II SA/Bk 447/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 września 2012 r. sprawy ze skargi H. i J. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego i uporządkowanie terenu po rozbiórce 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z [...].02.2012 r. nr [...] oraz postanowienie P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z [...].11.2011 r. [...], 2. stwierdza, że wymienione orzeczenia nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz H. i J. K. kwotę 757 (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 - znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. nakazał H. i J. K. (dalej powoływanym jako Skarżący) rozebrać samowolnie wybudowany pomost drewniany na jeziorze S. przy działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości M., gmina P.. Organ stwierdził, że jako inwestorzy wybudowali oni pomost drewniany bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej sprawdzenia legalności budowy pomostu na jeziorze S. przy działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości M., gmina P., stanowiącej współwłasność Państwa H. i J. K. Po ustaleniu, że inwestorzy wybudowali pomost bez zgłoszenia wymaganego przepisami Prawa budowlanego, postanowieniem z [...] listopada 2011r., znak [...] organ nałożył na Skarżących obowiązek przedłożenia niezbędnych dokumentów w celu doprowadzenia wybudowanego pomostu do stanu zgodnego z prawem. Wobec braku wykonania tego obowiązku orzeczono nakaz rozbiórki. Organ nie dał wiary twierdzeniom Skarżących, że przedmiotowy pomost został zakupiony wraz z działką w latach 80-tych, a ostatni jego remont przeprowadzono w roku 2008. Zdaniem organu, z materiału dowodowego, w tym ze zdjęć przedstawionych przez inwestora wynika, że pomost obecnie usytuowany jest w innym miejscu, niż ten na przedstawionych zdjęciach. Wskazano też, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. w 2002 roku dokonał inwentaryzacji urządzeń wodnych znajdujących się na wodach jeziora S., z której wynika, że w tym czasie przy działce nr [...] nie istniały żadne pomosty. Organ ustalił więc, że pomost został wykonany samowolnie po 2002 roku bez zgłoszenia. Ponadto organ stwierdził, że Skarżący są inwestorami i zarządcą przedmiotowego pomostu. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się Państwo H. i J. K, i w wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze wnieśli o uchylenie decyzji, zarzucając jej naruszenie zasad postępowania, w szczególności zaś zasady prawdy obiektywnej. W uzasadnieniu skargi wskazali, że nie byli oni nigdy właścicielami pomostu. Pomost był już wzniesiony w dacie nabycia przez nich nieruchomości. Stwierdzili, że pomost nie jest częścią składową nieruchomości stanowiącej ich własność i nie jest nawet usytuowany naprzeciw ich działki, lecz w odległości kilku metrów od jej granicy. Wskazali, że nie są inwestorem, zarządcą ani właścicielem pomostu, a zatem nie mogą być adresatami decyzji zobowiązującej do jego rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przyczyną uchylenia decyzji organów obu instancji jest stwierdzenie, że organy nie ustaliły w sprawie w sposób prawidłowy, czy Skarżących można uznać za inwestora, właściciela lub zarządcę spornego pomostu. W konsekwencji brak jest w niniejszej sprawie prawidłowego ustalenia przez organy, czy Skarżący są stroną tego postępowania - i co za tym idzie - adresatami obowiązków wynikających z wydanej decyzji nakazującej rozbiórkę. Procedurę nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego zgłoszenia reguluje przepis art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.). W myśl art. 52 tej ustawy, czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 49b, jest obowiązany dokonać na swój koszt inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Organy potraktowały jako stronę przedmiotowego postępowania Skarżących, uznając, że są oni inwestorami i zarządcą pomostu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednak, w ocenie Sądu, na tak jednoznaczne ustalenie. Nie budzi wątpliwości, że Skarżący są współwłaścicielami działki o nr geod. [...] w miejscowości M. Zaprzeczają oni jednak, aby byli właścicielami pomostu. Z akt sprawy wynika, że pomost nie znajduje się na działce Skarżących, lecz przy tej działce. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do przypisania im własności tego obiektu z mocy art. 143 kodeksu cywilnego. Ze złożonych przez Skarżących wyjaśnień wynika, że gdy nabyli działkę w latach 80-tych, pomost ten już istniał. Wskazali, że dokonują napraw pomostu, gdyż korzystają z niego osoby przebywające na ich polu biwakowym. Skarżący zaprzeczyli jednak byciu inwestorami czy zarządcami pomostu. Jednocześnie jednak organ w oparciu o inwentaryzację dokonaną przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. z roku 2002 ustalił, że w tym czasie przy działkach należących do Skarżących nie występowały żadne pomosty drewniane. W związku z powyższym, w ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że przedmiotowy pomost powstał po roku 2002. W kontekście jednak tych ustaleń oraz oświadczenia S. P. z dnia 8 lutego 2011r., z którego wynika, że pomost został wybudowany 4 – 5 lat wcześniej przez mieszkańców wsi oraz że członkowie OSP M. zabijali pale do pomostu, należało przyjąć, że pomost, chociaż powstał po roku 2002, to nie jest to równoznaczne z tym, że Skarżący byli jego inwestorami. W ocenie Sądu, stwierdzenie, że Skarżący są inwestorami, bazuje jedynie na nieznajdującym oparcia w przepisach prawa domniemaniu organu. Organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w kierunku sprawdzenia, czy istotnie Skarżący mogą zostać uznani za inwestorów w odniesieniu do przedmiotowego pomostu. W szczególności w kontekście oświadczenia S. P. organ winien przeprowadzić dowody z zeznań świadków – mieszkańców wsi na okoliczność tego, kto może zostać uznany za inwestora w odniesieniu do tego pomostu. Nie znajduje też uzasadnienie twierdzenie organu, że Skarżący są zarządcami pomostu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 listopada 2007r., II SA/Wr 313/07 wskazał, że zarządca obiektu to w szczególności zawodowy zarządca nieruchomości działający na zasadach określonych w art. 184-190 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Zarządca obiektu to również podmiot sprawujący trwały zarząd na mocy art. 43-50 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w imieniu którego działają osoby reprezentujące ten podmiot jako organy lub na podstawie udzielonych pełnomocnictw. Zarządcą jest także osoba fizyczna lub prawna sprawująca zarząd na zasadach określonych w rozdziale 4 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.). Za zarządców można również uznać inne osoby, które na podstawie umów zawartych z właścicielem danego obiektu sprawują czynności wchodzące w zakres administrowania nieruchomością. W niniejszej sprawie poza ogólnikowym stwierdzeniem, że Skarżący są zarządcą pomostu, organy nie wyjaśniły, skąd wywodzą taki wniosek. Brak wyjaśnienia tych okoliczności skutkuje naruszeniem art. 7, 77 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mają powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., Nr 270, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję, jak też poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B z dnia 29 listopada 2011r. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone orzeczenia nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy uwzględnią okoliczności przedstawione w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu. W szczególności przeprowadzą postępowanie dowodowe w kierunku prawidłowego ustalenia strony postępowania w odniesieniu do spornego pomostu i ocenią też, czy Skarżącym można przypisać status inwestora lub zarządcy tej nieruchomości. W przypadku braku podstaw do uznania Skarżących za stronę tego postępowania, organy powinny umorzyć wobec nich postępowanie.