II SA/Bk 373/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. F. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie przyjęcia planu pracy Komisji Rewizyjnej p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł (stu złotych) oraz ustanowienia radcy prawnego, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J. F. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym, jest właścicielem domu drewnianego w remoncie, w którym zajmuje pokój o powierzchni [...] m² oraz budynku gospodarczego w budowie. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje emerytura w wysokości 900 zł oraz dieta radnego w wysokości 700 zł. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 15 - 16). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sadowego z dnia 30 lipca 2012 r. (k. 65) J. F. wyszczególnił ponoszone miesięczne wydatki, w tym: obiady – 390 zł; kolacje – 150 zł; śniadania – 150 zł (posiłki te są kupowane barze "Ł." w S.); lekarstwa – około 200 zł; telefon komórkowy – około 70 zł; gaz, energia elektryczna, woda i ścieki – około 230 zł; dojazdy do lekarzy specjalistów w B. – 300 zł; bilety autobusowe i korespondencja pocztowa S. O. P. Cz. z siedzibą w S. – 80 zł. Dochód wnioskodawcy z tytułu uczestniczenia w sesjach rady gminy w okresie trzech ostatnich miesięcy wyniósł 2.100 zł, co stanowi 700 zł w przeliczeniu w poszczególne miesiące. Skarżący nie uzyskuje dodatkowego dochodu z tytułu wynajmu mieszkania lub domu. J. F. jest osobą schorowaną, pozostającą pod stałą opieką lekarzy specjalistów (k. 71 – 72). Do akt sprawy skarżący dołączył: wyciąg z rachunku bankowego za okres [...] maja – [...] sierpnia br. (k. 78 – 79); decyzję ZUS z dnia [...] marca 2012 r. dot. zrewaloryzowanej emerytury (k. 77); dokumentację medyczną (k. 74 – 76). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż osiąga dochód miesięczny w kwocie około 1.600 zł netto, w tym 900 zł uzyskiwane z tytułu emerytury (k. 77) oraz 700 zł tytułem diety radnego. Skarżący wskazał, że otrzymywane wynagrodzenie radnego nie ma charakteru stałego, gdyż zależy od jego udziału w sesjach rady gminy i pięciu komisjach tej rady. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą około 1.570 zł. J. F. pozostaje pod opieką specjalistycznych poradni lekarskich, ponosi zwiększone wydatki na lekarstwa. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom drewniany w remoncie oraz budynku gospodarczego w budowie. W tym miejscu należy, zatem skonstatować, iż wnioskodawca ma zapewnione środki finansowe na pokrycie bieżących potrzeb bytowych. Ponadto, skarżący z dochodu, którym dysponuje jest w stanie wygospodarować środki, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Mając na uwadze zakres przyznanego zwolnienia koszty te ograniczają się do uiszczenia kwoty 100 zł, przy jednoczesnym zwolnieniu z pozostałych kosztów i ustanowieniu radcy prawnego z urzędu. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 1 - 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-