, decyzje ZUS o przyznaniu renty oraz Kartę leczenia szpitalnego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że uchwała jest zgodna z prawem, a została podjęta na skutek następującego stanu prawnego i faktycznego: P. D. został zatrudniony w Urzędzie Gminy w M. na podstawie umowy o pracę z dniem 1 stycznia 1991 r., na stanowisku konserwatora, mechanika sprzętu silnikowego znajdującego się w dyspozycji Ochotniczej Straży Pożarnej w J. Przedmiotowa umowa została podpisana przez ówczesnego Wójta Gminy M. – S. J. na czas nieokreślony. Przedmiotowa umowa o pracę do dnia 3 grudnia 2003 r., nie została rozwiązana, pomimo, że P. D. był radnym już drugą kadencję. Ponadto jako pracownik, ani w trakcie poprzedniej kadencji, jak i obecnej nie ubiegał się o urlop bezpłatny zgodnie z wymogami powołanego na wstępie przepisu ustawy o samorządzie gminnym. Ostatnia zmiana warunków pracy i płacy datowana jest na dzień 31 stycznia 2002 r. i potwierdzona przez skarżącego. Z posiadanych dokumentów wynika, iż P. D. do 31 grudnia 1990 r. był zatrudniony na identycznym stanowisku w Komendzie Rejonowej Straży Pożarnej w B. - Ochotnicza Straż Pożarna w J. Po zmianach ustawowych - ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 z późn. Zz.), ochrona przeciwpożarowa stała się zadaniem własnym gminny. Brak jest dokumentów potwierdzających, aby na terenie Gminy M. utworzono gminną zawodową straż pożarną, o jakiej stanowi art. 15 i 16 "a", 18 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z dn. 11 września 1991 r. z późn. zm.), w której to mógłby być zatrudniony P. D.. Działająca na terenie M. do dnia wejścia w życie w/w ustawy jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej z mocy prawa art. 40 ust. 1 stała się stowarzyszeniem, które to nie zatrudnia pracowników. W związku z powyższym P. D., jak i pozostali pracownicy dotychczasowej Państwowej Straży Pożarnej obsługujący sprzęt przekazany Ochotniczej Straży Pożarnej w 1991 r. w M. stali się pracownikami Urzędu Gminy w M. Na podstawie przedmiotowej umowy, P. D. świadczył pracę do stycznia 2002 r., będąc jednocześnie radnym poprzedniej kadencji. W roku 2002 otrzymywał okresowe świadczenia rentowe, jednakże umowa o pracę ze skarżącym nie została rozwiązana, zapewne z powodu, iż konieczna była zgoda rady, o jakiej stanowił art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. W chwili podjęcia zaskarżonej uchwały skarżący nie świadczył pracy, nie zmienia to jednak faktu, że umowa o pracę nie została rozwiązana, a po uzyskaniu mandatu radnego w poprzednich wyborach samorządowych w 1998 r. oraz ostatnich w roku 2002 wymieniony radny nie ubiegał się i nie korzystał z urlopu bezpłatnego. Nie wyjaśnił też przyczyn zaistniałego stanu rzeczy. Zdaniem organu, powyższy stan faktyczny wskazuje, że radny P. D. po raz kolejny nie dopełnił ustawowego obowiązku, o jakim stanowi przepis art. 24 "b" ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co winno skutkować sankcją określoną w ust. 5 tegoż artykułu, a mianowicie niezłożenie przez radnego wniosku o urlop bezpłatny jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 24 "b" ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym "osoba wybrana na radnego nie może wykonywać pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskała mandat oraz wykonywać funkcji kierownika lub jego zastępcy w jednostce organizacyjnej tej gminy. Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu osoba ta obowiązana jest złożyć wniosek o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy". Z przedłożonych przez Urząd Gminy w M. dokumentów wynika, iż skarżący od 1 stycznia 1991 r. do 31 grudnia 2003 r. pozostawał w stosunku pracy w tym Urzędzie. Dowodzi tego umowa o pracę z 1 stycznia 1991 r., zmiana warunków umowy o pracę dokonania 31 stycznia 2002 r. (pokwitowana przez skarżącego), a przede wszystkim świadectwo pracy z dnia 31 grudnia 2003 r. stwierdzające, iż skarżący przez cały okres był zatrudniony w Urzędzie Gminy M. – strażnica Ochotniczej Straży Pożarnej J. w wymiarze ½ etatu (20 godzin tygodniowo) wykonując prace kierowcy – konserwatora sprzętu silnikowego. Skarżący zwracał się o sprostowanie tego świadectwa pracy (pismo z 16 stycznia 2004 r.) domagając się uzupełnienia okresów nieskładkowych wraz z ich wyszczególnieniem oraz wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe za lata 2002 i 2003. Pismo to potwierdza, iż skarżący wiedział o tym, iż pozostaje w stosunku pracy w urzędzie gminy. Z przepisu art. 24 "b" ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika, iż dotyczy on nie tylko urzędników pracujących w gminie, lecz wszystkich osób pozostających w stosunku pracy w urzędzie, niezależnie od charakteru pracy. Dotyczy również konserwatorów sprzętu ochotniczych straży pożarnych zatrudnionych przez urzędy gmin, po przeprowadzeniu reorganizacji, a mianowicie nadaniu ochotniczym strażom statusu prawnego stowarzyszeń, niezatrudniających pracowników. Prawdą jest, iż skarżący orzeczeniami lekarza orzecznika ZUS został uznany za częściowo niezdolnego do pracy w okresach od 18 grudnia 2001 r. do grudnia 2002 r. oraz od 2 stycznia 2003 r. do czerwca 2003 r. Po zakończeniu tego okresu – od lipca 2003 r. do daty podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu (3 grudnia 2003 r.) skarżący pozostając nadal w stosunku pracy, nie złożył wszakże wymaganego wniosku o urlop bezpłatny. Uzasadniało to podjęcie uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie w/w przepisu. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd skargę, jako bezzasadną, oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło