II SA/Bk 383/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie nieruchomości 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi M. F. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złoty osiemdziesiąt groszy) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2007r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymał w mocy postanowienie Starosty B1. z dnia [...] lutego 2007r. nr [...], na podstawie którego odmówiono A.J. wydania zaświadczenia. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: A.J. pismem z dnia 22 stycznia 2007r. zwróciła się o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego posiadanie przez nią gospodarstwa rolnego. Do podania dołączyła: - postanowienie Sądu Rejonowego w B1. z dnia [...] listopada 2005r., sygn. akt I NS [...]/05, orzekające o tym, że spadek po L.J. c. M. i N., nabyła córka A.J. w całości w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne, - decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B1. z dnia [...] czerwca 1972, nr [...] stwierdzającą, że ojciec A.J., M.J. stał się właścicielem gospodarstwa rolnego, położonego we wsi S.. Starosta B1. po rozpatrzenia wniosku odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. Organ I instancji wskazał, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, nie może skutkować w przedmiotowej sprawie wprowadzeniem zmian w operacie ewidencji gruntów, gdyż w chwili obecnej L.J. nie jest wykazana w ewidencji gruntów powiatu b1 jako właścicielka gospodarstwa rolnego. Tym samym, A.J. jako jej spadkobierczyni, nie może być wykazana jako właścicielka gruntów. Odwołanie od powyższego postanowienia wniosła A.J. i podniosła, że nie zgadza się z nim, gdyż organ nie rozstrzygając kwestii uprawnień do gruntu postawił ją w sytuacji bez wyjścia. Powiatowy Urząd Pracy nie chce jej bowiem zarejestrować, gdyż twierdzi, że jest ona właścicielką gospodarstwa rolnego nabytego w drodze spadku. Wskazując na powyższe odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia o posiadaniu przez nią gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji i zważył co następuje: Prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków jeżeli to postanowienie dotyczy właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, uwidocznionego w operacie ewidencyjnym lub w księdze wieczystej. Organ administracji, wydając zaświadczenie, może zaświadczyć jedynie to, co znajduje się w jego ewidencji bądź innych danych bez ich przetwarzania. Skoro w przedmiotowej sprawie zarówno L.J., jak i A.J. nie były wykazane w operacie ewidencji gruntów, organ nie mógł wydać postanowienia o żądanej treści. Odnosząc się do stanowiska odwołującej, zgodnie z którym, aktem własności ziemi z 1972r. własność gospodarstwa w S. nabyli oboje rodzice, bowiem nabycie tego prawa własności nastąpiło w trakcie trwania małżeństwa, organ podał, że fakt ten może być potwierdzony przed sądem cywilnym i dopiero wówczas może nastąpić zmiana zapisu w operacie ewidencji gruntów. Powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżyła A.J. i zarzuciła naruszenie art. 6,7 kpa oraz art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu skargi podała, że organ odmówił wydania jej zaświadczenia, odsyłając ją do sądu cywilnego. Podczas, gdy jej zdaniem postanowienie o stwierdzeniu spadku jest dowodem, który złożony przed organem powinien spowodować wszczęcie postępowanie wyjaśniającego, które potwierdziłoby, że przedmiotowe gospodarstwo było wspólnością majątkową rodziców, gdyż uwłaszczenie nastąpiło w czasie trwania ich związku małżeńskiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 218§1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest, na żądanie ubiegającej się osoby, wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy – zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne – do kompetencji starosty powiatowego, wykonującego zadania przy pomocy geodety powiatowego. Ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji dotyczących, gdy chodzi o grunty – ich położenia, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty ( art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy), a także właściciela gruntów (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (wyrok NSA w Warszawie z 20 listopada 1998r., II SA 914/98, LEX nr 41816). Mając na uwadze funkcje ewidencji gruntów skarżąca zwróciła się o wydanie zaświadczenia do organu właściwego rzeczowo i miejscowo. W piśmie uzupełniającym podanie ( z 8 lutego 2007r.) wnioskodawczyni poinformowała, że zaświadczenie ma dotyczyć aktualnego zapisu w operacie ewidencyjnym odnośnie nieruchomości rolnej położonej we wsi Szeszyły, opisanej w załączonym do podania akcie własności ziemi. Geodeta powiatowy, działający z upoważnienia Starosty Powiatowego w B1., postanowił odmówić wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą, albowiem aktualnie w operacie ewidencyjnym powiatu b1. ani skarżąca, ani jej matka – L.J. c. M. i N. nie są wykazane jako właścicielki gruntów rolnych. Jako właściciel tych gruntów wykazany jest ojciec skarżącej M.J. Postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia jest zatem zgodne z prawem. Żądanie skarżącej, aby mając na uwadze postanowienie Sądu Rejonowego w B1. z [...] listopada 2005r. o nabyciu spadku (w tym wchodzącego w skład spadku gospodarstwa rolnego), organ ewidencji przeprowadził postępowanie wyjaśniające co do okoliczności, że sporne gospodarstwo było objęte wspólnością majątkową jej rodziców, jest bezzasadne ponieważ organy ewidencji nie maja kompetencji do rozpoznawania spornych kwestii własnościowych. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno – techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzi, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością (wyrok NSA w Warszawie z 20 sierpnia 1998r., IISA 766/98, LEX nr 41298). Tak samo nie można dochodzić swoich uprawnień w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, które przecież może jedynie potwierdzić stan prawny wynikający z dotychczasowych zapisów ewidencji gruntów. Przytaczane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez skarżącą nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w zapisach ewidencji. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów ( wyrok NSA w Warszawie z 19 kwietnia 2001r., IISA 862/00, LEX nr 53361). Takich danych dotyczących składników gospodarstwa m.in. miejsca położenia, numerów ewidencyjnych działek, nie zawiera powołane postanowienie. Z materiału sprawy można wyprowadzić przypomnienie, iż na skutek dziedziczenia po matce skarżąca stała się współwłaścicielem gospodarstwa wraz ze swoim ojcem. Okoliczność tę potwierdza uzasadnienie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B1. z [...] stycznia 2007r. o ustaleniu zobowiązania A.J. w podatku od spadku po zmarłej matce ( decyzję tę załączyła zainteresowana do skargi). Jeśli tak, to zakres składników gospodarstwa rolnego należącego do skarżącej może być ustalony w drodze cywilnoprawnej instytucji zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego. Rozstrzygniecie o spornych sprawach własności gruntów rolnych nie należy z pewnością do organów geodezji. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd skargę jako bezzasadną, oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).