II SA/Bk 472/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-09-12

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Marcin Kojło, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji wodnej ma obowiązek cofnąć lub ograniczyć pozwolenie wodnoprawne, jeśli jego realizacja może naruszać interesy osób trzecich, nawet jeśli pozwolenie nie zostało jeszcze wykonane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji wodnej prawidłowo odmówiły cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ pozwolenie to nie zostało jeszcze zrealizowane, a zatem nie można stwierdzić negatywnego oddziaływania na interesy osób trzecich. Przepisy dotyczące cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia (art. 415 i 417 Prawa wodnego) mają charakter uznaniowy, a ich zastosowanie wymaga zaistnienia konkretnych przesłanek, które w analizowanej sprawie nie zostały spełnione.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego J. i T. C. na wykonanie wylotu z oczyszczalni ścieków do rowu. Organy administracji wodnej odmówiły cofnięcia pozwolenia, argumentując, że pozwolenie nie zostało jeszcze zrealizowane, a zatem nie można stwierdzić negatywnego wpływu na interesy osób trzecich ani spełnienia przesłanek z art. 415 i 417 Prawa wodnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, błędne ustalenia faktyczne oraz przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy cofnięcia lub ograniczenia w całości pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Dyrektor Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...] października 2018 r. znak: [...], odmówił cofnięcia lub ograniczenia w całości pozwolenia wodnoprawnego Starosty B. z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] mocą, którego udzielono J. C. i T. C. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie wylotu z oczyszczalni ścieków do rowu na działce o nr geod. [...], obręb Z., gmina G., powiat b., województwo p. oraz odprowadzanie do rowu oczyszczonych ścieków bytowych z oczyszczalni mechaniczno-biologicznej obsługującej ośrodek opieki zdrowotnej dla osób starszych. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem złożonym [...] marca 2018 r. m.in. przez p. M. W., w którym zwrócono się o ponowne zbadanie dokumentacji i cofnięcie ww. pozwolenia wodnoprawnego. W odrębnym piśmie z dnia [...] maja 2018 r. p. M. W. poinformowała, że nie wyraża zgody na odprowadzanie ścieków do rowu, który przechodzi przez kilka położonych obok siebie działek i uchodzi do rzeki S. Wskazała, że rów ten nie nadaje się do odprowadzania ścieków, a jego wykorzystanie spowoduje ciągłe zalewanie jej działki i wydzielanie fetoru. Dodała, że inwestorzy mogą odprowadzać oczyszczone ścieki bezpośrednio do rzeki płynącej przy ich działkach. Po ustaleniu stron postępowania i przeprowadzeniu wizji lokalnej organ pierwszej instancji wydał ww. decyzję, w której uznał, że nie zostały spełnione wymogi do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego, przewidziane w art. 415 i 417 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 – dalej w skrócie: "u.p.w."). Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożyła M. W. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni. Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 415 i art. 417 u.p.w. i zwrócił uwagę na uznaniowy charakter decyzji dotyczącej cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania bądź za odszkodowaniem. Wskazał, że nawet stwierdzenie przesłanek określonych w powołanych przepisach nie obliguje, a jedynie uprawnia do orzeczenia o ograniczeniu lub cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego. Nie oznacza to jednak, iż ocena wyrażona w decyzji pozostawionej uznaniu organu administracyjnego może być dowolna. Organ winien wskazać, z jakich powodów uznał, iż sprawie nie należy cofać pozwolenia. Cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wymaga wskazania z jakiego powodu jedynie przedmiotowa sankcja, może wywołać zamierzony skutek i dlaczego inne, dopuszczone prawem obowiązki, które może nałożyć organ, nie doprowadzą do osiągnięcia tego celu. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej podkreślił, że organy administracji wodnej posiadają szereg narzędzi do wyeliminowania negatywnych skutków korzystania z uprawnień przyznanych w pozwoleniu wodnoprawnym, które ujawniły się w trakcie tego korzystania, chociażby art. 410 u.p.w., zgodnie z którym w przypadku naruszenia interesów osób trzecich, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od wód zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, bez dookreślenia trybu jej wydania, a więc zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony nałożyć na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne obowiązek wykonania ekspertyzy lub opracowania lub zaktualizowania instrukcji gospodarowania wodą, a następnie może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne. Niewywiązywanie się przez zakład z obowiązków nałożonych na niego w trybie art. 410 u.p.w. uzasadnia wszczęcie postępowania w trybie 415 u.p.w., o ile oczywiście to niewywiązywanie się wypełnia choć jedną z przesłanek wskazanych w katalogu przesłanek będących powodem cofnięcia pozwolenia. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pozwolenie wodnoprawne Starosty B. z dnia [...] listopada 2017 r., na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zostało zrealizowane, tj. nie wykonano wylotu oraz nie odprowadzano oczyszczonych ścieków bytowych do przedmiotowego rowu. W związku z powyższym podstawą cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego nie może być art. 415 pkt 2 u.p.w. Organ podkreślił, że zgodnie z zapisami decyzji Starosty B. (pkt II), podmiot do którego skierowano pozwolenie wodnoprawne jest zobowiązany do bieżącego utrzymania rowu, do którego odprowadzane będą ścieki komunalne na długości 50 m od wylotu w kierunku rzeki od momentu faktycznego odprowadzania ścieków do środowiska. Zdaniem organu, zobowiązanie adresata pozwolenia wodnoprawnego do utrzymania rowu R-42 przed faktycznym wykonaniem urządzenia wodnego i wprowadzaniem ścieków byłoby nieracjonalne i nieuprawnione. W chwili obecnej obowiązek utrzymania przedmiotowego rowu w myśl art. 188 u.p.w. spoczywa na właścicielach działki, przez które przebiega urządzenie wodne. W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy nie potwierdza ponadto istnienia przesłanek z art. 417 ust. 1 u.p.w. O cofnięciu lub ograniczeniu pozwolenia wodnoprawnego ze względu na interes społeczny można bowiem mówić w przypadku np. stwierdzonego pogorszenia jakości wody do celów spożycia, a w przypadku ważnego interesu gospodarczego np. w przypadku budowy nowego, dużego zakładu produkcyjnego, w którym znajdzie zatrudnienie wielu mieszkańców terenów objętych bezrobociem lub który przyczyni się do rozwoju danej miejscowości. Odnosząc się do ewentualnego podtapiania gruntów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia organ wskazał, że w pozwoleniu wodnoprawnym nałożono na wnioskodawców obowiązek: "ponoszenia odpowiedzialności materialnej za szkody wynikłe z niezgodnego z niniejszym pozwoleniem użytkowania urządzeń wodnych i oczyszczalni ścieków w stosunku osób trzecich". Zdaniem organu drugiej instancji cofnięcie pozwolenia lub jego ograniczenie jest ostatecznością, gdy inne dopuszczone prawem obowiązki, które może nałożyć organ nie doprowadzą do osiągnięcia tego celu. W analizowanym przypadku w chwili, gdy realizacja pozwolenia wodnoprawnego naruszałaby interesy osób trzecich (podtapianie działek), możliwe byłoby chociażby na podstawie przepisu art. 410 u.p.w. zobowiązanie adresata pozwolenia do wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, a gdyby to nie było możliwe, zmiana pozwolenia wodnoprawnego na podstawie wykonanej ekspertyzy. Organ podkreślił, że do chwili obecnej nie stwierdzono negatywnego oddziaływania na grunty osób trzecich, jak i nie korzystano z innych przepisów poza wnioskiem o cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, że organ był związany zakresem żądania strony, stąd klasyfikacja rowu melioracyjnego R-42 jako urządzenia wodnego nie była przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy podniósł następnie, że ubiegając się o pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do rowu R-42, zgodnie z obowiązującymi na dzień wydania decyzji Starosty B. przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, wnioskodawca zobowiązany był do podania w przedłożonym operacie wodnoprawnym m.in. ilości wprowadzanych ścieków, ich jakość (art. 132 ust. 5 ustawy z 2001 r.). Z dołączonego do wniosku J. i