II SA/Bk 445/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi - oddala skargę.- Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] marca 2008r. nr [...], na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108 poz. 908) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, cofnął A. B. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B, B+E, C, C+E, D, D+E nr [...] wydane dnia 27 sierpnia 2001r. do czasu dostarczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi ww. kategorii. W uzasadnieniu powołano się na orzeczenie lekarskie z nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. wydane przez lekarza uprawnionego do badań kierowców zatrudnionego w poradni "H." w B. stwierdzające u A. B. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E. Przedmiotowej decyzji organ, na podstawie art. 108 §1 k.p.a. nadał rygor natychmiastowej wykonalności, uzasadniając, iż jest to niezbędne ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzkiego. W odwołaniu od powyższej decyzji A. B. podniósł, iż po wydaniu orzeczenia lekarskiego nr [...] wykonał ponowne badanie EKG, dodatkowo u lekarza rodzinnego zrobił badania poziomu cukru oraz badania morfologiczne, których wyniki były pozytywne. Podniósł, iż mieszka poza B. i jest zmuszony dojeżdżać do pracy, zaś z powodu niekorzystnego rozkładu jazdy przewoźnika obsługującego tą linię komunikacyjną, nie ma możliwości dojazdu do domu i powrotu do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nadania klauzuli rygoru natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie umorzyło postępowanie (pkt 1 decyzji); utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie (pkt 2). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 140 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ nie ma możliwości podjęcia decyzji wedle własnego uznania, lecz w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, jest bezwzględnie zobowiązany do cofnięcia uprawnień. W szczególności, że w przedmiotowej sprawie stwierdzono bezspornie istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w zakresie kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E, co zostało potwierdzone w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. oraz orzeczeniu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. wydanym przez lek. H. Ż.– P. z P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. Zdaniem organu, bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia, pozostają zarzuty skarżącego dotyczące wykonania badań EKG, morfologicznych i badania poziomu cukru, gdyż stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami może odbywać się wyłącznie w trybie przewidzianym przepisami rozporządzenia z dnia 4 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i tylko przez jednostki w nim wymienione. Odnosząc się natomiast do nadanego decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, SKO uznało go za nieuzasadniony. W ocenie organu klauzula ta jest zbędna, bowiem wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji takiego rygoru nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W związku z tym, że zaskarżona decyzja nie zawiera w sobie przekonującego uzasadnienia nadanej klauzuli, a stanowi jedynie hipotezę, a nie realne zagrożenie, organ odwoławczy uchylił w tym zakresie zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku A. B. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i błędne przyjęcie, że prawidłowe wyniki badań lekarskich skarżącego, wykonane po wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem, nie stanowią podstawy do wydania decyzji o przywróceniu skarżącemu stosownych uprawnień; 2) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego z pominięciem słusznego interesu skarżącego. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż po wydaniu orzeczeń lekarskich z dnia [...] lutego 2008r. i [...] kwietnia 2008r. stanowiących podstawę wydania decyzji przez organ I instancji, ustały przyczyny uzasadniające cofnięcie mu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Z ponownie przeprowadzonych badań EKG, morfologicznych oraz badania cukru wynika, bowiem, że nie zachodzą obecnie przesłanki do cofnięcia przedmiotowych uprawnień. Uwzględniając powyższą zmianę okoliczności oraz aktualny stan zdrowia skarżącego, brak jest aktualnie jakichkolwiek podstaw, które przemawiałby za utrzymaniem w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej powoływanej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Dokonując takiej kontroli sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane wyżej kryteria i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, dalej cytowanej: u.p.r.d. (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), w myśl którego decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści przywołanego przepisu wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień musi być poprzedzone