II SA/Bk 451/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia renty planistycznej p o s t a n a w i a - oddalić wniosek G. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnią córką D. D. Miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni stanowi 471,70 zł, w skład tej kwoty wchodzi: 221,70 zł uzyskiwane przez skarżącą tytułem dopłat do gruntów rolnych oraz 250 zł otrzymywane przez D. D. z tytułu zasądzonych alimentów. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zamieszkane przez brata H. D.) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem H. D. (k.193-194). W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 05 marca 2009 r. (k. 195) G. D. wywiodła, iż miesięczne wydatki rodziny wynoszą łącznie 467,10 zł, w skład tej kwoty wchodzą opłaty za: prąd – 127,55 zł; wodę – 98,57 zł (295,73 zł kwartalnie); węgiel i drewno – 133,33 zł (1600 zł rocznie); gaz z butli – 60 zł; podatki 47,65 zł (143 zł kwartalnie). Miesięczny dochód rodziny stanowi 494,80 zł w tym: 244,80 zł uzyskiwane przez skarżącą tytułem dopłat do gruntów rolnych oraz 250 zł otrzymywane przez D. D. z tytułu zasądzonych alimentów. Skarżąca nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych ponieważ jest ubezpieczona w KRUS. Oszczędności w kwocie 222.538,04 zł wycofane z kont bankowych były przeznaczone na budowę domu o powierzchni [...] m² oraz magazynu płodów rolnych w gospodarstwie rolnym usytuowanym w K. P. [...]. Budowa wzmiankowanego magazynu została rozpoczęta w dniu [...] kwietnia 2008 r. Wyszczególnione koszty związane z prowadzeniem prac budowlanych stanowią: wytyczenie działki przez geodetę – 400 zł; wykopy – 18.000 zł; pręty zbrojeniowe – 9.364,52 zł; beton towarowy – 22.376,02; zakup materiałów budowlanych w PPH "S." w B. – 42.821,25 zł; drewno – 11.722,69 zł; żwir i piasek – 8000 zł; robocizna (doprowadzenie budynku do stanu surowego) – 40.000 zł; ogrodzenie, wykop, zalanie fundamentów łącznie z robocizną – 6.000 zł; wykonanie studni głębinowej – 6.000 zł; odwodnienie magazynu płodów rolnych – 2.000 zł; doprowadzenie wody i prądu – 3.000 zł; przewody kominowe, cegły wentylacyjne – około 1.000 zł; cegła klinkierowa na kominie – 1.129 zł; śruby, gwoździe, papa – około 1.000 zł. Dodatkowo w ramach wzmiankowanej wyżej sumy wycofanej z kont i lokat bankowych G. D. pokryła koszty: pomnika na cmentarzu – 9.000 zł; szkoły dla syna – 3.000 zł; oddłużenia mieszkania brata – 4.000 zł; prądu i gazu – 1.000 zł; poprawienia i ocieplenia dachu domu przy ul. B. [...] w B. – 8.000 zł; usług dentystycznych – łącznie 4.500 zł; wykonania zjazdu do działek przy ul. J. P. [...] w B. – 10.000 zł; prywatnych wizyt u lekarza – 1000 zł; transportu z drewna z tartaku – 2.000 zł; stempli – 2.000 zł. Ponadto, wnioskodawczyni spłaciła własne zadłużenie w kwocie – 3.000 zł. Pozostałe 2.624,56 zł zostało wydane na żywność i piwo dla robotników budowlanych. G. D. podkreśliła, iż część faktur i rachunków potwierdzających zakup materiałów budowlanych została wystawiona w okresie [...] – [...] 2008 r., natomiast ich spłata nastąpiła w okresie późniejszym wraz z postępem prowadzonych robót budowlanych. Do akt sprawy skarżąca dołączyła: faktury i rachunki za okres od [...] lutego 2008 r. do [...] listopada 2008 r. (k. 221-240); wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] grudnia 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. (k. 218-220); zaświadczenie KRUS z dnia [...] lutego 2009 r. (k. 205); wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] stycznia 2001 r. sygn. akt [...] (k. 206); decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] listopada 2008 r. i [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie przyznania dopłat do posiadanych gruntów rolnych (k. 207-210); zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia [...] marca 2009 r. (k. 211); orzeczenia Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] października 2000 r., z dnia [...] czerwca 2001 r. i z dnia [...] listopada 2001 r. (k. 213-214); decyzje podatkowe ustalające wysokość zobowiązań pieniężnych za [...] r. (k. 216-217); rachunki za energię elektryczną za okres od [...] lutego 2009 r. do [...] marca 2009 r. (k. 215). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu G. D. wykazała, iż źródłem miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny pozostaje 494,80 zł (dopłaty do gruntów rolnych otrzymane w listopadzie i grudniu [...] r. w łącznej kwocie 2937,67 zł przeliczone na poszczególne miesiące roku oraz alimenty przyznane D. D.) – k. 206-209 i k. 218-220. Wyszczególnione wydatki miesięczne wynoszą 467,10 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowią: dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zajmowane przez brata skarżącej) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Oszczędności w kwocie 222.538,04 zł wycofane w okresie od [...] czerwca 2008 r. do [...] września 2008 r. z kont i lokat bankowych G. D. (k. 64, k. 68 i k. 72) zostały w całości przeznaczone na budowę domu o powierzchni [...] m² oraz magazynu płodów rolnych w gospodarstwie rolnym usytuowanym w K. P. [...], a także pokrycie innych wyszczególnionych w złożonym oświadczeniu wydatków wnioskodawczyni (k. 199-200). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż G. D. w dniu wszczęcia postępowania sądowego tj. [...] czerwca 2008 r. (k. 4) i w okresie późniejszym dysponowała środkami umożliwiającymi pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stanowi fakt posiadania przez wnioskodawczynię w okresie poprzedzającym złożenie skargi na sporne rozstrzygniecie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., jak i po jej złożeniu kwoty 222.538,04 zł ulokowanej na kontach i lokatach bankowych, suma ta była systematycznie wypłacana do dnia [...] września 2008 r. (k. 85-86). Ponadto, jak wynika z dołączonej do akt sprawy faktury jeszcze dnia [...] listopada 2008 r. G. D. dysponowała sumą 10.289,19 zł, którą to przeznaczyła na zakup materiałów budowlanych (k. 237). Odnośnie aktualnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni to należy stwierdzić, iż budzi ona uzasadnione wątpliwości co do jej zgodności ze stanem faktycznym. G. D. oświadczyła bowiem, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny stanowi łączna kwota 494,80 zł, wyszczególnione wydatki (nie obejmują one kosztów zakupu żywności i środków czystości) związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą natomiast 467,10 zł. Zaakcentowania wymaga zatem, iż na zakup żywności i środków czystości pozostaje skarżącej i pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym pełnoletniej córce kwota 27,70 zł miesięcznie. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż G. D. dysponuje nieujawnionymi źródłami dochodu pozwalającymi na kontynuowanie budowy jak również i pełne pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż w momencie zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego skarżący powinien w ramach posiadanych środków finansowych wygospodarować kwoty niezbędne do pokrycia niezbędnych kosztów z tym związanych. Tym samym posiadane środki finansowe powinny być przynajmniej w części przeznaczone przez G. D. na pokrycie kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie niniejszej, zwłaszcza, że ich wysokość wielokrotnie je przekraczała. Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów prowadzonego postępowania. Przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uzależnione jest bowiem od wykazania zupełnego braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca nie wykazała natomiast zaistnienia omawianych okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.