T. C. operatu wodnoprawnego wynika, iż powstające ścieki będą oczyszczone w stopniu wymaganym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18 lipca 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800) oraz zgodnie z uregulowaniami Działu III Prawa wodnego z 2001 r. Z analizy operatu wodnoprawnego wynika, że Starosta B. nie miał podstaw do odmówienia udzielenia pozwolenia wodnoprawnego - nie zachodziły żadne przesłanki wskazane w art. 126 ww. ustawy. Ponadto, skarżąca jako strona postępowania o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego nie kwestionowała zapisów przedłożonego operatu. Z tego też powodu organ nie uwzględnił wniosku o uzupełnienie postępowania dowodowego i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu inżynierii ochrony środowiska, celem złożenia pisemnej opinii na okoliczność określenia rozmiaru oddziaływania wykonywania pozwolenia wodnoprawnego na środowisko naturalne, a także określenia prawdopodobieństwa przedostawania się substancji chemicznych odprowadzanych do rowu melioracyjnego. Kwestie zasięgu oddziaływania zamierzonego przez wnioskodawców korzystania z wód, jak również wpływ wprowadzenia oczyszczonych ścieków bytowych do rowu R-42 były analizowane na etapie wydawania pozwolenia wodnoprawnego. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się M. W. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu działający w jej imieniu pełnomocnik podniósł następujące zarzuty: - naruszenie art. 415 pkt 2 in fine w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 197 ust. 1 pkt 1 u.p.w., wobec odmowy cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, w sytuacji gdy zobowiązany podmiot nie utrzymuje rowu melioracyjnego R-42 w należytym stanie, a za cofnięciem uprawnienia przemawiałby także słuszny interes społeczny z uwagi na wysokie ryzyko zalewania sąsiednich nieruchomości; - naruszenie art. 417 pkt 1 u.p.w. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez odmowę cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, w sytuacji gdy słuszny interes społeczny i względy gospodarcze wymagają objęcia ochroną użytkowników sąsiednich nieruchomości, bowiem w momencie rozpoczęcia odprowadzania ścieków do rowu R-42 z działki o nr ewid. [...], na tych nieruchomościach będzie dochodzić do podtopień, co spowoduje znaczne szkody i uniemożliwi ich właścicielom i użytkownikom prawidłowe korzystanie z tych gruntów; - oparcie rozstrzygnięcia na błędnym ustaleniu, że rów melioracyjny znajduje się na działce nr. ewid. [...], podczas gdy w treści uzasadnienia jest mowa o obowiązku utrzymania rowu melioracyjnego znajdującego się na prywatnym gruncie Skarżącej o nr. ewid. [...]; - niezaliczenie rowu melioracyjnego (R-42) do urządzeń melioracji wodnych, podczas gdy takie rowy także powinny być utrzymywane w odpowiednim stanie, jeżeli będą do nich odprowadzane ścieki, podobnie jak wykonane urządzenia wodne do odprowadzania ścieków; - uznanie, że niezrealizowanie przez uprawnionych pozwolenia wodnoprawnego uniemożliwia skorzystanie przez organ z sankcji cofnięcia uprawnienia na podstawie art. 415 u.p.w., podczas gdy w decyzji nadającej uprawnienie nałożone zostało zobowiązanie do utrzymywania rowu melioracyjnego R-42 w należytym stanie, a wobec niewykonania nałożonego obowiązku, zachodzi w sprawie przesłanka określona w pkt 2 tegoż artykułu; - naruszenie art. 35 § 3 oraz 36 § 1 k.p.a. wobec przewlekłego prowadzenia sprawy po wniesieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i wydania ostatecznej decyzji po upływie 5 miesięcy od dnia otrzymania odwołania oraz poprzez brak informowania strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie rozpoznania sprawy, podczas gdy przewidziany termin do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym wynosi miesiąc; - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do następujących nieprawidłowych ustaleń, sprzecznych z materiałem zebranym w sprawie: (-) brak uzasadnienia prawnego do wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do rowu melioracyjnego znajdującego się na gruncie prywatnym, należącym do innego właściciela, niż grunt osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia, a więc grunt z którego będą odprowadzane ścieki; (-) nie dokonanie jednoznacznych ustaleń co do przebiegu rowu melioracyjnego i pominięcie, że rów melioracyjny znajduje się na działce nr. ewid. [...] oraz przyjęcie w zaskarżonej decyzji (w treści uzasadnienia) obowiązku utrzymania rowu melioracyjnego znajdującego się na prywatnym gruncie Skarżącej o nr. ewid. [...]; (-) uznanie, że niezrealizowanie przez uprawnionych pozwolenia wodnoprawnego uniemożliwia skorzystanie przez organ z sankcji cofnięcia uprawnienia na podstawie art. 415 u.p.w., podczas gdy w decyzji nadającej uprawnienie nałożone zostało zobowiązanie do utrzymywania rowu melioracyjnego R-42 w należytym stanie, a wobec niewykonania nałożonego obowiązku, zachodzi w sprawie przesłanka określona w pkt 2 tegoż artykułu; - naruszenie art. 136 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwagi na oddalenie wniosku o uzupełniające przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu inżynierii ochrony środowiska, na okoliczność skutków, jakie będzie niosło ze sobą wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego na środowisko naturalne. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazanie organowi sposobu załatwienia sprawy, poprzez wydanie decyzji orzekającej o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego. Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organów stanowiły przepisy art. 415 i art. 417 u.p.w., które zawierają przesłanki cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania i za odszkodowaniem. Zgodnie z art. 415 u.p.w., pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli: 1) zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym; 2) urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane; 3) zakład nie realizuje obowiązków wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa, oraz osób narażonych na szkody albo nie realizuje przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko, ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym; 4) zasoby wód podziemnych uległy zmniejszeniu w sposób naturalny; 5) zakład nie rozpoczął w terminie korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego innych niż określone w art. 414 ust. 1 pkt 3 lub nie korzystał z tych uprawnień przez okres co najmniej 2 lat; 6) nastąpiła zmiana przepisów wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2; 7) nastąpiło zagrożenie osiągnięcia celów środowiskowych i jest to uzasadnione danymi z monitoringu wód oraz wynikami dodatkowego przeglądu pozwoleń wodnoprawnych, o którym mowa w art. 325 ust. 1 pkt 2; 8) nie wykonano lub nie przedłożono analizy ryzyka, o której mowa w art. 133 ust. 3, jeżeli taka analiza była wymagana. Stosownie natomiast do treści art. 417 ust. 1 i 2 u.p.w., pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć za odszkodowaniem, jeżeli jest to uzasadnione interesem społecznym albo ważnymi względami gospodarczymi. Odszkodowanie przysługuje od: 1) Wód Polskich - jeżeli cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego jest uzasadnione interesem społecznym; 2) zakładu, który odniósł korzyści z cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego - jeżeli cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego jest uzasadnione ważnymi względami gospodarczymi tego zakładu. Analiza wskazanych przepisów wskazuje, że w obu przypadkach ustawodawca przewidział możliwość cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego, w razie spełnienia przesłanek określonych w cytowanych regulacjach. Czyni to niewątpliwie decyzje wydane w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego decyzjami uznaniowymi. Zaistnienie warunków określonych w tych przepisach, nie obliguje zatem, a jedynie uprawnia organ do orzeczenia o cofnięciu, bądź ograniczeniu pozwoleniu wodnoprawnego. Przy czym, z uznaniem administracyjnym będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie przesłanek umożliwiających wydanie decyzji cofającej lub ograniczającej pozwolenie wodnoprawne i wobec ich ziszczenia dokona wyboru rozstrzygnięcia. Jeżeli organ stwierdzi brak przesłanek do wydania decyzji cofającej lub ograniczającej pozwolenie wodnoprawne, jego orzekanie nie przechodzi do fazy rozstrzygania w ramach uznania administracyjnego. Nie budzi również wątpliwości, że tylko wystąpienie, któregokolwiek z enumeratywnie wymienionych w art. 415 u.p.w. przypadków uzasadniać może podjęcie przez organ decyzji o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego lub jego ograniczeniu bez odszkodowania. Katalog wymieniony w tej regulacji ma charakter zamknięty. Zdaniem Sądu w pełni trafna jest konkluzja organów, że podstawą cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego w analizowanym przypadku nie może być art. 415 pkt 2 u.p.w., który stanowi że pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć jeżeli urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane. Wizja lokalna ujawniła bowiem, że pozwolenie wodnoprawne Starosty B. z dnia [...] listopada 2017 r. na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zostało zrealizowane, tj. nie wykonano wylotu oraz nie odprowadzano oczyszczonych ścieków bytowych do przedmiotowego rowu. Podkreślenia wymaga, że o możliwości zastosowania art. 415 pkt 2 u.p.t.u. nie świadczy okoliczność, że adresat pozwolenia wodnoprawnego został zobowiązany do utrzymania rowu melioracyjnego w należytym stanie. Obowiązek ten zaktualizuje się bowiem w momencie realizacji pozwolenia i wprowadzania ścieków do rowu. Słusznie wskazał organ, że zobowiązanie adresata pozwolenia wodnoprawnego do utrzymania rowu R-42 przed faktycznym wykonaniem urządzenia wodnego i wprowadzaniem ścieków byłoby nieuprawnione. Przecież dopiero w momencie realizowania pozwolenia i odprowadzania do rowu oczyszczonych ścieków bytowych z oczyszczalni mechaniczno-biologicznej istotne stanie się bieżące utrzymanie rowu i to w taki sposób, aby przyjął i odprowadził ścieki do najbliższej rzeki. Do tego czasu utrzymanie rowu, w tym przede wszystkim w części objętej oddziaływaniem pozwolenia, obciąża właściciela działki, przez którą przebiega. Nie mógł przy tym zostać uwzględniony zarzut oparcia rozstrzygnięcia na błędnym ustaleniu, że rów melioracyjny znajduje się na działce o [...], podczas gdy w treści uzasadnienia jest mowa o obowiązku utrzymania rowu melioracyjnego znajdującego się na prywatnym gruncie skarżącej o nr [...]. Z pozwolenia wodnoprawnego wynika, że dotyczy ono wykonania urządzenia wodnego - wylotu kanalizacji sanitarnej zlokalizowanej na działce o nr [...]. W decyzji znajduje się ponadto zapis o zobowiązaniu wnioskodawcy do bieżącego utrzymania rowu, do którego odprowadzane będą ścieki komunalne na długości 50 m od wylotu w kierunku rzeki. W sentencji pozwolenia wodnoprawnego wskazana jest lokalizacja miejsca odprowadzania oczyszczonych ścieków bytowych do rowu melioracyjnego R-42 bez podawania nr działki [...]. Natomiast w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wydanej w niniejszej sprawie znalazły się ustalenia dotyczące stanu rowu melioracyjnego znajdującego się na działce o nr. [...], stwierdzonego podczas wizji lokalnej. Potwierdza to również dokumentacja fotograficzna dołączona do skargi. Ponadto dołączona do skargi mapa będąca częścią wypisu z ewidencji gruntów wskazuje ewidentnie, że rów melioracyjny znajduje się w granicach działki skarżącej, i przy granicy z działką o nr geod. [...], gdzie zgodnie z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym wskazana jest lokalizacja planowanego do wykonania wylotu kanalizacji sanitarnej. Również badając zaskarżoną decyzję w odniesieniu do przesłanek zawartych w art. 417 ust. 1 u.p.w., Sąd potwierdza stanowisko organów, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki interesu społecznego albo ważne względy gospodarcze. Niewątpliwie pojęcia interesu społecznego i ważnych względów gospodarczych są pojęciami nieostrymi i trudno definiowalnymi. Funkcjonowanie tego typu zwrotów jako przesłanek dopuszczalności określonego działania organu administracji publicznej łączy się z tym, że nie istnieje ściśle określony katalog okoliczności, kryteriów, zdarzeń, warunków, którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu danej sprawy. Zwroty te nabierają natomiast treści w realiach konkretnej sprawy. Jako istotny punkt odniesienia w rozpatrywanym przypadku należy wskazać to, że w dacie rozstrzygania przez organy pozwolenie wodnoprawne nie zostało zrealizowane i trudno jest jednoznacznie stwierdzić, czy odprowadzenie ścieków w sposób przewidziany w tym pozwoleniu doprowadzi do takich skutków jak przypuszcza strona skarżąca (podtapianie, utrudnienia w prawidłowym korzystaniu z gruntu). Organ trafnie wskazuje, że o interesie społecznym w kontekście wydania