II SA/Bk 43/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. R. M. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary nagany 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] września 2012 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz skarżącego M. R. M. kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- P. Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. zmienił kwalifikację prawną zarzucanego podkom. M. M. przewinienia dyscyplinarnego, za którego popełnienie Komendant Powiatowy Policji w G. z dnia [...] września 2012 r. orzeczeniem nr [...] wymierzył ww. karę nagany i uznając, iż obwiniony, naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2011, Nr 287, poz. 1687 j.t.) w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1, § 9 ust. 1 pkt. 1,2 i 6, § 11 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r., w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji, zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy w części dotyczącej, tego, że w nocy z [...]/[...] czerwca 2012 r. wykonując czynności służbowe dyżurnego jednostki KPP G. w godzinach od [...] do [...], naruszył dyscyplinę służbową poprzez zaniechanie czynności służbowych związanych z telefonicznym zgłoszeniem osoby o godzinie [...], dotyczącym wykonywania czynności zawodowych w stanie po użyciu alkoholu przez pracownika stacji benzynowej w miejscowości K. gm. G., w ten sposób, że nie skierował na miejsce patrolu Policji celem potwierdzenia wydarzenia, nie wpisał przyjęcia zgłoszenia o wydarzeniu i przebiegu wydarzenia w książce przebiegu służby dyżurnego, W pozostałej części P. Komendant Wojewódzki Policji uchylił orzeczenie i w tym zakresie uniewinnił Obwinionego od tego, że: - przewidywał możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i godził się na to, - nie odnotował przedmiotowego zgłoszenia w Elektronicznym Rejestrze Interwencji, - nie wpisał wydanych poleceń w książce przebiegu służby dyżurnego. Orzeczenie P. Komendanta Wojewódzkiego Policji wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. W dniu [...] sierpnia 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w G. postanowieniem nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko podkom. M. M. - dyżurnemu zespołu dyżurnych Wydziału Prewencji KPP w G., obwinionemu o to, że w nocy z [...]/[...] czerwca 2012 r. wykonując czynności służbowe dyżurnego jednostki KPP G., w godzinach od [...] do [...]., przewidując możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i godząc się na to, naruszył dyscyplinę służbową poprzez zaniechanie czynności służbowych związanych z telefonicznym zgłoszeniem osoby o godzinie [...], dotyczącym wykonywania czynności zawodowych w stanie po użyciu alkoholu przez pracownika stacji benzynowej w miejscowości K. gm. G., w ten sposób, że nie skierował na miejsce patrolu Policji celem potwierdzenia wydarzenia, nie odnotował przedmiotowego zgłoszenia w Elektronicznym Rejestrze Interwencji, nie wpisał przyjęcia zgłoszenia o wydarzeniu, przebiegu wydarzenia i wydanych poleceniach w książce przebiegu służby dyżurnego, czym naruszył art. 132 ust. 3 pkt. 2 ustawy o Policji w zw. z § 5 pkt. 1, § 9 ust. 1 pkt. 1,2 i 6, § 11 ust 1 i 2 Zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji. Obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, że w nocy z [...]/[...] czerwca 2012 r. w godzinach od [...] do [...] służbę na stanowisku dyżurnego Wydziału Prewencji KPP w G. pełnił podkom. M. M., natomiast służbę zastępcy dyżurnego pełnił asp. R. Z. W pomieszczeniach PDOZ KPP G. były osadzone osoby, zatem asp. R. Z. pełnił służbę w pomieszczeniu PDOZ KPP G. Wobec powyższego obsługą wszystkich zdarzeń zajmował się tylko dyżurny jednostki podkom. M. M. Na podstawie rejestratora rozmów przychodzących na numer alarmowy 997, ustalono, że podczas służby o godzinie [...] na ww. nr alarmowy zadzwonił mężczyzna, który przedstawił się nazwiskiem P. Poinformował on dyżurnego, iż na stacji paliw w miejscowości K. czynności służbowe wykonuje pracownik, który jest pod wpływem alkoholu. Dyżurny podkom. M. M. oświadczył, iż takie zachowanie pracownika nie jest przestępstwem ani wykroczeniem, lecz naruszeniem ewentualnie praw pracowniczych i poinstruował rozmówcę, iż powinien zgłosić ten fakt pracodawcy tego pracownika. Na tym rozmowa się zakończyła. Z analizy książki przebiegu służby, zapisów w Elektronicznym Rejestrze Interwencji (ERI), wynika, iż podkom. M. M. po przyjęciu wyżej opisanego zgłoszenia nie skierował na miejsce patrolu Policji celem potwierdzenia wydarzenia, ani nie udokumentował w żaden sposób faktu przyjęcia zgłoszenia o wydarzeniu, jego przebiegu, wydanych poleceniach, nie wpisał również wydarzenia do ERI. Okoliczności niniejsze ujawnione zostały w dniu [...] lipca 2012 r. przez Zastępcę Naczelnika Prewencji KPP G. podczas kontroli sposobu pełnienia służby na stanowisku kierowania KPP G. w dniach [...], [...] i [...] czerwca 2012 r. w związku z odbywającymi się w tych dniach meczami reprezentacji Polski w piłce nożnej, w ramach turnieju piłki nożnej UEFA EURO 2012. Dokonujący kontroli ujawnił różnicę w ilości zgłoszeń na numer alarmowy 997, a ilością wpisów do ERI. W toku czynności dokonano przesłuchań w charakterze świadków funkcjonariuszy oraz pracowników cywilnych KPP G. posiadających wiedzę dotyczącą ww. okoliczności, dokonano oględzin zapisu płyty CD z nagraniem rozmowy ww. dyżurnego z osobą dzwoniącą na nr alarmowy 997 w nocy z [...]