orzeczeniem lekarskim, wydanym przez uprawnionego lekarza i ewentualnie przez właściwą jednostkę medyczną po przeprowadzeniu stosownych badań i z zachowaniem określonego trybu. Szczegółowe warunki i tryb postępowania w sprawach wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania zdrowotne lub ich brak do kierowania pojazdami silnikowymi określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). I tak zgodnie z § 10 ust. 1 cytowanego rozporządzenia uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ocena, czy u kierowcy występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, leży zatem w gestii uprawnionych lekarzy, wykonujących stosowne badania w upoważnionych do tego jednostkach. Orzeczenia lekarskie uprawnionych lekarzy podmiotu odwoławczego mają walor ostateczności. Bez tych orzeczeń lub sprzecznie z nimi organ nie może dokonywać samodzielnych ocen, co do tego, czy kierowca - ze względu na stan zdrowia - jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego (tak: NSA w wyroku z dnia 29.01.2008r., I OSK 2028/06, niepublik.). W piśmiennictwie dotyczącym omawianej kwestii podkreśla się również, że cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów ma charakter prewencyjny, zabezpieczający, na co wskazują przyczyny uzasadniające decyzję o cofnięciu. Objęte są nimi sytuacje, w których jest wielce prawdopodobne, że kierowca - ze względu na stan zdrowia - nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę. Ważną, zatem rzeczą staje się problem nie tylko niedopuszczenia do udziału w ruchu kierujących osób niemających wymaganego stanu zdrowia, ale także eliminowanie z ruchu tych, którzy utracili warunki zdrowotne po uzyskaniu uprawnień do prowadzenia pojazdów lub u których przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów nie zostały ujawnione w toku badania przed wydaniem prawa jazdy. (zob. R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2005, wydanie II). Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy ustalić należało, po pierwsze, czy załączone do akt administracyjnych orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnionych lekarzy, po drugie czy wystawione orzeczenia stanowiły wystarczającą podstawę do stwierdzenia u skarżącego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych, a w konsekwencji do wydania przez organ decyzji na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d., po trzecie wreszcie, jaki skutek dla powyższego rozstrzygnięcia miały wyniki badań przeprowadzonych przez skarżącego we własnym zakresie po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Treść załączonych do akt orzeczeń lekarskich, tj. orzeczenia nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. (wystawionego przez Poradnię "H.") oraz orzeczenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. (wystawionego przez P. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B.) nie pozostawia wątpliwości, iż zostały one wydane przez lekarzy uprawnionych do badań kierowców. Z orzeczeń tych wynika również jednoznacznie istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez A. B. pojazdami silnikowymi, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, B, B+E,C, C+E, D, D+E. W związku z tym, iż organy związane są takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń, należy uznać, iż cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi było w przedmiotowej sprawie obligatoryjne. Związanie organów ostatecznym orzeczeniem lekarskim (w niniejszej sprawie orzeczeniem P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. z dnia [...] kwietnia 2008r., wydanym na podstawie §13 cytowanego wyżej rozporządzenia), wykluczało ponadto możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy dowodu z opinii biegłego, co do treści zawartych w tym orzeczeniu (por. wyrok NSA z 17 marca 2005r., OSK 1273/04, LEX nr 189224). Odnosząc się z kolei do przedłożonych przez skarżącego wyników badań EKG, morfologicznych i badania krwi, należy podkreślić, że nie mają one wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji, albowiem, jak wskazano wyżej, stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami może odbywać się wyłącznie w trybie przewidzianym w rozporządzeniu z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, i przez uprawnionych lekarzy. W związku z tym, iż przedstawione przez skarżącego w dniu 17 marca 2008r. badania nie zostały przeprowadzone przez uprawnionego lekarza w rozumieniu cytowanego rozporządzenia, dlatego też ich wyniki nie mogą być uwzględnione przez organ II instancji, a w konsekwencji nie mogły uzasadniać przywrócenia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Uwzględniając powyższe okoliczności należało przyjąć, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji prawidłowo uznały, że przypadku skarżącego istnieje konieczność cofnięcia wspominanych na wstępie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.