II SA/Bk 413/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] lutego 2009 r. nr 1/2009 w sprawie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego orzeczonych decyzją Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 30 stycznia 2009 r. J. R. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego orzeczonych decyzją Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. Jak podstawę wznowienia podał art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wskazując iż w dniu 30 grudnia 2008 r. dowiedział się o nowych istotnych dla sprawy faktach, których nie znał w chwili, gdy otrzymał w/w decyzję. W wyniku rozpoznania powyższego podania, Komendant Miejski Policji w S. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia opisanego na wstępie postępowania. Odnosząc się do podnoszonych przez stronę przesłanek wznowienia postępowania organ I instancji wyjaśnił, że uzasadnienie wyroku w innej sprawie nie jest nowym dowodem ani nowym faktem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wznowienia postępowania i dlatego należało wydać decyzję odmowną. Odwołanie od powyższej decyzji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. złożył J. R. podnosząc brak podstaw prawnych do cofnięcia nabytych na przyszłość uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz wnosząc o wypłatę świadczenia za lata 2006 – 2008 wraz z należnymi odsetkami. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr 374/09 utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż w konkretnej sprawie brak jest podstaw do uznania (w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa) podanej przez zainteresowanego interpretacji przepisów za istotne nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Podkreślono, iż przepisy, które obowiązywały w dniu wydania decyzji nr [...]są takie same jak w chwili obecnej i dlatego nie można uznać za zasadne powoływanie się odwołującego na brak znajomości właściwej interpretacji uregulowań prawnych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję wniósł J. R. wskazując, iż jest ona niezgodna z prawem. Na poparcie swego stanowiska skarżący przywołał orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach I OSK 953/07 i IV SA/GI 434/06, z których to treści wynikało, iż decyzje stwierdzające wygaśnięcie wcześniej wydanych rozstrzygnięć od początku posiadają wady prawne, są bezprzedmiotowe i wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podał, iż jego działanie wynikało z treści orzeczeń w/w spraw, które wskazywały dla osób uprawnionych do pobierania przed 1 stycznia 2006 r. równoważnika, kierunek swoich praw nabytych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Oznacza to, iż kontrola sądu nie ogranicza się do zbadania zasadności zarzutów, lecz sąd kontroluje czy przy wydawaniu decyzji nie doszło do innych jeszcze naruszeń prawa. Badając legalność zaskarżonej decyzji, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w ramach postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 145 i nast. kpa, regulujących postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy rozstrzygnięciem przewidzianym w art. 149 kpa. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub 145a kpa. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie spełnienia którejkolwiek z przyczyn formalnych, o których mowa wyżej, organ, na podstawie art. 149 § 3 kpa, zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. W tym miejscu zauważyć jednakże należy, iż pomimo niezbyt szczęśliwego rozwiązania przyjętego w art. 145 § 1 kpa, w fazie wszczęcia postępowania nie jest dopuszczalne badanie wystąpienia podstaw prawnych wznowienia i wyprowadzanie konsekwencji prawnych, co do dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Przesądza o tym treść art. 149 § 2 kpa, w myśl którego postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania. Implikuje to twierdzenie, iż ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, a przesłanką decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydanej na podstawie art. 149 § 3 kpa, nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia" (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1991 r., IV SA 487/91, ONSA 1991, nr 2, poz. 50). Odnosząc przedstawione wyżej uwagi do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba, iż organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania na dokonanej przez siebie ocenie przyczyn wznowienia, przeprowadzonej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc sprzecznie z regulacją zawartą w art. 149 § 2 i 3 kpa. Powyższe naruszenie prawa procesowego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien w pierwszej kolejności ustalić, czy spełnione zostały formalne przesłanki wznowienia i wydać stosowne rozstrzygnięcie (art. 149 § 1 i 3 kpa) i ewentualnie dopiero dokonać oceny, czy podnoszone przez skarżącego przyczyny wznowienia postępowania faktycznie występują. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy p.p.s.a.