II SA/Bk 388/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi A. K. i B. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2010r. [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie wykonania robót ziemnych p o s t a n a w i a: odrzucić wniosek Postanowieniem z dnia 9 września 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił sprzeciw skarżącego A. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2010r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na wniesienie go po terminie. Przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 września 2010r. (k. 43). W dniu 20 września 2010r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł zażalenie na opisane wyżej postanowienie argumentując, że niezachowanie terminu do wniesienia sprzeciwu nie wynikało z jego winy, ale z winy urzędu pocztowego, w którym był nadany list zawierający sprzeciw. Przedmiotowy list został, bowiem wrzucony do skrzynki pocztowej w dniu 9 sierpnia 2010r., a więc w zachowanym terminie. Zarządzeniem z dnia 27 września 2010r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do oświadczenia na piśmie, czy pismo z dnia 20 września 2010r. zatytułowane "zażalenie" należy traktować jako zażalenie na postanowienie z 9 września 2010r. odrzucające sprzeciw wobec postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy (na co wskazuje tytuł pisma, czy jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu (na co wskazuje treść pisma). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, że złożone przez niego pismo z dnia 20 września 2010r. należy traktować jako zażalenie z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu (k.51). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Za ukształtowany w orzecznictwie sądowym należy uznać pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a Sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2004r., sygn. FZ 61/04 oraz z dnia 17 grudnia 2009r., I GZ 120/09, oba opublikowane na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15.11.1999 r., II CZ 129/99, lex nr 110599; z dnia 4.10.2001 r., I CZ 116/01, lex nr 52578; z dnia 10.01.2002 r., I CZ 198/01, lex nr 53302). Omawiane instytucje procesowe oparte są zatem na przeciwstawnych przesłankach: podstawą skorzystania ze środka zaskarżenia jest przekonanie, że do uchybienia terminu nie doszło, natomiast wniosek o przywrócenie terminu opiera się na twierdzeniu, że do tego uchybienie doszło, lecz jest ono niezawinione. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Stosownie, bowiem do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 §2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 §1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia. Pogląd ten, ukształtowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i zaakceptowany w doktrynie (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1957 r., sygn. akt II CZ 123/57, NP 1958 nr 3; z dnia 2 września 1993 r., sygn. akt II CRN 83/93, Lex nr 293287; post. SN z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I CZ 198/01, Lex nr 53302; literatura powołana w "Kodeksie postępowania cywilnego z komentarzem" pod red. prof. dr. J. Jodłowskiego i SN dr hab. K. Piaseckiego, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1989 r., t. I, s. 277), jest także w pełni aktualny na gruncie regulacji przyjętych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodzić się zatem należy, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 §1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem. Za taką wykładnią art. 87 § 1 p.p.s.a. przemawia to, że strona może racjonalnie powoływać się na istnienie okoliczności świadczących o braku zawinienia z jej strony, gdy fakt bezskuteczności czynności procesowej będzie bezsporny. Natomiast przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (vide: postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2009r., I GZ 120/09). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika bezsprzecznie, że skarżący równocześnie z zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 9 września 2010r. odrzucające jego sprzeciw złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia takiego sprzeciwu. W związku z tym, że wniesienie zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu nastąpiło w tym samym dniu, a skarżący, pomimo wezwania Sądu, podtrzymał obie czynności procesowe, należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony przedwcześnie, a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Na marginesie należy wyjaśnić skarżącemu, że w konsekwencji odrzucenia powyższego wniosku, wniesione przez niego zażalenie zostanie przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem rozpoznania. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.-