II SA/Bk 427/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Burmistrza Z. z dnia [...].03.2010 r. nr [...]w punkcie 6 dotyczącym ustalenia stawki procentowej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. stwierdza, że wymienione w punkcie 1 decyzje, w zakresie w jakim stwierdzono ich nieważność nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego P. D. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] grudnia 2009r. Burmistrz Z., powołując się na art. 63 ust.3 w zw. z art. 36 ust.4 w zw. z art. 37 ust.1 i 6 ustawy z dnia 23 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydał zarządzenie Nr [...] w sprawie pobrania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Decyzją z dnia [...] marca 2010r. nr [...] Burmistrz Z., na wniosek P. D., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną zjazdów z drogi gminnej o nr ew. geod. [...], jeden zjazd poprzez działkę własną o nr[...], przewidzianych do realizacji na części działek o numerach: [...], [...] i [...] w obrębie K. gm. Z. W pkt 6 opisanej decyzji organ, powołując się na zarządzenie Burmistrza Z. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r., ustalił stawkę procentową jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 30 %. P. D. nie zgodził się z pkt 6 decyzji i wniósł odwołanie do Sąmorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W uzasadnieniu odwołania wywiódł, że Burmistrz Z. ani też Rada Gminy w odrębnej uchwale, przy braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają uprawnień do ustalania tzw. opłaty planistycznej. Na tę okoliczność powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.03.2008 r. w sprawie o sygn. IIOSK 1887/07 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23.07.2008 r. – IISA/Bd 256/08, powtarzając argumentację z uzasadnień tych orzeczeń. Nadto wniósł o usunięcie z akapitu 2 uzasadnienia organu I instancji zapisu "i 8", ponieważ pismo z 8.[...].2010 r. było wezwaniem Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa i nie było związane z tą decyzją, lecz z zarządzeniem Burmistrza w kwestii pobrania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Dalej odwołujący się wniósł zastrzeżenia co do długości trwania postępowania administracyjnego, popełnienia błędu pisarskiego poprzez wpisanie w załącznikach do decyzji daty "[...].03.2010 r." podczas, gdy decyzja jest wydana dnia "[...].03. 2010 r." oraz stwierdził, że istnieją niejasności sposobu wyliczania opłaty planistycznej. Decyzją z dnia [...].05.2010 r. o nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji powołując jako podstawe prawną: art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 36 ust. 4 i art. 61 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 3, art. 54, art. 63 ust. 3 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. - zwanej dalej "ustawą"), a także § 3-8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588). W ocenie SKO ustalenie przez Burmistrza Z. stawki jednorazowej opłaty, o jakiej mowa w art. 36 ust. 4 ustawy, w decyzji o warunkach zabudowy, zasługuje na aprobatę. Podstawę prawną do wydania decyzji w tej sprawie stanowił, odpowiednio stosowany art. 36 ust. 4 ustawy z odesłania do jego stosowania zawartego w art. 63 ust. 3 ustawy. W dalszej części obszernego uzasadnienia, Kolegium wywiodło zasadność określenia przez organ wykonawczy gminy opłaty planistycznej w decyzjach o warunkach zabudowy, przy braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolegium podjęło też szeroką polemikę z dotychczasowym orzecznictwem sądowym w tym temacie, nie podzielając (m.in. powołanych przez skarżącego) stanowiska wyrażonego w wyrokach: NSA – II OSK 1887/07 i WSA – II SA/Bd 256/08. Podkreśliło, że oceny wyrażone w wyrokach sądów administracyjnych wiążą wyłącznie w sprawach, w których zapadły (art. 153 p.p.s.a). W kwestiach dotyczących różnych dat wydania decyzji i załączników organ stwierdził, iż podlegają one sprostowaniu w trybie art. 113 k.p.a. natomiast przewlekłość postępowania była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Białymstoku, P. D. podniósł następujące zarzuty:- naruszenie art. 57 ustawy z dn. 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym poprzez podważenie orzeczenia NSA z dn. 6.03.2008 r. – sygn. akt II OSK 1887/07, - naruszenie art. 173 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez podważenie orzeczenia WSA w Bydgoszczy z 23.07.2008 r. – sygn. akt II SA/ Bd 256/08, - naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w aspekcie: nieuprawnionego podjęcia przez Burmistrza Z. zarządzenia nr [...]z dnia [...].12.2009 r. o opłacie planistycznej (zdaniem Skarżącego winna to zrobić rada gminy w formie uchwały), nieusunięcia nieprawidłowych zapisów "i 8" z uzasadnienia decyzji Burmistrza, niewyjaśnienia cen jakie organ I instancji stosował do ustalenia opłaty planistycznej, nieustosunkowania się do przewlekłości postępowania, powodującego po stronie Skarżącego duże straty finansowe. W uzasadnieniu skargi zostały podniesione te same argumenty co w odwołaniu, a sprowadzające się głównie do cytowania orzeczeń sądowych ( II OSK 1887/07 i II SA/ Bd 256/08), w których sądy wyraziły pogląd o braku podstaw prawnych uchwalania stawek procentowych od wzrostu wartości nieruchomości w odrębnych uchwałach rady gminy jak też naliczania takiej opłaty przez organ wykonawczy gminy. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W toku niniejszego postępowania, okazało się, że Skarżący wniósł równolegle, do WSA w Białymstoku skargę (sprawa II SA/ BK 458/10) na zarządzenie Burmistrza Z. z dn. [...].12.2009 r. nr [...], które to zarządzenie zostało powołane w pkt. 6 zaskarżonej decyzji, jako postawa prawna do naliczenia Skarżącemu opłaty planistycznej. W związku z tym, postanowieniem z dnia 2.09.2010 r. Sąd zawiesił niniejsze postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy II SA/ BK 458/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona w części dotyczącej punktu 6 zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej pierwszorzędne znaczenie miał wyrok WSA w Białymstoku z dn. 2.09.2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/ BK 458/10, w którym Sąd stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Z. nr [...]z dnia [...].12.2009 r. Zarządzeniem tym Burmistrz ustalił stawkę procentową jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 30 %. W uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/ BK 458/10 Sąd uznał, że zarządzenie Burmistrza jest nieważne, ponieważ zostało wydane bez podstawy prawnej. Sąd, powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych (przyjmując je jako własne), zgodnie z którym w razie braku planu miejscowego w przypadku, gdy wydawane są decyzje o warunkach zabudowy, "odpowiednie stosowanie" przepisów art. 36 i 37 prowadzi do wyłączenia stosowania art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z uwagi na brak podstaw prawnych zarówno do uchwalania stawek procentowych opłaty od wzrostu wartości nieruchomości przez radę gminy w odrębnej uchwale, jak i do naliczania takiej opłaty i związanego z tym ustalenia wysokości stawki przez organ wykonawczy gminy (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 1887/07, Lex nr 464945, oraz wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2009r., sygn. akt II S.A./Bk 15/09, WSA w Gdańsku z dnia 18 marca 2010r., sygn. akt II SA/Gd 623/09, WSA w Gliwicach w wyrokach z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 952/08 oraz z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/GL 133/09 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zaznaczyć, że w sprawie niniejszej, nie miało miejsca nałożenie opłaty planistycznej w indywidualnej decyzji (punkcie 6) o ustaleniu warunków zabudowy, skierowanej do P. D. W punkcie 6-tym tej decyzji Burmistrz powołał, wydane wcześniej, zarządzenie nr [...]z dnia [...].12.2009 r. jako podstawę prawną do obciążenia Skarżącego 30%-wa opłata planistyczną Ponieważ zarządzenie to zostało wycofane z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem w sprawie II SA/ BK 458/10, to istotą sprawy niniejszej stało się także stwierdzenie nieważności punktu 6-tego zaskarżonej decyzji, gdyż odpadła podstawa prawna jego zastosowania. Stąd też, zbytecznym było wnikanie w ocenę prawną stwierdzenia nieważności spornego zarządzenia, skoro uczynił to Sąd w prawomocnym wyroku w sprawie II SA/ BK 458/10. Przestała istnieć, również, potrzeba ustosunkowania się przez Sąd zarówno do argumentacji zaskarżonej decyzji jak też do zarzutów skargi dotyczących punktu 6- go decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Należy przy tym zauważyć, że treść uzasadnienia SKO jak i treść odpowiedzi na skargę, pozostają poza tematem, gdyż istotą zagadnienia nie było bezpośrednie określenie przez Burmistrza Z., w zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy, stawki opłaty planistycznej, ale zastosowanie podstawy prawnej, w postaci zarządzenia Burmistrza Z. nr [...]z dnia [...].12.2009 r. W wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego w/w zarządzenia w sprawie II SA/ BK 458/10 okazało się, że zaskarżona decyzja w części została wydana bez podstawy prawnej, czyli z naruszeniem art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności zarządzenia wywołuje skutki od chwili jego podjęcia (ex tunc). Dlatego Sąd stwierdził nieważność w punkcie 6- tym zaskarżonej decyzji wydanej w oparciu o nieważny akt organu wykonawczego gminy. Poza punktem 6- tym zaskarżona decyzja jest korzystna dla Skarżącego i nie była merytorycznie zaskarżona. Natomiast zarzuty procesowe skargi podlegały oddaleniu. Sąd nie dopatrzył się przyczyn naruszenia art. 77 k.p.a. uważając, że materiał dowodowy został należycie zebrany i wszechstronnie rozważony tyle, że odmiennie niżby oczekiwał Skarżący. Jeżeli chodzi o niejasność sposobu wyliczenia opłaty planistycznej, to wobec wyeliminowania przez Sąd zarządzenia Burmistrza z obrotu prawnego, kwestia ta stała się bezprzedmiotowa. Co do błędów pisarskich, polegających na napisaniu nieprawdziwej daty w załącznikach oraz niesłusznego powołania się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji na pismo z dnia [...].03.2010 r., to są to, w ocenie Sądu, błędy nieistotne. Sąd nie może ich skorygować, gdyż służy temu art. 113 § 1 k.p.a. dający stronie możliwość wystąpienia do organu I instancji z wnioskiem o sprostowanie błędu pisarskiego bądź oczywistej omyłki. Sąd, w tym postępowaniu, nie ocenia kwestii przewlekłości postępowania. Jeśli Skarżący uważał, że organ I instancji pozostawał w zwłoce w wydaniu decyzji, to wówczas miał prawo wniesienia skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego. Obecnie jest to niemożliwe skoro sprawa została zakończona. Dochodzenie odszkodowania nie może się odbywać przed sądem administracyjnym. Jeśli Skarżący uważa, że został narażony przez Burmistrza Z., na utratę środków finansowych, to może dochodzić swych roszczeń przed sądem powszechnym. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd orzekł w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.