/[...].06.2012 r. o godzinie [...]. W dniu [...] września 2012 r. zapoznano obwinionego z materiałami postępowania dyscyplinarnego. Obwiniony w ustawowym terminie nie złożył wniosków o uzupełnienie postępowania dyscyplinarnego. W dniu [...] września 2012 r. na mocy postanowienia rzecznika dyscyplinarnego, czynności dowodowe zostały zakończone, sporządzono sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, w którym rzecznik dyscyplinarny wniósł do Przełożonego Dyscyplinarnego o wymierzenie podkom. M. M. kary nagany. Na mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] września 2012 r., na postawie art. 135j ust. 1 ustawy o policji, uznano podkom. M. M. winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i za to na mocy art. 134 ustawy o Policji wymierzono karę nagany. W uzasadnieniu ww. orzeczenia wskazano, że podkom. M. M. popełniając przewinienie dyscyplinarne przewidywał, iż jego zachowanie może wypełniać ustawowe znamiona przewinienia dyscyplinarnego polegającego na zaniechaniu czynności służbowych i godził się na to. Obwiniony w dniu [...] kwietnia 2010 r. został zapoznany z kartą opisu stanowiska pracy na stanowisku dyżurnego jednostki, zatem nie można w tym przypadku wskazać nienależytego doświadczenia zawodowego lub braku dostatecznych umiejętności zawodowych, skoro obwiniony czynności na stanowisku kierowania wykonuje już prawie dwa lata. Obwiniony jest w stopniu młodszego oficera Policji, zatem powinno się od niego wymagać więcej niż od policjanta nie będącego oficerem Policji. Organ wymierzając karę podkom. M. M. nie dopatrzył się jakichkolwiek okoliczności łagodzących, które mogłyby wpłynąć na rodzaj i wysokość wymierzonej kary. W ocenie organu wymierzona kara jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego z uwagi na następstwa dla służby i wizerunek Policji w społeczeństwie. Każdy, bowiem obywatel RP dzwoniący na numer alarmowy' 997 oczekuje właściwej, szybkiej i rzetelnej pomocy. W przedmiotowej sprawie ocena zdarzenia przez dyżurnego i przekazane dzwoniącemu porady, były niewłaściwe. Z niezrozumiałych powodów dyżurny nie skierował na miejsce żadnego patrolu Policji (chociaż jak wynika z zeznań W. B., miał do dyspozycji kilka patroli, które nie podejmowały w tym czasie żadnych interwencji), ani w żaden sposób nie udokumentował przyjęcia zgłoszenia o wydarzeniu. Od powyższego orzeczenia odwołanie złożył podkom. M. M., zarzucając mu: - naruszenie przepisów postępowania - art. 135j ustawy o policji poprzez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób rażąca dowolny, a w szczególności brak wnikliwej analizy przepisów dotyczących zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego orzeczenia, - naruszenie przepisów postępowania – art. 135g ustawy o policji poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy, uwzględniającego okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, - naruszenie przepisów postępowania – art. 132 ust. 2 ustawy o policji poprzez brak udowodnienia zawinienia, - naruszenie przepisów[postępowania – art. 132a ustawy o policji poprzez nie wskazanie rodzaju winy oraz stopnia zawinienia, - naruszenie przepisu art. 135g ust. 2 ustawy o policji tj. zasady domniemania niewinności przez rzecznika dyscyplinarnego, poprzez uznanie winny zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego na etapie wszczęcia postępowania, dyscyplinarnego, - naruszenie przepisu art. 134h ustawy o policji poprzez nie zastosowanie się do dyrektyw wymiaru kary. Po zrealizowaniu zleconych przez P. Komendanta Wojewódzkiego Policji czynności dowodowych, rzecznik dyscyplinarny zapoznał Obwinionego z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie oraz pouczył o prawie do zgłoszenia wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu uwag dotyczących przeprowadzonych czynności dowodowych. Obwiniony skorzystał z powyższego uprawnienia i złożył w dniu [...] października 2012 r. pismo, w którego treści poddał w wątpliwość rzetelność podejmowanych przez rzecznika dyscyplinarnego czynności. Ponadto Obwiniony zaznaczył, że zaistniała sytuacja nie wypełniała przesłanek o jakich mowa w art. 78 § 2 k.w. (prawdopodobnie chodzi o art. 70 § 2 k.w.) oraz § 3 pkt. 1 załącznika nr 2 do zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji oraz załącznika nr 3 do ww. zarządzenia. Po rozpoznaniu odwołania Obwinionego, P. Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. zmienił kwalifikację prawną czynu i uznając, iż obwiniony, naruszył dyscyplinę służbową określoną 132 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1, § 9 ust. 1 pkt. 1,2 i 6, § 11 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r., w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji, zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy w części dotyczącej, tego, że w nocy z [...]/[...] czerwca 2012 r. wykonując czynności służbowe dyżurnego jednostki KPP G. w godzinach od [...] do [...], podkom. M. M. naruszył dyscyplinę służbową poprzez zaniechanie czynności służbowych związanych z telefonicznym zgłoszeniem osoby o godzinie [...] dotyczącym wykonywania czynności zawodowych w stanie po użyciu alkoholu przez pracownika stacji benzynowej w miejscowości K. gm. G., w ten sposób, że nie skierował na miejsce patrolu Policji celem potwierdzenia wydarzenia, nie wpisał przyjęcia zgłoszenia o wydarzeniu i przebiegu wydarzenia w książce przebiegu służby dyżurnego, W pozostałej części P. Komendant Wojewódzki Policji uchylił orzeczenie i w tym zakresie uniewinnił Obwinionego od tego, że: - przewidywał możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i godził się na to, - nie odnotował przedmiotowego zgłoszenia w Elektronicznym Rejestrze Interwencji, - nie wpisał wydanych poleceń w książce przebiegu służby dyżurnego. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym nie budzi wątpliwości i jest wystarczający do ustalenia stopnia zawinienia podkom. M. R. M. oraz zakresu jego odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zeznania świadków są spójne, logiczne i korelują z pozostałym materiałem dowodowym. Sposób działania w sytuacji, jaka dotyczy niniejszej sprawy, nie budzi żadnych wątpliwości w odczuciu asp. R. Z., który pełnił w dniu zdarzenia służbę wspólnie z Obwinionym. Jak w wynika z jego zeznań w przypadku telefonicznej informacji o nietrzeźwym pracowniku stacji paliw dyżurny powinien co najmniej wysłać patrol celem potwierdzenia zgłoszenia, a dalsze czynności uzależnić od wyników tego sprawdzenia. Organ wskazał, że Oobwiniony, będąc doświadczonym policjantem, powinien zdawać sobie sprawę, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy dopuszcza się przewinienia dyscyplinarnego. Pomimo ciążących na nim obowiązków wynikających z przepisów prawa nie podjął adekwatnych do sytuacji czynności zmierzających do zapobieżenia naruszeniu dyscypliny służbowej. Organ odwoławczy nie znalazł uzasadnienia dla decyzji o odstąpieniu od weryfikacji zgłoszenia oraz udokumentowania tego zgłoszenia, jak też podjętej, choć błędnej, decyzji o braku wiarygodności po stronie zgłaszającego. Obwiniony w tym zakresie nie wykazał się odpowiednimi działaniami, ani też inicjatywą i przewidywalnością, czyli cechami wymaganymi od funkcjonariuszy z długoletnim stażem służby. Zdaniem organu dyspozycja art. 70 § 2 k.w. winna stanowić podstawę do podjęcia interwencji w przedmiotowej sprawie, bowiem znamieniem przedmiotowego wykroczenia jest niezachowanie obowiązku trzeźwości i wykonywanie czynności zawodowych w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka. W ocenie organu odwoławczego, Obwiniony powinien, z racji posiadanego stopnia służbowego oraz stażu służby, zadawać sobie sprawę, iż do Policji należy realizacja jej ustawowych zadań wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, a więc m.in. wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. W przypadku uzyskania informacji o możliwości popełnienia wykroczenia obowiązkiem Obwinionego była realizacja zadań Policji, poprzez podjęcie stosownych działań w celu ustalenia czy do popełnienia wykroczenia faktycznie doszło. Brak realizacji owych ustawowych zadań skutkuje odpowiedzialnością dyscyplinarną. Organ podkreślił, iż stosując zasady określone w art. 134h ustawy o Policji należy stwierdzić, iż kara za popełnione przewinienie winna być dolegliwością współmierną do wagi czynu nagannego i wyrazem potępienia jego sprawcy. Przełożony dyscyplinarny słusznie , zdaniem organu, przyjął, iż w przedmiotowej sprawie brak jest okoliczności wymienionych w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji pozwalających na odstąpienie od ukarania Obwinionego. Tego rodzaju rozstrzygnięcie możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy stopień winy lub szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej. Przesłanki te winny wystąpić łącznie. W tym miejscu organ Ii instancji zwrócił uwagę, iż nie jest to pierwsze postępowanie dyscyplinarne związane z nieprawidłowościami stwierdzonymi w służbie obwinionego na stanowisku dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w G., bowiem prowadzone są jeszcze dwie odrębne sprawy. Organ odwoławczy zauważył, że odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań stawianych Policji, a co za tym idzie funkcjonariuszom tej formacji - ochrony zdrowia i życia ludzi. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw. W konsekwencji, przy wykonywaniu zadań, obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa, ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej, do których to wartości należy zaliczyć szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków. Funkcjonariuszy Policji obowiązują rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a wymierzona Obwinionemu kara, jest najłagodniejszą spośród przewidzianych ustawowo. Według organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył przepisów dotyczących procedury przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego nie zawiera uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego. Organ odwoławczy podkreślił także, że dla decyzji podjętych zarówno przez organ I, jak i II instancji, nie miały znaczenia toczące się równolegle, inne postępowania dyscyplinarne przeciwko Obwinionemu. Świadczy o tym najłagodniejszy z możliwych wymiar kary. Według organu II instancji, argumenty Obwinionego w niniejszej kwestii mogą wskazywać na fakt, iż Obwiniony może mieć pewne trudności z realizacją ciążących na nim obowiązków służbowych, a sposób pełnienia przez niego służby należałoby objąć szczególnym nadzorem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od powyższego orzeczenia wniósł podkom. M. M. zarzucając mu naruszenie: 1/ art. 132 ust. 3 pkt. 2 ustawy o Policji w zw. z § 5 ust. l pkt. l, § 9 ust. l, 2 i 6 oraz § 11 ust. l i 2 Zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji z dn. 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji wobec błędnego uznania, że podkom. M. R. M. naruszył dyscyplinę służbową poprzez zaniechanie wykonania czynności służbowej, mimo, iż działanie skarżącego w dn. [...] czerwca 2012 r. polegające na przyjęciu zgłoszenia o wydarzeniu i udzieleniu telefonicznego pouczenia było uzasadnione okolicznościami, w tym treścią i przebiegiem rozmowy telefonicznej ze zgłaszającym mężczyzną, 2/ przepisu § 3 ust. 1 Załącznika nr 2 do Zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji, z dn. 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji a contrario wobec jego niezastosowania, mimo, że w świetle powołanego przepisu dyżurny jednostki inicjuje podjecie działań przez będące w jego dyspozycji siły i środki policyjne w przypadku, gdy wiarygodność zgłoszenia o wydarzeniu nie budzi wątpliwości, co oznacza, iż w sytuacji, gdy podkom. M. R. M. przyjmując w dn. [...] czerwca 2012 r. zgłoszenie o wydarzeniu od osoby dzwoniącej o godz. [...] na numer alarmowy policji ocenił zgłaszane wydarzenie jako niewiarygodne, nie miał obowiązku skierować patrolu celem podjęcia interwencji, 3/ art. 132a pkt. 2 ustawy o Policji wobec uznania, że podkom. M. R. M. działał w sposób zawiniony mimo, iż w okolicznościach przyjętego telefonicznego zawiadomienia o wydarzeniu nie ma podstaw, by przypisać skarżącemu choćby winę nieumyślną, 4/ art. 134h ustawy o Policji wobec uznania, że zastosowana wobec podkom. M. R. M. kara nagany jest adekwatna do rodzaju i charakteru przewinienia, mimo przyjęcia odmiennej od Organu l instancji oceny stopnia zawinienia skarżącego z umyślnej na nieumyślną oraz częściowego uniewinnienia skarżącego, a nadto wobec nieuwzględnienia określonych przepisem prawa przesłanek mających wpływ na wymiar kary, 5/ art. 134h ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji wobec uznania, że podkom. M. R. M. jako policjant z blisko 8-letnim stażem służby w Policji oraz ponad 2 i pół letnim stażem na stanowisku dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji KPP w G. nie powinien mieć trudności z interpretacją przyjętego zgłoszenia mimo, że jak wskazano m.in. w opinii służbowej z dn. [...].03.2012 r. sporządzonej przez Naczelnika Wydziału Prewencji za okres od [...].12.2009 r. do [...].03.2012 r. skarżący nie posiada szkolenia specjalistycznego z zakresu służby dyżurnej, 6/ art. 135e ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 135p ust. 1 i art. 171 § 1 i 2 k.p.k. wobec rozstrzygnięcia sprawy na podstawie dowodów w postaci zeznań świadków W. B., M. N. oraz R. Z., które to czynności zostały przeprowadzone przez przełożonego dyscyplinarnego w toku postępowania w I instancji, bez pouczenia obwinionego o prawie do udziału w tych czynnościach, jak również bez uprzedniego zawiadomienia go o miejscu i terminie przeprowadzenia tych czynności, 7/ art. 135f ust. 1 ustawy o Policji poprzez naruszenie prawa skarżącego