II SA/Bk 393/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi A. W. na czynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania karty parkingowej oddala skargę Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. (dalej: Zespół, organ), zawiadomieniem z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], odmówił A. W. przyznania karty parkingowej. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2020 r. wpłynął do Zespołu wniosek A. W. o wydanie karty parkingowej na podstawie orzeczenia z dnia [...] listopada 2001 r., numer sprawy [...] Zdaniem organu, od dnia 1 lipca 2014 r., jak wynika z art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i mającej przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-0 (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu), 10-N (choroby neurologiczne), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej - kartę parkingową wydaję się na podstawie tego orzeczenia. W orzeczeniu nr [...] zostały spełnione przesłanki dotyczące stopnia i symbolu niepełnosprawności, natomiast brak jest wskazania o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej, co w świetle obowiązujących przepisów nie uprawnia wnioskodawczyni do uzyskania karty parkingowej. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. art. 8 ust. 3 a pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, kartę parkingową wydaję się osobie zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, co nie zawsze określone jest w symbolach wyżej wymienionych. To znaczne ograniczenia w poruszaniu się stanowią główną przesłankę do określenia wskazania umożliwiającego przyznanie karty parkingowej. Z orzeczenia nr [...] wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. jednoznacznie wynika, iż symbol 05-R nie został określony w związku z upośledzeniem możliwości samodzielnego poruszania się. Skargę na powyższą czynność, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła A. W., w której czynności zarzuciła: I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3a i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, poprzez nietrafne przyjęcie, że ocena warunków do uzyskania karty parkingowej może być dokonana wyłącznie na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego na podstawie przepisów obowiązujących po 1 stycznia 2002 r., a więc zawierającego wskazania, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.); II. art. 69 w zw. z art. 32 Konstytucji RP, poprzez odmowę wydania karty parkingowej i rozstrzygnięcie sprawy w sposób sprzeczny z celem ustawy, to jest niesienia pomocy niepełnosprawnym przy jednoczesnym różnicowaniu osób, które miały wydane orzeczenie o niepełnosprawności przed 2009 r.; III. art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uchylenie się od oceny, czy orzeczenia złożone przez skarżącą mogły być uznane za równoważne z orzeczeniami o niepełnosprawności; IV. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), polegającej na braku poinformowania skarżącej w zawiadomieniu o możliwości zaskarżenia czynności odmowy wydania karty parkingowej do sądu administracyjnego co w konsekwencji naruszało prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd jako gwarancję praw człowieka; V. art. 3 Konstytucji RP, poprzez dokonanie interpretacji przepisów prawa i luki z niej wynikającej w sposób sprzeczny z zasadami praw nabytych i różnicowania uprawnień osób niepełnosprawnych od czasu wydania orzeczenia, a więc wprowadzania nadmiernego formalizmu do procedury uzyskania karty parkingowej bez uwzględnienia celu zmian; VI. art. 6, art. 7 § 1, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez działanie z naruszeniem prawa, niepodejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zaniechanie podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonania dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do: a) nieustalenia, że wnioskodawczyni uprzednio korzystała z Karty parkingowej wydanej bezterminowo; b) nieustalenia, że A. W. ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które uzyskała w 2001 r. i ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności ze wskazaniem na przyczynę niepełnosprawności R (upośledzenie narządu ruchu) wydane na stałe i obowiązujące; c) w dacie wydawania orzeczenia o niepełnosprawności dla skarżącej nie było wymogu dotyczących wskazań o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych co do spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym; d) nieustalenia, że A. W. spełniała przesłanki uprawniające do uzyskania karty parkingowej - bezterminowo na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy nowelizującej; e) błędnego ustalenia, że można różnicować sytuację osób niepełnosprawnych z uwagi na datę wydania orzeczenia i obowiązujący w tamtym czasie druk orzeczenia, zmuszając niejako osoby do ponownego orzekania. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i nakazanie organowi wydania karty parkingowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg postępowania i wyjaśniła, że skierowane do organu żądanie wydania karty parkingowej jest sprawą z zakresu administracji publicznej, którą organ załatwia w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na wydaniu karty parkingowej, a czynność ta podlega kontroli sądu administracyjnego. Dalej skarżąca wyjaśniła, że posiada ważne orzeczenie z dnia [...] listopada 2001 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaną przyczyną niepełnosprawności R, tj. upośledzenie narządu ruchu (obecny kod 05-R). Orzeczenie jest wydane na stałe. W orzeczeniu nie ma wskazania, o którym mowa w art. 6 b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, gdyż przepisy obowiązujące w dacie wydawania orzeczenia dla A. W. nie przewidywały takiego wymogu. Nie można zgodzić się z organami, że we wszystkich przypadkach, niezależnie od ustalonego stopnia niepełnosprawności i od tego, czy rozważać przepisy znowelizowane czy też stan poprzedni, uprawnienie do karty parkingowej może przysługiwać jedynie wówczas, gdy w orzeczeniu znalazło się wskazanie, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Inny był bowiem cel ustawy wydawania kart parkingowych osobom niepełnosprawnym oraz inne założenia projektodawcy wprowadzenia zmian w m.in. art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), dokonanych ustawą z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446). Żadne też przepisy nowelizujące ustawy o rehabilitacji nie przewidywały wygaszenia wydanych orzeczeń i wydania nowych, czy konieczności ich zmiany, zatem orzeczenie to jest aktualne i nie wymaga się od osób niepełnosprawnych występowania po nowe. Zdaniem skarżącej organy naruszyły także przepisy postępowania, gdyż nie wyjaśniły stanu faktycznego w sprawie. Nie podjęły bowiem żadnej inicjatywy w zakresie materiału dowodowego mającego na celu uwzględnienie interesu społecznego i interesu obywateli poprzez dopuszczenie do sytuacji, w której osoba z upośledzeniem narządu ruchu nie może korzystać z miejsca parkingowego, chociaż uprzednio miała wydaną kartę parkingową. Naruszyły przez to w sposób istotny zasadę prawdy obiektywnej. Nie uwzględniły także trudnej sytuacji skarżącej wynikającej z jej niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżone zawiadomienie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], którym odmówiono A. W. przyznania karty parkingowej. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz.1186; dalej: P.r.d.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1438; dalej: rozporządzenie). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, kartę parkingową wydaje się na wniosek osoby niepełnosprawnej lub placówki. § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi zaś, że w przypadku niespełnienia warunków do otrzymania karty parkingowej przewodniczący zespołu, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymogi formalne, informuje w formie pisemnej osobę niepełnosprawną lub placówkę o odmowie przyznania karty wraz z uzasadnieniem. Z ust. 2 wskazanego przepisu wynika, że w przypadku spełnienia warunków do otrzymania karty parkingowej przewodniczący zespołu w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymogi formalne informuje osobę niepełnosprawną lub placówkę o terminie i miejscu odbioru karty. Jak trafnie podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, sformułowania użyte w § 8 rozporządzenia wyraźnie wskazują, że przyznanie karty parkingowej następuje w formie czynności materialno-technicznej, zaś odmowa jej przyznania ma taką samą formę i wyraża się w postaci pisma informującego stronę o stanowisku organu wraz z podaniem przyczyn takiego działania (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3377/15). Czynność wydania karty parkingowej podlega kontroli sądu administracyjnego gdyż jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ponadto podkreślenia wymaga, że niniejsza skarga jest dopuszczalna w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a. i została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organ administracji ustalił istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosował prawidłową podstawę prawną, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięci zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Na samym początku zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1446; dalej: ustawa zmieniająca), karty parkingowe, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 1, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do dnia określonego jako data ważności karty, nie dłużej niż do dnia [...] czerwca 2015 r. Z powyższego wynika więc, że posiadana przez skarżącą karta parkingowa o nr [...] wydana bezterminowo, utraciła ważność w dniu [...] czerwca 2015 r. Niezasadne są więc wszystkie zarzuty skarżącej odnośnie tego, że dotychczasowa karta z racji na jej bezterminowość mogła mieć jakiekolwiek znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 444/16, wygaśnięcie z dniem 30 czerwca 2015 r. kart parkingowych wydanych na stałe nie narusza zasady ochrony praw nabytych. Stąd zachodziła potrzeba po stronie skarżącej złożenia nowego wniosku o wydanie karty i tak się też stało. Wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r. skarżąca wniosła o wydanie nowej karty parkingowej. Do wniosku dołączyła m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...], w którym zaliczoną ją do znacznego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym, zaś przyczynę niepełnosprawności ustalono wg. kodu R. Sąd podziela stanowisko organu, że przedłożone orzeczenie było niewystarczające do uwzględnienia wniosku. Z art. 8 ust. 3a pkt 1 P.r.d. wynika, że kartę parkingową wydaje się osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Przy czym, jak stanowi art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i mającej przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych - kartę parkingową wydaje się na podstawie tego orzeczenia. Jak już więc wskazano wyżej, przedłożone przez skarżącą orzeczenie nie posiadało wskazanej przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 05-R (upośledzenie narządu ruchu) tylko przyczynę niepełnosprawności ustaloną wg. kodu R. Nie mogło więc stanowić podstawy do wydania karty parkingowej. Stąd zachodzi potrzeba uzyskania przez skarżącą nowego orzeczenia, z którego będzie wynikała podstawa do jej uzyskania. W tym jednak celu, zgodnie z art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 426; dalej: ustawa o rehabilitacji), skarżąca jako osoba zainteresowana winna wystąpić do powiatowego zespołu o ustalenie niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności. Na mocy art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji, w orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz wskazania dotyczące w szczególności spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 i 284), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu), 10-N (choroba neurologiczna) lub 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia). Jak z powyższego zatem widać, nie ma luki w prawie w zakresie możliwości dysponowania przez osoby zainteresowane, stosownym orzeczeniem. Z woli ustawodawcy, na potrzeby uzyskania nowej karty parkingowej, część orzeczeń uznana została za wystarczające (art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej), a części przymiot ten odebrano. Osoby z tej drugiej grupy, także z woli ustawodawcy, muszą uzyskać stosowne orzeczenia powiatowych zespołów, które będą dopiero podstawą do wydania im karty parkingowej. To od osób tych zależy, czy wystąpią do powiatowych zespołów o wydanie orzeczenia. Sąd nie podziela też stanowiska skarżącej, że nastąpiło w tym przypadku jakieś niedozwolone prawnie zróżnicowanie różnych kategorii osób. Zmiany wprowadzone ustawą nowelizującą nie pozbawiają w sposób absolutny praw nabytych przez osoby, które posiadały orzeczenia wydane na stałe, dają bowiem możliwość uzyskania prawa do omawianej ulgi po ponownej ocenie przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa. Uzasadnieniem zaś dla dokonanych zmian były potrzeby zapewnienia innych istotnych wartości dla systemu prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 442/16 oraz cyt. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 444/16). W związku z tym nie można również mówić o naruszeniu art. 69 w zw. z art. 32 Konstytucji RP. Sądy administracyjne nie są zresztą uprawnione do badania zgodności ustaw z Konstytucją (por. art. 178 Konstytucji RP). Niezasadny jest też zarzut, że w przywołanym stanie prawnym organ rozstrzygający o wydaniu karty parkingowej mógł samodzielnie dokonać oceny przedłożonego orzeczenia w kierunku, czy spełnia ono wymagania wynikające z art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji. Do tego jest uprawniony specjalny tryb, który w tym przypadku mógł być uruchomiony na wniosek skarżącej, ale takiego wniosku zabrakło. Zresztą na rozprawie w dniu [...] września 2020 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że skarżąca mimo swoich schorzeń ma obawy co do ewentualnego rozstrzygnięcia komisji (co do oceny jej stanu zdrowia). To zatem, zdaniem Sądu, mogła być bezpośrednia przyczyna niezłożenia przez skarżącą wniosku i poddania się stosownemu badaniu w celu uzyskaniu odpowiedniego orzeczenia. Sąd nie podziela także zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Organ w zakresie wystarczającym ustalił stan faktyczny. I tak ustalono, że: (-) skarżąca korzystała z karty parkingowej – k. 12 akt adm., (-) skarżąca posiada orzeczenie lekarskie i prawidłowo oceniono jego treść – k. 8 akt adm., (-) w dacie uzyskania zaświadczenia nie było wymogów przewidzianych obecnie w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy o rehabilitacji oraz w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 P.r.d., (-) już z faktu posiadania karty parkingowej wynikało, że skarżąca spełniała, w dacie jej uzyskania, warunki do jej uzyskania, (-) w dacie orzekania przez organ funkcjonują inne przepisy nakładające inne wymogi dla uzyskania karty parkingowej, niż to było w okresie uzyskiwania przez skarżącą wcześniejszej karty parkingowej. Organ, zdaniem Sądu, wyjaśnił w sposób prawidłowy i wystarczający stan faktyczny potrzebny do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca oprócz stawiania zarzutów w tym zakresie nie wskazuje, czego jeszcze organ nie wyjaśnił lub jakich dowodów nie przeprowadził. Przy zarzutach z pkt VI lit. a-e skargi, które dotyczą niewyjaśnienia sprawy, skarżącej raczej chodzi o naruszenie przepisów prawa materialnego, ale w tym względzie poczyniono już stosowne rozważania powyżej. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty nie podważyły legalności zaskarżonej czynności. Organ przeprowadził je w sposób na tyle wyczerpujący, że sprawa została wyjaśniona do merytorycznego rozstrzygnięcia, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.