II SA/Bk 42/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-04-25
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej mogą wydać jedną decyzję administracyjną odmawiającą odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej i jednocześnie ustalającą tę opłatę, czy też powinny wydać dwie odrębne decyzje?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą wydać jednej decyzji administracyjnej, która jednocześnie odmawia odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej i ustala tę opłatę. Kwestie te wymagają wydania odrębnych decyzji, ponieważ mają różne podstawy prawne i przesłanki. Decyzja o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową, podczas gdy decyzja ustalająca opłatę ma charakter związany. Ponadto, od każdej z tych decyzji przysługują odrębne środki odwoławcze, co wymaga ich rozpatrzenia w kolejności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez organy pomocy społecznej opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Po wygaśnięciu poprzedniej decyzji, organ I instancji odmówił stronie odstąpienia od ustalenia opłaty i jednocześnie ustalił jej wysokość oraz kwotę zaległą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących ustalania opłaty i odstępowania od niej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. i stwierdził, że decyzje te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi H.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2012 r. numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.-
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Bi. z dnia [...] września 2012 r. ustalającą H.T. opłatę za pobyt dziecka (syna K. T.) w rodzinie zastępczej.
Przebieg postępowania przedstawiał się następująco:
Kierownik Działu Rodzinnej Opieki Zastępczej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. zawiadomił H. T. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt dzieci – E. i K. T. w rodzinie zastępczej od dnia [...] kwietnia 2012 r. Przyczyną wszczęcia niniejszego postępowania było wejście w życie w dniu 1 stycznia 2012 r. ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. 2013, poz. 135 j.t., dalej u.w.r.p.z.). Wedle art. 226 ust. 4 pkt. 2 ww. ustawy decyzje wydane na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawie opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej dziecka lub osoby pełnoletniej, przebywającej w rodzinie zastępczej do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęła naukę przed osiągnięciem pełnoletności, ponoszonej przez rodziców, zachowują moc do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. do dnia 31 marca 2012 r.
Ze względu na powyższe, z dniem 1 kwietnia 2012 r. wygasła decyzja z dnia [...] października 2011 r., wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta B] przez Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B] (znak [...]) ustalająca p. H.T. opłatę za pobyt E. i K. T. w rodzinie zastępczej w okresie od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie na dwoje dzieci oraz zwalniająca całkowicie p. H. T. z obowiązku ponoszenia ww. opłaty w okresie od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. Decyzja niniejsza została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 z późn. zm., dalej: u.p.s.) – tj. art. 79 ust. 1, art. 79 ust. 3 i 5 u.p.s., a także na podstawie § 6 uchwały nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie zasad całkowitego lub częściowego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w rodzinach zastępczych, zgodnie z którym zwolnienie niniejsze mogło nastąpić ze względu na trudną sytuację materialną rodziców oraz w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wygaśnięcie powyższej decyzji stanowiło asumpt do wszczęcia nowego postępowania w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt dzieci – E. i Kr. T. w rodzinie zastępczej od dnia 1 kwietnia 2012 r.
Na etapie postępowania administracyjnego - w dniu [...] sierpnia 2012 r. H. T. złożył wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej.
W dniu [...] września 2012 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. wydał decyzję nr [...], w której w punkcie 1 odmówił p. H. T. odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt syna – K. T. w rodzinie zastępczej, w punkcie 2 ustalił p. H.T. opłatę za pobyt syna – K. T. w rodzinie zastępczej w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia 1 kwietnia 2012 r., a w punkcie 4 określił kwotę [...] zł i termin uiszczenia przez H. T. tejże zaległej opłaty za okres od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia [...] września 2012 r.
Z uzasadnienia niniejszej decyzji wynikało, że małoletni K. T. przebywa od dnia [...] września 2009 r. w rodzinie zastępczej spokrewnionej – E. i I. Grodzkich, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia [...] września 2009 r. Wysokość opłaty, o której mowa w punkcie 2 ww. decyzji organ ustalił w oparciu o brzmienie art. 193 ust. 1 pkt. 1 u.w.r.p.z., zgodnie z którym za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zgodnie natomiast z art. 193 ust. 2 ww. ustawy za ponoszenie niniejszej opłaty rodzice odpowiadają solidarnie, a wedle art. 193 ust. 6 u.w.r.p.z. opłatę ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym została ona zawieszona lub ograniczona. W związku z faktem, iż matka małoletniego – A.T. - nie żyje, obowiązkiem ponoszenia przedmiotowej opłaty został obciążony jedynie ojciec – H. T. Organ ustalił, że H.T. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, z czego dochód netto wynosił odpowiednio: w marcu 2012 r. [...] zł, w kwietniu 2012 r. [...] zł, w maju 2012 r. [...] zł, w czerwcu 2012 r. [...] zł, w lipcu 2012 r. [...] zł. Zdaniem organu II instancji, wydatki Skarżącego wskazane w informacji dołączonej przez niego do wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty, nie mają znaczenia w świetle art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ.U. 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), do którego odnosi się uchwała rady Miejskiej Białegostoku z dnia 26 marca 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz.Urz. Woj. Podl. z dnia 12 kwietnia 2012 r., poz. 1144), bowiem dochód netto uzyskany przez H. T. może być pomniejszony jedynie o kwotę alimentów w łącznej wysokości 50 zł. Obowiązujące uregulowania prawne zawarte w ustawie o pomocy społecznej nie dają możliwości odliczenia od dochodu kwoty wydatków wykazywanych przez stronę.
Mając natomiast na względzie brzmienie § 3 i 4 ww. uchwały Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 26 marca 2012 r., organ I instancji dokonał analizy przesłanek odstąpienia od ustalenia niniejszej opłaty, zgodnie z wnioskiem H. T., złożonym w dniu [...] sierpnia 2012 r. Organ orzekający stwierdził, iż dochód H. T. znacznie przekracza 250% kryterium dochodowego, (które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł), co uniemożliwia odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Zgodnie, bowiem z brzmieniem § 4 ww. uchwały odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może nastąpić na wniosek rodziców dziecka, na czas określony, nieprzekraczający 12 miesięcy, w szczególności, gdy dochód nie przekracza kryterium dochodowego lub dochód nie przekracza 250% kryterium dochodowego i jednocześnie wystąpi, co najmniej jedna z następujących przesłanek: ściągnięcie należności stanowiłoby zagrożenie dla egzystencji rodzica oraz osób pozostających na jego utrzymaniu, rodzic przebywa w jednostce organizacyjnej pomocy społecznej lub placówce służby zdrowia zapewniającej całodobową opiekę w szczególności, gdy ponosi opłatę za pobyt, wystąpi długotrwała lub ciężka choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, bezdomność, rodzic wychowuje inne pozostające pod jego opieką dzieci, rodzic wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, rodzic ponosi opłatę za pobyt dziecka lub innych członków rodziny w jednostkach pomocy społecznej lub innych instytucjach zapewniających całodobową opiekę, rehabilitację lub pobyt w pieczy zastępczej.
W ocenie organu I instancji, w sprawie niniejszej nie występują żadne szczególne okoliczności, które przemawiałyby za odstąpieniem od ustalenia przedmiotowej opłaty.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył H. T., kwestionując zapadłe rozstrzygnięcie oraz wniósł o uchylenie decyzji i odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty.
Samorządowe Kolegium odwoławcze w B., na mocy decyzji z dnia [...] października 2012 r. znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, twierdząc, iż organ I instancji rozważył szczegółowo kwestie istnienia w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających skorzystanie z instytucji odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji oraz dokonaną oceną sprawy i jednocześnie zauważył, że wszystkie okoliczności zostały wzięte pod uwagę z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego, bowiem odniesiono się do sytuacji materialnej i życiowej strony, a także przedstawiono uzasadnienie odmowy uwzględnienia żądania Odwołującego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. od powyższej decyzji wniósł H. T., zarzucając decyzjom obu instancji naruszenie:
1/ art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza sytuacji materialnej wnioskodawcy;
2/ art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym wyczerpującego porównania sytuacji dochodowej Skarżącego jako strony oraz Jego małoletnich dzieci tj. córki E. T. i syna K.T.;
3/ art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o dowolną ocenę dowodów;
4/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie przyczyn, dlaczego niektórym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności nie wskazania przyczyn z powodu których uznano nie zasadność wydatków wykazywanych przez Skarżącego jako stronę;