do obrony wobec: - nieuprawnionego zatajenia przez rzecznika dyscyplinarnego treści pisma P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z [...].10.2012 r. zakreślającego czynności do wykonania w ramach uzupełnienia postępowania, mimo żądania przez skarżącego dostępu do tego pisma, co wpłynęło negatywnie na możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. - stwierdzenia, że obwiniony stara się poprzez subiektywne spojrzenie na cala sprawę, manipulować faktami, aby wykazać prawidłowość swojego postępowania i brak jakichkolwiek nieprawidłowości. Ukazuje to brak samokrytyki i odpowiedzialności za realizowane przez siebie działania, mimo, iż podejmowane przez podkom. M. R. M. działania w postaci składanych pism, w których przedstawia swoje twierdzenia mieszczą się w ramach przysługującego mu prawa do obrony, a żaden przepis prawa nie nakazuje mu podać się "samokrytyce". 8/ art. 135g ust. l ustawy o Policji wobec potraktowania na niekorzyść skarżącego niewyjaśnionych w toku postępowania okoliczności, czy faktycznie na stacji paliw w K. w dn. [...] czerwca 2012 r. około godz. [...] doszło do popełnienia wykroczenia stypizowanego w art. 70 § 2 k.w., poprzez całkowicie dowolne przyjęcie, iż zachodziło duże prawdopodobieństwo popełnienia wykroczenia, 9/ art. 135g ust. 2 ustawy o Policji wobec naruszenia zasady domniemania niewinności poprzez stwierdzenie, iż - nie jest to pierwsze postępowanie dyscyplinarne związane z nieprawidłowościami stwierdzonymi w służbie obwinionego na stanowisku dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w G. (prowadzone są jeszcze dwie odrębne sprawy) - str. 18, chociaż jak jednocześnie stwierdza Organ – w owych sprawach nie zapadły jeszcze prawomocne rozstrzygnięcia. - dla decyzji podjętych zarówno przez organ I i II instancji nie miały znaczenia toczące się równolegle inne postępowania dyscyplinarne przeciwko obwinionemu (...). Mogą jedynie wskazywać na fakt, iż obwiniony może mieć pewne trudności z realizacją ciążących na nim obowiązków służbowych, a sposób pełnienia przez niego służby należałoby objąć szczególnym nadzorem, - a nadto, że obwiniony na żadnym etapie postępowania dyscyplinarnego nie dał powodu do uznania, iż swoje zachowanie poddał krytycznej ocenie, co wskazuje na brak obiektywizmu i bezstronności Organu II instancji, i niewątpliwie wpłynęło na wynik postępowania wobec przyjęcia winy skarżącego. 10/ art. 135j ust. 5 ustawy o Policji wobec uznania, że brak jest okoliczności pozwalających na odstąpienie od ukarania obwinionego, bowiem zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary nie daje rękojmi, iż obwiniony nie dopuści podobnego rodzaj naruszenia dyscypliny służbowej w przyszłości, mimo. że nie wiadomo, na jakiej podstawie Organ opiera swoje przypuszczenia, a nadto gdy zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia zawinienie funkcjonariusza. Organ nie ma możliwości przyjęcia innego rozstrzygnięcia niż uznanie jego winy, a najmniej dolegliwą karą dyscyplinarną jest kara "nagany" - co nie polega na prawdzie. 11/ art. 1351 ust. 1 ustawy o Policji wobec rozpoznania sprawy i wydania przez organ odwoławczy orzeczenia mimo nie ustalenia przez Organ I instancji stanu faktycznego w postępowania dyscyplinarnym, co stanowi przeszkodę uniemożliwiającą rzetelne i merytoryczne rozpoznanie sprawy oraz niweczy zasadę dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego, 12/ art. 135l ust. l ustawy o Policji wobec przyjęcia za Organem I instancji, że zachodziło duże prawdopodobieństwo popełnienia przez pracownika stacji paliw w K. wykroczenia określonego w art. 70 § 2 k.w. mimo niepodjęcia żadnych czynności dowodowych zmierzających do sprawdzenia, czy pracownik tejże stancji oraz zgłaszający wydarzenie znajdowali się w stanie po użyciu alkoholu, 13/ art. 1351 ust. 1 ustawy o Policji wobec odstąpienia od uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przesłuchanie zgłaszającego w dn. [...] czerwca 2012 r. wydarzenie p. P. co do stanu jego trzeźwości w tym momencie oraz zweryfikowania twierdzeń odnośnie wykonywania przez pracownika stacji paliw pracy po użyciu alkoholu, które to okoliczności miały wpływ na wymiar ewentualnej kary - "skutki przewinienia dyscyplinarnego, w tym następstwa dla służby" w rozumieniu art. 134h ust. l powołanej ustawy. 14/ art. 135k ust. l ustawy o Policji wobec sporządzenia przez Komendanta Powiatowego Policji w G. i przedstawienia Organowi II instancji "stanowiska do odwołania" wniesionego przez podkom. M. R. M., zawierającego szczegółowe odniesienie się wskazanych przez skarżącego naruszeń proceduralnych, mimo braku podstawy prawnej do wystąpienia z takim pismem, co w efekcie stanowi niedopuszczalne naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego, zmierza do usuwania braków uzasadnienia orzeczenia Organu I instancji, jest przejawem wkraczania w kompetencje Organu II instancji, i co - zważając na treść uzasadnienia orzeczenia organu odwoławczego - miało wpływ na wynik postępowania, 15/ art. 135m ustawy o Policji wobec odstąpienia od powołania komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia i zaniechania wysłuchania obwinionego w sytuacji, gdy orzeczenie Organu I instancji bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, dotknięte było szeregiem uchybień, w tym w zakresie opisu czynu zarzuconego Obwinionemu, jego kwalifikacji prawnej, oceny stopnia zawinienia, zakresu obowiązków służbowych, których wykonania skarżący miał zaniechać, oceny motywów działania obwinionego, co wpłynęło na zawężenie prawa do obrony przysługującego podkom. M. R. M. 16/ art. 135n ust. 4 ustawy o Policji wobec wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia nieznanego ustawie tj. zmieniając kwalifikację prawną czynu zarzuconego obwinionemu zaskarżone orzeczenie Organu I instancji częściowo utrzymujące w mocy, a w pozostałej części uchylające orzeczenie i w tym zakresie uniewinniające obwinionego. Skarżący wniósł ponadto o dopuszczenie dowodu z opinii służbowej z dn. [...].03.2012 r. dotyczącej podkom. M. R. M. za okres od [...].12.2009 r. do [...].03.2012 r. sporządzonej przez Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w G. zawierającego opinię pozytywną co do przebiegu służby skarżącego, a także uwagę, iż nie posiada on szkolenia specjalistycznego z zakresu służby dyżurnej, a mimo tego swoje zadania realizuje w sposób właściwy (część D) oraz z rozkazu personalnego nr [...] z dn. [...].03.2010 r. wydanego przez P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o przeniesieniu "z urzędu" M. R. M. do dalszego pełnienia służby w KPP w G. z uwagi na potrzebę uzupełnienia obsady etatowej na stanowisku dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji. Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia P. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dn. [...].11.2012 r. nr [...] i poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w G. nr [...] z dnia [...].09.2012 r. oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Ponadto organ wskazał, iż argumenty podniesione przez Skarżącego maja charakter ocenny, wynikający z subiektywnej analizy materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie zaskarżonego orzeczenia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne P. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2012 r., jak i orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] października 2012 r. naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Zważywszy na przedmiot zaskarżenia wskazać należy, iż kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687, j.t.) w Rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Zawarta jest w nim materialnoprawna regulacja odpowiedzialności policjantów, jak również regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego. Jest to regulacja kompleksowa w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Regulacja ta jedynie w zakresie przewidzianym w art. 135p ust. 1 ww. ustawy (tj. dotyczącym wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych) zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Powołana ustawa o Policji nie odsyła w zakresie w niej nieuregulowanym do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Również art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie daje podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego przepisów tego aktu prawnego. Właściwość sądu administracyjnego do kontroli orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w stosunku do funkcjonariusza Policji wynika z przepisu art. 3 § 3 p.p.s.a. oraz art. 138 ustawy o Policji, wedle którego od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przyczyną uwzględnienia skargi, jak wyżej wskazano, były, w ocenie Sądu, błędy proceduralne popełnione podczas prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też nie było celowe, zdaniem Sądu, szczegółowe dokonywanie merytorycznej oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a w szczególności oceny zawinienia Skarżącego i wymierzonej mu kary. Za zasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące braku pouczenia Obwinionego o prawie do udziału w przesłuchaniu świadków i braku zawiadomienia Obwinionego o miejscu i terminie przeprowadzenia tychże czynności, co doprowadziło do naruszenia prawa do obrony Obwinionego (tj. pkt 6 zarzutów skargi), uniemożliwienie Obwinionemu zapoznania się z pismem P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] października 2012 r. i ustosunkowania się do niego, co doprowadziło do naruszenia prawa do obrony Obwinionego (tj. pkt 7 zarzutów skargi), naruszenia zasady dwuinstancyjności wobec dokonania ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organ odwoławczy (tj. pkt 11 zarzutów skargi) oraz niezasadnego odstąpienia od uzupełnienia materiału dowodowego (tj. pkt 13 zarzutów skargi). Odnosząc się do pierwszego spośród powyżej wymienionych naruszeń, tj. braku pouczenia Obwinionego, przez organ prowadzący postępowanie w I instancji, o prawie do udziału w przesłuchaniu świadków, a także braku zawiadomienia Obwinionego o miejscu i terminie przeprowadzenia tych czynności, stwierdzić należy, że stanowi on najpoważniejsze uchybienie proceduralne w niniejszej sprawie. Brak zawiadomienia Obwinionego o przesłuchaniu świadków z odpowiednim pouczeniem skutkował, bowiem pozbawieniem Obwinionego realizacji jego prawa do obrony. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, iż w sprawie przesłuchano następujących świadków: M. N. (k. [...]-[...]), R. Z. (k. [...]), W. B. (k. [...]-[...]). Na protokołach przesłuchań wszystkich ww. świadków, widnieją jedynie podpisy przesłuchującego, świadka oraz protokolanta (rzecznika dyscyplinarnego). W aktach brak jest jakichkolwiek zawiadomień doręczonych Obwinionemu, dotyczących wskazania czasu i miejsca dokonania przesłuchań świadków przez rzecznika. Zauważyć należy, iż z treści art. 135f ustawy o Policji, wynika jedno z podstawowych praw obwinionego – prawo do obrony. Zgodnie zaś z ust. 5 niniejszego przepisu udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie wyłącza osobistego działania w nim obwinionego. Wedle natomiast art. 171 ust. 2 k.p.k., który w zakresie dotyczącym świadków znajduje odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie (zgodnie z art. 135p ustawy o Policji) prawo zadawania pytań osobie przesłuchiwanej, (przez którą należy rozumieć także składającego zeznania świadka) mają prócz organu przesłuchującego, strony, obrońcy, pełnomocnicy, biegli oraz podmiot określony w art. 416 k.p.k, a pytania zadaje się osobie przesłuchiwanej bezpośrednio, chyba, że organ przesłuchujący zarządzi inaczej. Stronami zaś w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów są: organ prowadzący postępowanie (przełożony dyscyplinarny, rzecznik dyscyplinarny) oraz obwiniony. Uprawnione jest natomiast, zdaniem Sadu twierdzenie, że udział obrońcy, który nie wyłącza osobistego udziału w postępowaniu obwinionego, należy rozumieć jako - poza stawiennictwem - samodzielne podejmowanie przez obwinionego czynności, do których jest uprawniony (por. wyrok SN V KRN 355/73, OSNKW 1974, nr 1, poz. 17). Wobec powyższego, zarówno w sytuacji, gdy ustawa przewiduje konieczność udzielenia pouczenia, jak również, gdy w świetle okoliczności sprawy jest ono nieodzowne, brak pouczenia lub pouczenie o mylnej treści powoduje, że zeznania zostały uzyskane od świadka w warunkach ograniczających realizację prawa obwinionego do obrony, a więc mamy do czynienia z dowodem uzyskanym wadliwie. Na organie prowadzącym postępowanie dyscyplinarne ciąży, zatem obowiązek podjęcia starań w celu zapewnienia obwinionemu możliwości realizacji jego prawa do zadawania pytań świadkom. Organ winien, zatem odpowiednio wcześniej pouczyć Obwinionego o przysługującym mu uprawnieniu do uczestnictwa w przesłuchaniu i kierowania pytań do świadków oraz zawiadomić Obwinionego o ustalonym terminie i miejscu przesłuchania poszczególnych świadków, aby mógł on czynnie realizować swoje prawo do obrony poprzez uczestnictwo w tejże czynności, a więc zadawanie pytań świadkom i składanie wyjaśnień. Tym bardziej rażące w tym zakresie, jest naruszenie proceduralne, jakiego dopuścił się organ I instancji, że zeznania powyżej wskazanych świadków stanowiły podstawę do ustalenia stanu faktycznego zdarzenia w nocy z dnia [...]/[...] czerwca 2012 r. co wobec powyższego stanowiło niewątpliwie uchybienie procesowe mające istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do kolejnego, uznanego przez Sąd za zasadny, zarzutu polegającego na nie zapoznaniu Obwinionego z treścią pisma P. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2012 r., zawierającego wytyczne w zakresie przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych przez rzecznika dyscyplinarnego, wskazać należy, iż wskutek powyższego naruszone zostało prawo Obwinionego do obrony. Według art. 135l ust. 1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres. Jak bowiem już uprzednio zostało wskazane, Obwiniony ma prawo do osobistego udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, a co za tym idzie należy umożliwić mu realizację tego prawa, poprzez zapewnienie sposobności wypowiedzenia się odnośnie każdego dowodu. Z uwagi na fakt, że postępowanie dowodowe na etapie postępowania odwoławczego może ograniczać się jedynie do uzupełnienia materiału dowodowego przez rzecznika dyscyplinarnego prowadzącego postępowanie dyscyplinarne, na zlecenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego, należało umożliwić Obwinionemu wypowiedzenie się, co do zakresu i sposobu uzupełnienia materiału dowodowego oraz poinformować o treści pisma z dnia [...] października 2012 r. Pismo niniejsze nie ma charakteru korespondencji prywatnej, lecz w świetle art. 135l ust. 1 ustawy o Policji stanowi uzupełnienie materiału dowodowego zgromadzonego na etapie postępowania przed organem I instancji. Pomimo zaś faktu, że jest to pismo kierowane do rzecznika dyscyplinarnego, stwierdzić należy, iż winno zostać ono włączone do akt dyscyplinarnych, albowiem to właśnie rzecznik dyscyplinarny jest organem prowadzącym postępowanie, w którym prawo do czynnego udziału zostało zagwarantowane Obwinionemu z mocy przepisów ustawy. Uchybienie niniejsze pozbawiło, zatem Obwinionego realizacji przysługującego mu prawa do obrony. Za zasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności tj. art. 135l ust. 1 zd. 1 ustawy o Policji. Nie jest spornym, iż organ I instancji zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji bardzo lakoniczny opis stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, co dostrzegł także organ II instancji w treści uzasadnienia (k. [...]), gdzie wskazał, że: "Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów, co do braku pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zaskarżonym rozstrzygnięciu należy podzielić stanowisko obwinionego w tym zakresie. Jednakże, jak wykazano wcześniej, zebrany materiał dowodowy pozwala na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, konwalidowanie niniejszym uzasadnieniem tego mankamentu w uzasadnieniu orzeczenia organu I instancji" (k. [...]). Wcześniej natomiast organ stwierdził, iż "(...) rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym (...)" (k. [...]) powołując się przy tym na treść art. 135l ust. 1 ustawy o Policji. Ponadto w uzasadnieniu organu odwoławczego kilkakrotnie wskazano, że przy rozpatrzeniu sprawy organ II instancji wziął pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejące w chwili rozpatrzenia odwołania, oraz, że stan faktyczny w sprawie nie jest sporny i pozwala na poczynienie ustaleń nie budzących wątpliwości. W ocenie Sadu organ II instancji dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażającej się w art. 135 l w zw. z art. 135k ustawy o Policji, albowiem nie tylko uzupełnił materiał dowodowy, (na co zezwala art. 135l ust. 1 ww. ustawy), ale tez "skonwalidował" postępowanie prowadzone przez organ I instancji poprzez ustalenie i ocenę stanu faktycznego, co jest niedopuszczalne. Świadczy o tym już zakres sporządzonych przez organy uzasadnień tj.: w I instancji 1 strona maszynopisu, w II instancji natomiast 21 stron. W efekcie dokonanej przez organ II instancji "konwalidacji", Skarżący został pozbawiony możliwości kontroli wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia, z uwagi na brak możliwości sformułowania merytorycznych zarzutów pod adresem niniejszego orzeczenia. Zadaniem organu odwoławczego jest, bowiem kontrola i ocena rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji, a nie dokonanie uzupełnienia kontrolowanego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy w tym zakresie dokonuje czynności przewidziane dla organu pierwszoinstancyjnego, pozbawiając tym samym Obwinionego prawa do dokonania kontroli ww. orzeczenia w drugiej instancji. Sąd uznał także za zasadny zarzut naruszenia art. 135l ustawy o Policji polegający na odstąpieniu od uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przesłuchanie zgłaszające w dniu [...] czerwca 2012 r. zdarzenie na stacji benzynowej w miejscowości K. – p., P., którego nr telefonu został zapisany w rejestrze połączeń. W ocenie Sądu przesłuchanie ww. miałoby znaczenie dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, bowiem pozwoliłoby na ustalenie, czy przedmiotowe zgłoszenie było podyktowane uzasadnionymi okolicznościami oraz czy zaistniała sytuacja i obawa zgłaszającego, wymagały rzeczywiście interwencji patrolu policyjnego. Ponadto przesłuchanie niniejsze mogłoby wskazać, czy uzasadnione były przypuszczenia Obwinionego o nietrzeźwości zgłaszającego, a w związku z tym, czy zasadnie odmówił on zgłoszeniu wiarygodności. Powyżej opisane uchybienia proceduralne są wystarczające do uwzględnienia skargi. Co do winy i kary Sąd się nie wypowiadał wobec stwierdzonych naruszeń proceduralnych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. W pkt. 2 wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 i 2, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 j.t.). Do kosztów zaliczono opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru ustalone przy uwzględnieniu charakteru sprawy i niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika.