II SA/Bk 457/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-02-08
Skład orzekający: Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona postępowania sądowoadministracyjnego została już zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiono jej pełnomocnika, który wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, możliwe jest ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia innego pełnomocnika?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy powinno zostać umorzone, jeśli strona już korzysta z przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowionego pełnomocnika, a prawo pomocy zostało już 'skonsumowane'. Ponowne rozpatrywanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika jest niedopuszczalne, gdy pierwotne prawo pomocy nie zostało cofnięte ani nie wygasło.Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej. Wcześniej, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 sierpnia 2016 r., przyznano mu zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego, co nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. Pełnomocnik ten wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając, że prawo pomocy zostało już 'skonsumowane'. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Leszczyński, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2017 r. umarzającego postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ulicy p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego
M. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do złożenia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 sierpnia 2016 r. przyznano skarżącemu zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego (k.82). Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. W związku z powyższym w dniu 30 sierpnia 2016 r. został wyznaczony skarżącemu pełnomocnik radca prawny W. A. (k. 92). Pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 134, 154-156).
W dniu 17 stycznia 2017 r. Skarżący złożył kolejny wniosek o ustanowienie mu adwokata z urzędu celem złożenia skargi kasacyjnej oraz o zwolnienie od kosztów sądowych.
W oparciu o powyższe okoliczności referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r. umorzył postępowanie wywołanie wnioskiem Skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podano, że w toku postępowania skarżący jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych i reprezentowany przez radcę prawnego, a to zwolnienie od kosztów sądowych i umocowanie do reprezentowania strony skarżącej rozciąga się na całość postępowania przed sądem I instancji jak i NSA.
Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia wskazując, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 249a ww. ustawy jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Jak wskazano wyżej w toku niniejszego postępowania postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 sierpnia 2016 r. przyznano już skarżącemu zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego (k.82). Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. W związku z powyższym w dniu 30 sierpnia 2016 r. został wyznaczony skarżącemu pełnomocnik radca prawny W. A. (k. 92). Pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazać zatem należy, iż w toku postępowania skarżący jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych i reprezentowany przez radcę prawnego, a to zwolnienie od kosztów sądowych i umocowanie do reprezentowania strony skarżącej rozciąga się na całość postępowania przed sądem I instancji jak i NSA. Z tych względów nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Prawo pomocy w tym zakresie zostało już bowiem skonsumowane.
Jeśli natomiast skarżący wnosi o zmianę lub wyznaczenie innego pełnomocnika, podkreślić należy, iż "jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie możne on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane" (postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09, LEX nr 575333). Ponadto NSA podniósł, iż zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej nie może prowadzić do ponownego rozpoznawania tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta" (postanowienie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1076/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw prawnych do ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło