II SA/Bk 47/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2016r. sprzeciwu R. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 lutego 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. w B. oraz Stowarzyszenia E. B. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: odmówić R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata R. K. w formularzach z dnia 17 listopada 2015 r. oraz z dnia 14 grudnia 2015 r. (k. 474, 535) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wnioskodawca tytułuje się w sprawie pełnomocnikiem czterech skarżących organizacji, które złożyły własne wnioski o przyznanie prawa pomocy. W formularzach z dnia 17 listopada i 14 grudnia 2015 r. R. K. wskazał, że zawarte w nich wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały złożone w jego własnym imieniu (jest wymieniony w nich jako strona wnioskująca oraz jest pod nimi podpisany). Postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania R. K. prawa pomocy (k. 651), od którego to postanowienia tenże zgłosił sprzeciw (k. 663). Referendarz wskazał, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania, zatem nie może być mu przyznane prawo pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – zawarty w dwóch formularzach - nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Zgodnie z art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przede wszystkim wskazać trzeba, że R. K. w sprawie niniejszej nie był i nie jest samodzielnym uczestnikiem postępowania. Natomiast wniosek o prawo pomocy złożył w imieniu własnym. Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, że o prawo pomocy wnioskować może wyłącznie strona postępowania, a nie może tego skutecznie uczynić podmiot, który tego przymiotu nie posiada (vide postanowienie z dnia 14 sierpnia 2014 r., II SA/Bk 655/11, jak też postanowienie wydane w sprawie niniejszej w dniu 19 marca 2015 r. – również odmawiające przyznania R. K. prawa pomocy ze względu na brak przymiotu strony, od którego NSA postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r. w sprawie II OZ 437/15 oddalił zażalenie, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przypadkiem braku przymiotu strony u osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy mamy do czynienia w sprawie niniejszej. R. K. złożył bowiem wnioski o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 listopada i 14 grudnia 2015 r. w imieniu własnym, nie będąc stroną postępowania ani jej samodzielnym uczestnikiem. W takiej sytuacji nie mogły one zostać pozytywnie rozpatrzone, gdyż nie pochodzą od strony. Stąd też podlegały oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, że z uwagi na wniesienie skargi w sprawie niniejszej przed dniem 15 sierpnia 2015 r., sąd zastosował przepisy p.p.s.a. dotyczące rozpoznawania sprzeciwów obowiązujące przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Wyjaśnić również należy, że występowanie w sprawie niniejszej przez R. K. w imieniu czterech skarżących organizacji społecznych (przedstawia się on jako ich pełnomocnik/przedstawiciel) nie czyni go samodzielną stroną postępowania, a tym samym podmiotem uprawnionym do wnioskowania o przyznanie prawa pomocy we własnym imieniu i na swoją rzecz.