5/ naruszenie prawa materialnego: w oparciu o błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: art. 193 i 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2001r. Nr 149, póz. 887) w zw. z § 4 Uchwały Nr XXV/256/12 Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 26 marca 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, poprzez odmowę odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt córki E. T. i syna K. T. w rodzinie zastępczej niezawodowej.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o
1. uchylenie zaskarżonych obydwu decyzji [...], [...] z dnia [...].10.2012 r. i poprzedzających je odpowiednio obydwu decyzji [...], [...] z dnia organu pierwszej instancji,
2. wznowienie postępowania (art. 145 k.p.a.) lub przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a) na podstawie akt sprawy [...] (SR w T. III Wydział Rodzinny i Nieletnich) oraz [...] (SR w T. II Wydz. Karnego),
3. rozważenie uzasadnionego przypadku wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji
(art. 135 k.p.a.) wydanych przez organ pierwszej i[...].02.2012 r. oraz
[...] z dnia [...].02.2012 r. w sprawach przyznania
świadczeń E. i I. G. uzyskanych w wyniku złożenia
fałszywych zeznań przed instytucjami sądowymi lub fałszywych oświadczeń
do MOPRu w B. w okresie od [...].08.2009 r. do [...].06.2012 r., po
uprzednim przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i
materiałów w sprawie (art. 136 k.p..a), jak w punkcie wyżej,
4. rozważenie ewentualnej potrzeby skierowania stosownego sprawdzającego zapytania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do Urzędu Skarbowego w B. odnośnie szacunkowego dochodu miesięcznego E. i I. G. za miesiąc wrzesień 2009 r. oraz ustalić roczne dochody za lata 2009, 2010, 2011 w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie handlu środkami spożywczymi i napojami alkoholowymi w celu wykluczenia, że podana wysokość dochodu miesięcznego została świadomie zaniżona na potrzeby podejmowania decyzji administracyjnych oraz wydawania opinii przez MOPR w B.,
5. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych,
6. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym lub poza kolejnością.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał w szczególności na szereg okoliczności, poddających w jego ocenie w wątpliwość, zasadność umieszczenia jego dzieci – E. i K. T. w rodzinie zastępczej E. i I. G.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Ponadto organ II instancji zauważył, że kwestie związane z powierzeniem opieki nad dziećmi nie leżą w gestii organów administracyjnych oraz, że brak jest jakichkolwiek podstaw do analizy sytuacji majątkowej rodziców zastępczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych, lecz z powodu naruszenia przez organy prawa procesowego, które Sąd dostrzegł z urzędu. Stąd też nie było celowe, zdaniem Sądu, szczegółowe przedstawianie stanu faktycznego sprawy, jak też dokonywanie jego merytorycznej oceny, także pod kątem zarzutów zawartych w skardze.
Kontrola sądowa zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, ocenia zgodność jego treści oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie musi, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale ma obowiązek z urzędu uwzględnić wadliwości kontrolowanego aktu.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja ja poprzedzająca podlegały uchyleniu, albowiem zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności na uwagę zasługuje fakt, iż zgodnie z art. 194 ust. 1 u.w.r.p.z. decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej wydawana jest przez starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej. Zgodnie natomiast z ust. 2 ww. przepisu szczegółowe warunki m.in. odstępowania od ustalenia przedmiotowej opłaty określa rada powiatu w drodze uchwały. Na mocy zaś § 11 uchwały Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 26 marca 2012 r., do odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uprawniony jest Prezydent Miasta B., który może upoważnić do dokonania tejże czynności Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. lub inne osoby wskazane przez Dyrektora MOPR. Zgodnie z § 9 ww. uchwały odstąpienie od ustalenia niniejszej opłaty następuje w drodze decyzji administracyjnej. Nadto na mocy art. 194 ust. 3 u.w.r.p.z. także starosta, na wniosek lub z urzędu, uwzględniając ww. uchwałę, może odstąpić od ustalenia przedmiotowej opłaty.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż decyzja dot. odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty oraz decyzja ustalająca jej wysokość, posiadają zupełnie odrębne podstawy i przesłanki prawne. Powyższe świadczy o tym, iż rozstrzygnięcia w obu ww. sprawach nie mogą zapaść na mocy jednej decyzji administracyjnej, bowiem obie materie zostały od siebie jednoznacznie rozgraniczone. Ponoszenie opłaty przez rodzica zapada w postaci decyzji ustalającej (art. 194 ust. 1 u.w.r.p.z.), zaś decyzja odstępująca od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową (art. 194 ust. 3 u.w.r.p.z.).
W przedmiotowej sprawie natomiast, rozstrzygnięcia w obu ww. kwestiach zapadły w jednej decyzji administracyjnej, wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Zastępcę Dyrektora MOPR w B., pomimo, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty toczyło się z urzędu, zaś postępowanie dotyczące odstąpienia od ustalenia opłaty toczyło się na wniosek Skarżącego z dnia 3 sierpnia 2012 r.
Ze względu na fakt, że od każdej z ww. decyzji przysługuje odrębny środek odwoławczy, jako pierwsza, winna zostać wydana przez Prezydenta Miasta B., działającego z jego upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., przez inne osoby wskazane przez Dyrektora MOPR, decyzja w przedmiocie odstąpienia bądź nie, od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Jeśli decyzja niniejsza uwzględniałaby wniosek Skarżącego, wówczas w ogóle nie zachodziłaby potrzeba wydania kolejnej decyzji ustalającej opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Gdyby natomiast została wydana decyzja odmawiająca odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, Skarżącemu przysługiwałby od niej środek odwoławczy i dopiero po uprawomocnieniu się tejże decyzji, mogłaby zostać wydana kolejna decyzja, ustalająca opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, od której przysługiwałby z kolei odrębny środek odwoławczy. Nałożenie na stronę obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty może nastąpić, bowiem, dopiero po ostatecznym stwierdzeniu przez właściwy organ, że wniosek strony o odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty, został rozpatrzony negatywnie.
W ocenie Sądu wydanie jednej decyzji, mocą, której jeden organ odmawia odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej i jednocześnie nakłada na stronę obowiązek uiszczania comiesięcznej opłaty z tego tytułu, stanowi naruszenie art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz aktu prawa miejscowego, tj. § 9 uchwały Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 26 marca 2012 r. w sprawie zasad całkowitego lub częściowego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w rodzinach zastępczych. Ponadto należy stwierdzić, że orzekając w jednej decyzji o obu ww. kwestiach, zarówno organ I instancji, jak i SKO w B. dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia, konieczne było uprzednie ostateczne zakończenie postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, a dopiero następnie wydanie rozstrzygnięcia w kwestii ustalenia wysokości niniejszej opłaty, o ile wydanie takiej decyzji w ogóle byłoby konieczne.
Ponadto, w ocenie Sądu, uzasadnienia decyzji organów obu instancji naruszają art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie zawierają informacji dot. sposobu ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Organy orzekające w niniejszej sprawie skupiły się jedynie na szczegółowej analizie sytuacji finansowej Skarżącego, mającej wpływ na odstąpienie od ustalenia niniejszej opłaty. W odniesieniu do powyższej kwestii wątpliwości budzi dokonana analiza sytuacji dochodowej Skarżącego, uwzględniająca dochody uzyskane przez Skarżącego począwszy od marca do lipca 2012 r. Przepisy ustawy o pomocy społecznej, do których odnosi się ww. uchwała Rady Miejskiej Białegostoku, nakazują brać pod uwagę sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, zatem analizie należało poddać dochody uzyskane przez Skarżącego w miesiącu lipcu 2012 r. (Skarżący złożył, bowiem wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty w dniu [...] sierpnia 2012 r.).
Ponadto w ocenie Sadu, organy obu instancji nie zadośćuczyniły przepisom ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, bowiem w uzasadnieniach nie odniosły się w ogóle do sposobu ustalenia wysokości tejże opłaty. Organ I instancji ograniczył się jedynie do podania podstawy prawnej określającej wysokość miesięcznej opłaty, tj. art. 193 ust. 1 pkt. 1 u.w.r.p.z., zgodnie z którym, miesięczna opłata ustalana jest w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka., a ponadto ograniczył się do stwierdzenia, że kwota ta wynosi [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organów obu instancji zabrakło wskazania sposobu ustalenia wysokości przedmiotowej opłaty. W uzasadnieniu decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej winny znaleźć się ustalenia umożliwiające precyzyjne jej obliczenie, a na które to wskazuje brzmienie art. 80 u.w.r.p.z., tj.: informacje wskazujące na wysokość świadczenia przyznanego na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a także ewentualnych dodatków do tego świadczenia, wysokość dochodu dziecka, o który została pomniejszona wysokość ww. świadczenia, a na który składają się: renta rodzinna, alimenty oraz uposażenia rodzinne. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że syn Skarżącego otrzymuje rentę rodzinną po zmarłej matce oraz alimenty, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji ustalającej wysokość niniejszej opłaty, aby umożliwić weryfikację prawidłowego ustalenia jej wysokości.
Z powyższych względów obie decyzje zasługiwały na uchylenie. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, organy wezmą, zatem pod uwagę wyżej poczynione uwagi, a więc w pierwszej kolejności dokonają prawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie wniosku Skarżącego o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej i dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu tej kwestii podejmą ewentualne rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia wysokości przedmiotowej opłaty, z uwzględnieniem powyższych uwag dotyczących sposobu jej ustalenia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. W pkt. 2 wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 niniejszej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło