II SA/Bk 464/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym skarg I. J. i D. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 23 września 2014 r. w sprawie II SA/Bk 1146/13 na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołań p o s t a n a w i a odrzucić skargi o wznowienie postępowania sądowego Wyrokiem z dnia 23 września 2014 r. w sprawie II SA/Bk 1146/13 tutejszy Sąd oddalił skargę D. J. i I. J. od postanowienia Wojewody P. z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołań. Wyrok jest prawomocny od dnia 5 września 2015 r. Następnie skarżąca D. J. wnosiła skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 23 września 2014 r.: - w sprawie II SA/Bk 1255/14 – skarga o wznowienie została odrzucona postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r. z uwagi na niewskazanie podstaw wznowienia. Postanowienie to jest prawomocne od dnia 20 marca 2015 r.; - w sprawie II SA/Bk 250/16 – skarga o wznowienie została odrzucona postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. z uwagi na to, że była kolejną skargą o wznowienie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie (art. 285 § 1 ustawy p.p.s.a.). Postanowienie odrzucające skargę o wznowienie jest prawomocne od dnia 12 sierpnia 2016 r. D. J. wniosła również skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie II SA/Bk 1255/14 – skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Bk 251/16. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. została odrzucona na podstawie art. 285 § 1 p.p.s.a., bowiem sąd wskazał, że jest to próba kolejnego wznowienia postępowania w sprawie (II SSA/Bk 1146/13), co do której toczyło się już wznowione postępowanie (II SA/Bk 1255/14) i zakończyło się prawomocnym orzeczeniem (o odrzuceniu skargi o wznowienie). W pismach z dnia 14 lipca 2016 r. oraz z dnia 11 lipca 2016 r. D. J. wniosła w imieniu własnym oraz w imieniu swej mocodawczyni – I. J. – kolejne skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 1146/13. Jako pełnomocnik wskazała, że z winy sądu nie doręczono jej wezwania i tym samym pozbawiono czynnego udziału w sprawie. W imieniu własnym oświadczyła, że podtrzymuje swoje oświadczenie z dnia 12 kwietnia 2016 r. oraz z dnia 17 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skargi o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Jak wynika z akt sprawy, w stosunku do postępowania w sprawie II SA/Bk 1146/13 (zakończonego prawomocnym wyrokiem) D. J. dwukrotnie wnosiła o jego wznowienie i dwukrotnie jej skargi zostały prawomocnie odrzucone (w sprawach II SA/Bk 1255/14 i II SA/Bk 250/16). Zgodnie z art. 285 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania; z tym że tego przepisu nie stosuje się, jeżeli skarga o wznowienie postępowania została oparta na podstawie wznowienia określonej w art. 272 § 1 i 3 (art. 285 § 2). Skład orzekający w sprawie niniejszej w całości podziela stanowisko sądu sformułowane w sprawie II SA/Bk 251/16, zgodnie z którym zakaz dalszego wznowienia zawarty w przepisie art. 285 § 1 p.p.s.a. dotyczy nie tylko prawomocnych orzeczeń wydanych co do istoty sprawy, ale również orzeczeń, które kończą postępowanie z przyczyn formalnych, bowiem przepis ten nie ustanawia żadnych ograniczeń w tym względzie. Nie można zatem ponownie wystąpić ze skargą o wznowienie postępowania, gdy poprzednia skarga została odrzucona lub wywołane nią postępowanie zostało umorzone (vide postanowienia z dnia 28 czerwca 2010 r., II OSK 1000/10; z dnia 29 marca 2011 r., II OSK 237/11; z dnia 27 września 2011 r., II OSK 1765/11 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Co prawda sformułowano również stanowisko przeciwne, zgodnie z którym przepis art. 285 p.p.s.a. nie dotyczy wypadków, w których nie doszło do wznowienia postępowania, gdyż sąd odrzucił skargę o wznowienie (art. 280 i art. 281 p.p.s.a.), jak również tych wypadków, w których skarga została w toku postępowania o wznowienie cofnięta (postanowienie z dnia 9 lipca 2012 r., II FSK 1194/12, CBOSA), jednakże stanowiska tego skład orzekający w sprawie niniejszej nie podziela. Z treści art. 285 p.p.s.a. nie wynika, aby ustawodawca dzielił przypadki dopuszczalności ponownego wznowienia postępowania na te, gdy poprzednie postępowanie zakończyło się wyrokiem oraz te, w których zakończyło się postanowieniem. Paragraf 1 tego przepisu wprost stanowi o niedopuszczalności "dalszego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie", nie dzieląc sytuacji na prawomocne wyroki czy postanowienia. Jedynym wyjątkiem od zakazu z art. 285 § 1 p.p.s.a. jest sytuacja, w której skarga o wznowienie jest wnoszona na podstawie art. 272 § 1 i 3 p.p.s.a. tj. gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (§ 1) oraz gdy potrzeba wznowienia wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (§ 2). Te przypadki nie występują jednak w sprawie niniejszej. Nadto, na potwierdzenie stanowiska składu orzekającego w sprawie niniejszej wskazać należy pogląd NSA zawarty w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 stycznia 2015 r., I OZ 45/15: "Przepis art. 285 p.p.s.a. stanowi wyraz zasady stabilności orzecznictwa w wymiarze prawomocności orzeczeń i jako taki powinien być wykładany ściśle, a wynikająca z niego zasada – chroniona" (CBOSA). Skoro zatem skarżąca D. J. dwukrotnie podejmowała próbę wznowienia postępowania II SA/Bk 1146/13 – w każdym przypadku zakończoną prawomocnymi postanowieniami o odrzuceniu skargi o wznowienie, trzecia taka skarga jest niedopuszczalna z mocy art. 285 § 1 p.p.s.a. Te same argumenty przemawiają za odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania wniesionej w sprawie niniejszej przez D. J. w imieniu I. J. Co prawda I. J. nie wnosiła do tej pory o wznowienie postępowania II SA/Bk 1146/3, jednakże nie ma to znaczenia w sytuacji, gdy dwukrotnie podejmowała taką próbę D. J. Jak wyżej wskazano, jedynym wyjątkiem umożliwiającym wznowienie postępowania, co do którego wniesiono już raz skargę o wznowienie prawomocnie załatwioną (wyrokiem lub postanowieniem), jest wskazanie podstawy wznowienia z art. 272 § 1 lub § 3 p.p.s.a. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, które to stanowisko sąd podziela, z uwagi na pozostałe podstawy wznowienia późniejsze dowiedzenie się o istnieniu innej niż uprzednio powołana podstawy wznowienia nie daje już możliwości dalszego wznawiania postępowania. Nie jest również możliwe wznowienie postępowania przez inny podmiot (vide H. Knysiak – Sudyka, teza 1 do art. 285 p.p.s.a., System Informacji Prawnej LEXOmega). Zauważyć należy, że także ustanowieni w sprawie na zasadach prawa pomocy pełnomocnicy stron skarżących sformułowali identyczne jak sąd w sprawie niniejszej wnioski oparte na art. 285 § 1 p.p.s.a. (vide pisma procesowe z dnia 10 listopada 2016 r., k. 30 i z dnia 16 listopada 2016 r., k. 40). Mając powyższe na uwadze stwierdzić zatem trzeba, że skargi o wznowienie postępowania złożone w sprawie niniejszej są niedopuszczalne i podlegały odrzuceniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 285 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.