II SA/Bk 457/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. L. na czynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu 26 maja 2009 r. K.L. złożyła do Prezydenta Miasta B. "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do zwrotu zawyżonej opłaty za kartę pojazdu". W uzasadnieniu podała, iż w dniu 5 kwietnia 2005 r. zwróciła się do Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w B. o zarejestrowanie samochodu osobowego sprowadzonego z zagranicy, w tym między innymi o wydanie karty pojazdu, za którą uiściła opłatę w wysokości 500 zł. Następnie w dniu 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym i z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy pobrana od niej opłata w oparciu o w/w rozporządzenie jest zawyżona i jako taka podlega zwrotowi w wysokości 425 zł. Do tej kwoty należy doliczyć ustawowe odsetki. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Prezydent Miasta B. w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] stwierdził, iż uiszczona podczas pierwszej rejestracji samochodu w dniu "5 kwietnia 2004 r." opłata za kartę pojazdu w wysokości 500 zł, byłą opłata pobraną na podstawie i w granicach powszechnie obowiązującego prawa. Organ wyjaśnił, iż ustawową podstawę do pobierania omawianej opłaty stanowi przepis art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Wysokość zaś tej opłaty wynika z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Powyższe rozporządzenie obowiązywało do dnia 14 kwietnia 2006 r. Uznać zatem należy, iż obowiązek uiszczenia opłaty, jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, stąd organ jest obowiązany do pobierania opłaty za kartę, bez wydawania odrębnego aktu administracyjnego. Dalej organ podkreślił, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., w którym orzeczono, iż § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z Konstytucją RP i ustawą prawo o ruchu drogowym, spowodował, iż Minister Transportu i Budownictwa wydał nowe rozporządzenie obniżające wysokość opłaty za kartę pojazdu do 75 zł. Przepis ten jednak dotyczy pojazdów zarejestrowanych po dniu 14 kwietnia 2006 r. Powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie burzy zatem porządku prawnego ustanowionego wskazanym na wstępie rozporządzeniem w czasie, gdy zachowywał on moc obowiązującą. Końcowo organ pouczył, iż mając na uwadze fakt, iż organ dokonał rejestracji, a więc podjął czynność administracyjną, to na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stronie służy prawo wniesienia skargi na niniejsze pismo (pod zarzutem naruszenia prawa) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, za pośrednictwem Prezydenta Miasta B., w terminie 30 dni od daty doręczenia pisma. W związku z takim pouczeniem, skargą złożoną w dniu 26 czerwca 2009 r. K.L. wyraziła swoje niezadowolenie z czynności Prezydenta Miasta B. w sprawie zwrotu opłaty za wydaną kartę pojazdu. Czynność ta polegała na wydaniu przez organ pisma z dnia [...] czerwca 2009 r., którą skarżąca nazywała "decyzją". W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą we wniosku z dnia 26 maja 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowy pogląd wyrażony w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Nadto w piśmie procesowym z dnia 29 października 2009 r. powołując się na skutki prawne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. U 6/04 oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawie pobierania opłat za kartę pojazdu, szczegółowo przedstawił swoją argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga na czynność Prezydenta Miasta Białegostoku podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Tytułem wstępu należy zauważyć, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnym (uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., w sprawie sygn. akt: I OPS 3/07) skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z jego § 2 pkt 4 wynika natomiast, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl zaś art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jego § 3 stanowi zaś, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż w konkretnym przypadku nie został wyczerpany tryb zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżąca w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego orzekającym niekonstytucyjność przepisów nakładających opłatę za kartę pojazdu w wysokości 500 zł, złożyła do Prezydenta Miasta B. "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do zwrotu zawyżonej opłaty za kartę pojazdu". W piśmie tym zawarła wniosek o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu, którą uiściła w wysokości 500 zł. Podczas rozprawy w dniu 3 listopada 2009 r. skarżąca podała, iż w/w pismo było jedynym pismem w tej sprawie, w którym zwróciła się do organu o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu. Żadnego innego wezwania w tej sprawie nie składała. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. poinformował skarżącą o podstawach prawnych uiszczenia w/w opłaty oraz jej wysokości, a także pouczył o prawie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na powyższe pismo. Wydając przedmiotowe pismo Prezydent Miasta B. dokonał czynności, o jakiej mowa we wspomnianym art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednakże podnieść należy, o czym była już mowa na wstępie, iż dopuszczalności skargi w takim przypadku uwarunkowana jest uprzednim wezwaniem na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu czynności. Natomiast skargę do sądu administracyjnego stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. można wywieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, to w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie prawa (tak: wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OSK 237/08). Powyższy tryb zaskarżenia bez wątpienia nie został przez skarżącą wyczerpany. W dacie wniesienia skargi na czynność organu (pismo z dnia [...] czerwca 2009 r.), jakiekolwiek wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zostało do niego skierowane. Oczywiście nie ulega wątpliwości, iż fakt wniesienia skargi od razu do sądu, spowodowany był błędnym pouczeniem strony przez organ administracji. Zwrócić bowiem należy uwagę, że wydając pismo z dnia [...] czerwca 2009 r. organ błędnie pouczył skarżącą o prawie, sposobie i terminie zaskarżenia przedmiotowej czynności, czym naruszył art. 9 kpa. Wskazana okoliczność nie daje jednak prawa sądowi administracyjnemu przystąpienia do merytorycznego rozpoznania skargi, a to z uwagi właśnie na wyżej opisane braki stanowiące o jej niedopuszczalności. W tym stanie rzeczy skargę niniejszą jako przedwczesną, wniesioną bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym należy uznać za niedopuszczalną. Powtórzyć trzeba za doktryną, że ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej kategorii przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi (obok przesłanki właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i legitymacji podmiotu uprawnionego) – odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymogów skargi – prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (vide: T. Woś i inni "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 113). Na marginesie zaznaczyć należy, iż postanowienie o odrzucenie skargi, jako rozstrzygnięcie o charakterze formalnym a nie merytorycznym, nie powoduje stanu rzeczy osądzonej. W związku z tym, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia organu po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia (z art. 52 § 3 p.p.s.a), będzie mogła jeszcze raz skorzystać z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie naruszając tym samym stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicatae). Mając powyższe na uwadze z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.-