decyzji cofającej lub ograniczającej pozwolenie wodnoprawne można mówić np. w przypadku pogorszenia jakości wody do celów spożycia. W gruncie rzeczy o interesie społecznym w cofnięciu lub ograniczeniu pozwolenia wodnoprawnego świadczyć powinno negatywne oddziaływanie np. na okoliczną społeczność, czy też środowisko – które jest związane z korzystaniem z uprawnień przyznanych w pozwoleniu wodnoprawnym. Jeżeli pozwolenie wodnoprawne nie jest realizowane twierdzenia skarżącej pozostają w sferze przypuszczeń/hipotez, które nie świadczą o istnieniu interesu społecznego. Do chwili wydania decyzji nie stwierdzono negatywnego oddziaływania na grunty osób trzecich. W razie zaś zidentyfikowania takiego oddziaływania po uruchomieniu inwestycji, istnieją wskazane przez organ instrumenty prawne mające przeciwdziałać ewentualnym szkodom, łącznie z cofnięciem lub ograniczeniem pozwolenia wodnoprawnego. Organ zbadał ponadto wniosek pod kątem przesłanki ważnych względów gospodarczych. Stanowisko wyrażone w tym zakresie w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia jest wystarczające. Organ wskazał przykładowo, że o istnieniu tej przesłanki można mówić w przypadku budowy nowego, dużego zakładu produkcyjnego, w którym znajdzie zatrudnienie wielu mieszkańców terenów objętych bezrobociem lub który przyczyni się do rozwoju danej miejscowości. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przesłanka ta nie wystąpiła w rozpatrywanym przypadku. Strona skarżąca nie sprecyzowała natomiast, na czym miałyby polegać ważne względy gospodarcze, które uzasadniałyby cofnięcie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do zarzutu braku uzasadnienia prawnego do wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do rowu znajdującego się na gruncie prywatnym należącym do innego właściciela niż grunt osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia oraz zarzutu nie przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania i nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność skutków, jakie będzie niosło wykonanie pozwolenia wodnoprawnego na środowisko naturalne – Sąd zauważa, że zarzuty te w swej istocie kwestionują wydanie pozwolenia. W postępowaniu dotyczącym cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego organ bada zaś jedynie istnienie przesłanek, które zostały ściśle określone w art. 415 i 417 u.p.w. Dodać należy, że skarżąca była stroną postępowania w sprawie udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego i nie kwestionowała jego prawidłowości, nie podważała operatu wodnoprawnego. Ponadto pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do gruntu, ani nie narusza prawa własności, ale umożliwia władanie i korzystanie z nieruchomości i urządzeń w sposób adekwatny do treści samego pozwolenia wodnoprawnego. Na obecnym etapie inwestycji trudno jest ocenić ową adekwatność odnoszącą się do korzystania z rowu znajdującego się na działce skarżącej, skoro pozwolenie wodnoprawne nie jest jeszcze realizowane przez państwa C. Odnosząc się do zarzutu niezaliczenia rowu melioracyjnego (R-42) do urządzeń melioracji wodnych, podczas gdy jak wskazuje pełnomocnika takie rowy także powinny być utrzymywane w odpowiednim stanie, jeżeli będą do nich odprowadzane ścieki, podobnie jak wykonane urządzenia wodne do odprowadzania ścieków – Sąd zauważa, że przedmiotem prowadzonego postępowania był wniosek o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego, a nie klasyfikacja rowu jako urządzenia wodnego. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje wydanie decyzji po 5 miesiącach od wniesienia odwołania. Zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy, choćby był uzasadniony, to nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia. Przewlekłe prowadzenie postępowania może być przedmiotem odrębnego zaskarżenia. Wobec powyższego Sąd uznał, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty sformułowane w skardze. Organy przeprowadziły szczegółowe postępowanie i dokonały wyczerpującej analizy zebranych dowodów w odniesieniu do żądań skarżącej. Wnioski wysnute ze zgromadzonego materiału dowodowego są logiczne i Sąd je w pełni aprobuje. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do stawianych przez stronę zarzutów. Jako, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło