II SA/Bk 386/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-11-09
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, powinien zostać przyznany prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, ponieważ wykazał on, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Sąd oparł się na analizie dochodów, wydatków, stanu zdrowia oraz sytuacji majątkowej wnioskodawcy, stwierdzając, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Wnioskodawca argumentował, że jego sytuacja finansowa jest trudna z powodu strat w gospodarstwie rolnym, niskich dochodów (renta inwalidzka i sprzedaż mleka), konieczności ponoszenia bieżących wydatków oraz nieuregulowanych spraw odszkodowawczych. Przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, wydatków, posiadanych gruntów, domu i maszyn rolniczych, a także poniesionych kosztów sądowych i ugody z ETPC.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego w całości w sprawie ze skargi J. B. w przedmiocie niewykonania przez Starostę S. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 02 lipca 2009 roku o sygnaturze II SA/Bk 38/09 p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego w całości (k. 76). Skarżący wywiódł, iż obecnie koncentruje się na usuwaniu strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z [...] odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne, takie jak zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie kopaczki do ziemniaków itd. Ponadto zwiększa się czasochłonność czynności niezwiązanych bezpośrednio z produkcją rolną. Nadrobienie opisanych zaległości wymaga również dodatkowych środków finansowych, tymczasem nie zakończyły się sprawy o odszkodowania. Wnioskodawca podniósł, iż kryzys i spadek cen zboża skutkuje brakiem możliwości jego sprzedaży lub sprzedażą po kosztach wytworzenia. Przychód ze sprzedaży nadwyżki zbóż dokonany w czerwcu i lipcu pozwolił jedynie na zakup nawozów sztucznych na rozpoczęcie nowego sezonu agrotechnicznego, jaki inicjuje siew zbóż ozimych. Ze względu zaś na nadmierne opady deszczu tegoroczne plony są bardzo niskie. Dodatkowo J. B. podkreślił, iż niezdolność do pracy o charakterze [...] w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność p. umożliwia jedynie pracę na własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko oraz skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 130 zł oraz dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży mleka w kwocie 150 zł miesięcznie. J. B. posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² (powierzchnia mieszkalna [...] m²) oraz [...] maszyn rolniczych mających od [...] do [...] lat (wartość szacunkowa około 20.000 zł). Razem ze skarżącym mieszka jego matka I. B., która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Przedstawiając wysokość i źródła uzyskiwanych dochodów (kwota 33.438,69 zł) oraz koszty ich uzyskania (35.946,44 zł) wnioskodawca wskazał, iż w roku 2009 poniósł stratę w wysokości 2.507,75 zł. J. B. podkreślił, iż w bieżącym roku doznał także znacznych szkód z powodu nadmiernych odpadów deszczu, które objęły [...] ha z [...] ha fizycznych i w większości była to strata w 100%. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż otrzymał już dopłaty unijne na grunty rolne, które zostały przeznaczone na opłaty sądowe. Rozliczając koszty sądowe J. B. podkreślił, iż jego wydatki sądowe za miesiące listopad 2009 r. – grudzień 2009 r. wyniosły 1.030 zł. Dodatkowo skarżący od początku 2010 r. poniósł koszty sądowe
w kwocie 2.376,03 zł oraz zwrócił zasądzone koszty pełnomocników strony przeciwnej w kwocie 2.080 zł. Dodatkowo w sierpniu poniósł koszty sądowe w kwocie 402 zł oraz koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w łącznej kwocie 200 zł i koszty adwokatów z wyboru. Ponadto skarżący przedstawił swoje wydatki za osiem miesięcy 2010 r. porównując je do wydatków z 2009 r. tj. nasiona – wzrost o 50 zł, nawozy – spadek o 203 zł, środki ochrony roślin – wzrost o 789,32 zł, olej napędowy – bez zmian, energia elektryczna – wzrost o 61,22 zł, koszty utrzymania siebie – bez zmian, podatek rolny – prawdopodobnie bez zmian (brak decyzji za 2010 r.), ubezpieczenie wypadkowe – bez zmian, ubezpieczenie budynków – spadek o 10 zł, OC ciągnika i przyczepy – spadek o 12 zł, dzierżawa gruntu gminnego – wzrost o 3,58 zł, wynajem kombajnu i innych usług – wzrost o 97 zł, amortyzacja maszyn – spadek o 66,16 zł, opłaty za wodę – wzrost 92,31 zł, remonty majątku (np. ciągnika) – spadek do kwoty 1.000 zł bądź wzrost do 13.000 zł (w przypadku konieczności zakupu ciągnika). Ogólnie skarżący określił prognozowany wzrost kosztów utrzymania gospodarstwa rolnego w 2010 r. na kwotę 802,72 zł. Końcowo wnioskodawca podniósł, iż przed ETPC w Strasburgu doszło do zawarcia ugody na kwotę 8.200 zł i w dniu [...] czerwca 2010 r. kwota ta została przelana na konto skarżącego. Ze wskazanej kwoty J. B. zaspokoił następujące należności: zwrot kosztów na rzecz Burmistrza S. zasądzonych w sprawie I OSK 1679/09 przed NSA w Warszawie w kwocie 280 zł, zwrot kosztów sądowych za obie instancje zasądzone w sprawie I C 84/09 Sądu Rejonowego w S. na rzecz Gminy S. i Starosty S. w łącznej kwocie 1.800 zł oraz zaliczkę dla adwokata w kwocie 4.000 zł tytułem zastępstwa procesowego w aktualnie pozostających dwóch sprawach przez ETPC (ustalona kwota 8.000 zł). W sumie z zadośćuczynienia wnioskodawcy pozostała kwota 2.120 zł, przy czym w najbliższym czasie może dojść do obciążenia podatkiem rolnym za lata 2007-2010, dotychczas niespłaconego w kwocie 5.000 zł.
W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć całości kosztów prowadzonego postępowania kasacyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Wnioskodawca dodatkowo podkreślił, iż w przypadku braku zwolnienia od kosztów przewidywany remont ciągnika nie dojdzie do skutku, co spowoduje dalszy wzrost wydatków (k. 54-55 akt sprawy II SA/Bk 206/10 oraz k. 76-77 niniejszej sprawy).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym kosztów sądowych postępowania kasacyjnego) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych postępowania kasacyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz otrzymywanej renty
w łącznej wysokości 280 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, las o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m² i maszyny rolnicze – [...] sztuk. J. B. jest osobą schorowaną, niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej. Ponadto wydatki skarżącego w stosunku do roku 2009 wzrosły obecnie o kwotę 802,27 zł. Dodatkowo kwota 8.200 zł uzyskana z tytułu ugody zawartej przed ETPC została już w znacznej części rozdysponowana przez skarżącego na wydatki związane z różnego rodzaju obciążeniami. Pozostała zaś kwota zostanie prawdopodobnie ściągnięta na poczet należności z tytułu podatku rolnego za lata 2007-2010.
Powyższe okoliczności, a przede wszystkim wysokość osiąganego dochodu, zły stan zdrowia oraz brak zgromadzonych oszczędności, pozwalają na stwierdzenie, że J. B. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 i 4
w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło