II SA/Bk 481/18
WyrokWSA w Białymstoku2019-05-23
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Elżbieta Lemańska, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, prawidłowo oceniły dowód z ekspertyzy technicznej, gdy okazało się, że rzeczoznawca nie posiadał wymaganych uprawnień w odpowiedniej specjalności, a tym samym czy naruszono zasady postępowania administracyjnego i wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 190, 153, 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3). Kluczowym błędem było oparcie rozstrzygnięcia na ekspertyzie technicznej wykonanej przez rzeczoznawcę, który nie posiadał wymaganych uprawnień w odpowiedniej specjalności, co zostało potwierdzone przez organy odpowiedzialności zawodowej. W konsekwencji, organy nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego dotyczącego potencjalnego zagrożenia dla środowiska i zdrowia, a także nie zastosowały się do wiążących wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego z poprzedniego postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu wykonania robót budowlanych w budynku inwentarskim, mających na celu doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Po wieloletnim postępowaniu, w tym wyrokach WSA i NSA, organy nadzoru budowlanego wydały decyzję nakazującą wykonanie szeregu prac, opierając się na ekspertyzie technicznej. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące niewłaściwej podstawy prawnej decyzji, naruszenia przepisów KPA oraz wadliwości kluczowej ekspertyzy, która została sporządzona przez rzeczoznawcę bez wymaganych uprawnień w odpowiedniej specjalności. WSA uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. K. i E. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót mających na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] marca 2018 roku numer [...]
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB w S.) z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], wydanej w przedmiocie nakazania A. M. wykonanie w terminie do dnia 30 października 2018 r., n/w robót mających na celu doprowadzenie budynku inwentarskiego, zlokalizowanego na działce ozn. nr geodezyjnym [...], położonej w M., do stanu zgodnego z prawem, tj.:
a) uzupełnić materiałem z cegły lub pustaka silikatowego ubytków ścian nośnych zewnętrznych od strony kojców wolnostanowiskowych dla krów na wysokiej ściółce, na wysokości parapetów w okolicy okien,
b) przemurować i obłożyć blachą ocynkowaną parapety zewnętrzne z cegły silikatowej,
c) otynkować ściany nośne z gazobetonu tynkiem cementowo - wapiennym (do tynku może być dodany środek uszczelniający),
d) oczyścić elementy metalowe i pomalować farbą chlorokauczukową,
e) podeprzeć krokiew lukarny na pławi słupkiem drewnianym,
f) poprawić i zbić dodatkowymi deskami elementy więźby dachowej, w celu jej wzmocnienia,
g) rozebrać kanały wentylacyjne i wykonać nowe o większej powierzchni przekroju (zwiększenie kanału o grubość desek) i w co drugim kanale zamontować wentylator wspomagany mechanicznie,
h) ustawić na stropie komin, a nie w świetle otworu stropu,
i) naprawić, oczyścić i pomalować stolarkę okienną i drzwiową.
Decyzja PWINB w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
W dniu 20 lipca 2009 r., B. K. złożyła wniosek o kontrolę budynku inwentarskiego na działce H. M. we wsi M. w związku z użytkowaniem tego budynku pomimo braku urządzeń sanitarnych.
Po ustaleniu właściwości PINB w S., organ ten przeprowadził w dniu 18 stycznia 2010 r. kontrolę, w trakcie której stwierdzono, że przedmiotowy budynek inwentarski nie posiada płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę, obornik składowany jest na gruncie za oborą w pryzmach, a płynne odchody spływają kanałem gnojowym do dołu o wym. ok. 1 x 2m i głębokości 1m, zlokalizowanym za oborą. Obiekt wyposażony jest w wentylację grawitacyjną wywiewną. Stwierdzono także, że ściany obory są murowane, posadzki betonowe, a strop wylewany na dwuteownikach stalowych. Stan techniczny budynku w dniu kontroli nie wskazywał na jakiekolwiek zagrożenie życia lub zdrowia. Obecni w trakcie czynności B. oświadczyli, że obora jest użytkowana od 1982 r., nie jest wyposażona w szambo oraz, że w części obory brak jest posadzki betonowej.
Oględziny zostały przeprowadzone także w dniu 24 lutego 2010 r. Wykazały one, że w przedmiotowym budynku od strony działki ozn. nr geodezyjnym [...], na powierzchni o wymiarach 3,2 x 19,9m, przeznaczonej na kojce dla inwentarza, brak jest posadzki.
W związku z powyższym PINB w S., działając na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, wydał w dniu 17 marca 2010 r. postanowienie zobowiązujące H. M. do przedłożenia, w terminie do dnia 1 czerwca 2010 r. (PWINB w B. przedłużył termin do 30 lipca 2011 r.), ekspertyzy technicznej budynku inwentarskiego z odniesieniem się do użytkowania budynku w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska.
Ekspertyza został przedłożona w dniu 20 lipca 2011 r., a następnie uzupełniona w dniu 18 kwietnia 2012 r. Jednakże organ I instancji uznał przedłożoną dokumentację oraz jej uzupełnienie za niewystarczające. Wzywał więc inwestora do dalszych wyjaśnień, ale ten ich nie przedłożył.
Po przeprowadzeniu postępowania PINB w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr[...], nakazał H. M., jako właścicielowi budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce ozn. nr geodezyjnym [...], położonej w miejscowości M., wykonanie w terminie do dnia 30 grudnia 2014 r. szeregu robót budowlanych.
Po rozpoznaniu odwołania B. K., PWINB w B. decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr[...]., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy, zwiększając zakres nałożonych obowiązków.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła B. K., ale skarga ta została oddalona wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 785/14.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co oznacza, że kontroli sądowej podlega ustalenie organu w zakresie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu powstałego w czasie użytkowania obiektu. Zdaniem Sądu organy prawidłowo określiły roboty budowlane, których wykonanie przez inwestora umożliwi doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Natomiast nałożenie na inwestora bowiązku wykonania płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę wykracza poza ramy uprawnień organów nadzoru budowlanego, wynikających z art. 66 ust 1 Prawa budowlanego.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła B. K.
NSA wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 300/15, uchylił zaskarżony wyrok WSA z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 785/14 oraz decyzję PWINB w B. z dnia [...] 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, że ze znajdującej się w aktach sprawy oceny technicznej sporządzonej przez G. K. wynika jednak, że właściciel budynku inwentarskiego powinien utrzymywać gnojowicę na terenie własnej działki, więc powinien wybudować zbiornik na gnojowicę.
Po zwrocie akt administracyjnych, PWINB w B. poinformował obecnego właściciela przedmiotowej nieruchomości, tj. A. M., o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, zaś po przeprowadzeniu postepowania, decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 18 kwietnia 2014 r., nr [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Prowadząc postępowanie po raz kolejny, PINB w S. przeprowadził w dniu 24 marca 2017 r. oględziny, które wykazały, że przedmiotowy obiekt o wymiarach 26,8m x 10,9m jest w niezmienionym stanie od ostatnich oględzin przeprowadzonych w sprawie i jego stan techniczny nie uległ pogorszeniu. Ponadto organ powiatowy ustalił, że zalecenia wynikające ze sporządzonej ekspertyzy technicznej (nałożone uchyloną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r.), nie zostały wykonane. Dalej organ ustalił, że za budynkiem znajduje się pryzma obornika o wymiarach 11m x 12m. Pryzma znajduje się na gruncie - nie posiada płyty gnojowej. Obok tej pryzmy jest zastoisko cieczy o wymiarach 9m x 11m. Jest także widoczny odpływ na zewnątrz płynnych odchodów zwierzęcych z budynku inwentarskiego poprzez rurę PCV wyprowadzoną poza ścianę zewnętrzną. Zastoisko z cieczą kończy się w odległości 11,5m od wskazanej przez A. M. działki sąsiedniej ozn. nr geodezyjnym [...].
W tym stanie rzeczy PINB w S. uznał, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do sposobu bezpiecznego użytkowania obiektu i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], zobowiązał A. M. do przedłożenia w terminie do dnia 30 lipca 2017r., ekspertyzy technicznej określającej, czy obiekt jest użytkowany w sposób mogący zagrażać życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska ze wskazaniem sposobu usunięcia zagrożenia. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez PWINB w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr[...].
Stosowna ekspertyza została przedłożona przez inwestora dopiero w dniu 2 marca 2018 r.
Uznając sprawę za wyjaśnioną, PINB w S. decyzją z dnia [....] marca 2018 r., nr [...] zobowiązał A. M. do wykonania w terminie do dnia 30 października 2018 r., szeregu szczegółowo określonych robót budowlanych, wynikających z przedłożonej przez inwestora ekspertyzy technicznej. W ocenie organu ekspertyza został sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń (dodatkowo posiadającą tytuł rzeczoznawcy budowlanego) oraz będącą członkiem izby samorządu zawodowego. Zawartość ekspertyzy jednoznacznie rozwiewa wątpliwości, których pojawienie się było powodem żądania przedmiotowego opracowania. Tym samym spełnione zostały wymagania wynikające z postanowienia tego organu z dnia 28 kwietnia 2017 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B. K..
Po rozpatrzeniu odwołania PWINB w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w S. z dnia [...] marca 2018 r., nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że stan techniczny obiektu uzasadniał wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego mającego na celu wyeliminowanie stwierdzonych zagrożeń. Tym samym skoro z przedłożonej przez inwestora, a sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, ekspertyzy technicznej wynikają określone roboty budowlane, które należy wykonać w celu doprowadzenia budynku inwentarskiego do stanu zgodnego z prawem, to organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do jej negowania, w sytuacji gdy wbrew twierdzeniom odwołującej ekspertyza zawiera wszystkie elementy wymagane dla tego typu dokumentów.
Dalej organ wyjaśnił, że niezasadne są zarzuty podniesione w odwołaniu. Przedłożenie ekspertyzy technicznej z uchybieniem terminu do jej przedłożenia nie dyskwalifikuje tego dokumentu pod kątem dowodowym. Ponadto organy nadzoru budowlanego nie są właściwe w kwestii nakazania usunięcia zalegającego obornika. Powołując się zaś na ekspertyzę organ wyjaśnił, że opiniujący na str. 7 opinii wskazał, że użytkowany budynek obory bez części posadzki o powierzchni 3,20m x 19,90m (stanowiska na głębokiej ściółce), płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę może być w dalszym ciągu użytkowany bez żadnego uszczerbku na zdrowiu i życiu ludzi, jak również nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwu mienia i środowiska.
W ocenie organu, biorąc powyższe pod uwagę oraz mając na uwadze stanowisko judykatury, że ideą przepisu art. 66 Prawa budowlanego jest kontrolowanie prawidłowości stanu obiektów i wystarczy stwierdzenie wystąpienia jednej z przesłanek tego przepisu, aby organ był nie tylko uprawniony, ale i zobligowany do nakazania usunięcia nieprawidłowości, organy nadzoru budowlanego były zobligowane do nałożenia na A. M. obowiązków mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku inwentarskiego.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnieśli B. K. i E. K., w której zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenia prawa. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji PINB w S. z dnia [...] marca 2018 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że NSA uwzględniając skargę kasacyjną w wyroku z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 300/15, wskazał: "że w toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy jest zobowiązany ustalić i ocenić, czy obiekt budowlany zagraża lub jest użytkowany w sposób zagrażający dobrom, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego oraz czy są wystarczające podstawy do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego. Wprawdzie w ponownie prowadzonym postępowaniu PINB w S. wydał w dniu [...] kwietnia 2017 r. postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, ale wydając decyzję z dnia [...] marca 2018 r. oparł ją na art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Również organ odwoławczy swoją decyzje z dnia 18 czerwca 2018r. opiera na tej samej podstawie prawnej. Oznacza to, że obie decyzje organów nadzoru budowlanego zostały wydane na złej podstawie prawnej, pomimo wyraźnego stanowiska NSA.
Dalej skarżący podnieśli, że decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji zostały wydane z uchybieniem art. 6, 7, 8, 77 i 107 k.p.a., gdyż nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły prawidłowo całego materiału dowodowego. Jako dowód w sprawie przyjęły "ekspertyzę techniczną", która nie spełnia wymogów takiego opracowania, pomimo że została wykonana przez osobę posiadająca tytuł rzeczoznawcy. Ekspertyza ta jest niepełna, gdyż nie poparta jest wynikami badań dotyczących wpływu odchodów zwierzęcych stałych jak i płynnych zalegających bezpośrednio na gruncie.
Na koniec skarżący podnieśli, że organy nie odniosły się do wszystkich ich zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2019 r. skarżący podnieśli, że w dniu 8 maja 2018 r. złożyli do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej POIIB wniosek o postępowanie dyscyplinarne przeciwko rzeczoznawcy R. Ż. - wykonawcy ekspertyzy technicznej, która była kluczowym dowodem w postępowaniu zakończonym zaskarżonymi decyzjami. W dniu 14 grudnia 2018 r. Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej POIIB postanowieniem Nr [...], sygn. akt [...], umorzył postępowanie wyjaśniające z powodu braku podstaw do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania przed sądem dyscyplinarnym I instancji. Z postanowienia tego wynika jednak, że ekspertyzę w przedmiocie nakazanym w postanowieniu PINB z dnia [...] kwietnia 2017 r. powinna wykonać osoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej. Natomiast uprawnienia budowlane R. Ż. w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, w której zakresie posiada upoważnienia do wykonywania funkcji rzeczoznawcy na podstawie decyzji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia 8 sierpnia 2006r., nr[...], nie są odpowiednie w przedmiotowej sprawie.
Dalej skarżący wskazali, że postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy przez Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2019r. nr sprawy: [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że dokonanie w opinii oceny badania prawidłowości działania urządzeń służących odprowadzaniu i gromadzeniu nieczystości z budynku, ich oddziaływania na środowisko oraz immisji zapachowych, nie mieszczą się w specjalności konstrukcyjno – budowlanej w zakresie rzeczoznawstwa R. Ż., co oznacza brak podstaw do skierowania wniosku do OSD.
Wobec tego, zdaniem skarżących, organy nadzoru budowlanego bez zastrzeżeń przyjęły jako dowód rozstrzygający w sprawie opracowanie wykonane przez osobę, która nie posiadała wymaganych uprawnień w odpowiedniej specjalności, co zostało potwierdzone przez Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. R. Ż. nie posiada bowiem odpowiedniej specjalności do sporządzenia ekspertyzy w przedmiotowej sprawie, a co za tym idzie, przedstawiony dowód nie posiada wartości dowodowej, jak przyjęły organy nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWINB w B. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PINB w S. z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], nakazującą A. M. wykonanie, w terminie do dnia 30 października 2018 r., szeregu robót mających na celu doprowadzenie budynku inwentarskiego, zlokalizowanego na działce ozn. nr geodezyjnym [...], położonej w M. D., do stanu zgodnego z prawem.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), a w szczególności art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 2.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja, oraz decyzja ją poprzedzająca, podlegają uchyleniu, gdyż zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 190 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. polegający na niezastosowaniu się do wytycznych NSA z wyroku z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 300/15, oraz zarzut dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, które to naruszenia, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania NSA, który w wyniku złożonej skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 300/15, uchylił zaskarżony wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 785/14 oraz uchylił decyzję PWINB w B. z dnia [...] maja 2014 r., nr[...].
Uchylenie przez NSA zaskarżonego wyroku i decyzji organu odwoławczego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi skutkowało powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem decyzji przez ten organ. Z mocy zatem art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu NSA wiążą w sprawie organy oraz niniejszy skład orzekający. Wobec tego, wiążące jest w niniejszej sprawie stwierdzenie NSA w tamtej sprawie, że "Całkowicie dowolne jest więc stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że z ekspertyzy wynika, że nie ma podstaw do nakazania wykonania posadzki betonowej (płyty gnojowej). W tym stanie rzeczy konieczne było ustalenie i dokonanie oceny, czy budynek inwentarski H. M. bez płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę użytkowany jest w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Nie można także podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że wykonanie płyty gnojowej (posadzki betonowej) i zbiornika na gnojowicę wykracza poza ramy uprawnień organów nadzoru budowlanego wynikających z art. 66 ust.1 Prawa budowlanego. Z tych względów uzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy jest zobowiązany ustalić i ocenić, czy obiekt budowlany H. M. zagraża lub jest użytkowany w sposób zagrażający dobrom, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego oraz czy są wystarczające podstawy do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego".
W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy obu instancji naruszyły przepisy art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. Wprawdzie organ I instancji dopuścił dowód z ekspertyzy rzeczoznawcy budowlanego R. Ż. na okoliczności zalecone przez NSA, w której rzeczoznawca ten wypowiedział się na temat koniecznych do przeprowadzenia robót w przedmiotowym budynku oraz w zakresie braku części posadzki, płyty gnojowej i zbiornika na gnojówkę. Jednakże, jak wynika z postanowienia nr [...] Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej P. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 14 grudnia 2018 r. (k. 110-115 akt sądowych) oraz z postanowienia nr [...] Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 1 marca 2019 r (k. 108 – 109 akt sądowych), ocena badania prawidłowości działania urządzeń służących odprowadzaniu i gromadzeniu nieczystości z budynku, ich oddziaływania na środowisko oraz immisji zapachowych, nie mieszczą się w specjalności konstrukcyjno – budowlanej w zakresie rzeczoznawstwa R. Ż. Powyższe, w ocenie niniejszego składu orzekającego oznacza, że przedmiotowa ekspertyza nie może stanowić dowodu na okoliczność, czy oddziaływanie budynku inwestora użytkowanego bez części posadzki, płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę, może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska i wskazania ewentualnego sposobu usunięcia zagrożenia. Konsekwencją tego jest to, że organy nadal tej kwestii nie wyjaśniły, czym naruszyły art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscu, zdaniem Sądu, należy wyjaśnić pewną kwestię. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że celem art. 66 P.b. jest utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym i decyzja powinna ograniczać się wyłącznie do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a nie do nakładania na inwestorów obowiązku budowania nowych urządzeń. W podobnym duchu wypowiedział się również orzekający w tej sprawie WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 785/14, ale podkreślenia wymaga, że pogląd ten został zakwestionowany przez NSA w wyroku z dnia 10 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 300/15 (uchylającym wskazany wyrok WSA w Białymstoku). Powyższe oznacza zatem, że z mocy art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. (NSA uchylił także decyzję odwoławczą), stanowisko NSA, że w razie konieczności w postępowaniu niniejszym można nałożyć na inwestora obowiązek budowy części posadzki, płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę, jest bezwzględnie wiążące. Skupienie się więc przez organy jedynie na nałożeniu na inwestora obowiązków związanych z naprawą budynku inwentarskiego nie powoduje rozstrzygnięcia sprawy w pełnym zakresie. Zresztą ani strona skarżąca, ani tym bardziej Sąd nie kwestionują prawidłowości i konieczności nałożenia obowiązków wykonania robót związanych z budynkiem, co oznacza, że w tym zakresie ustalenia i rozstrzygnięcia organów są prawidłowe. Do ostatecznego jednak rozstrzygnięcia sprawy pozostaje wyjaśnienie kwestii oddziaływania inwestycji w kształcie obecnym, tj. bez części posadzki, płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę, oraz czy zachodzi potrzeba ich budowy. Aktualne zatem nadal pozostają zalecenia NSA z cytowanego wyroku, że "w toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy (tym razem I instancji) jest zobowiązany ustalić i ocenić, czy obiekt budowlany H. M. zagraża lub jest użytkowany w sposób zagrażający dobrom, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. oraz czy są wystarczające podstawy do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 2 P.b.". Do tego niniejszy skład orzekający dodaje, zgodnie z wytycznymi NSA ze wskazanego wyroku, że w sprawie konieczne jest ustalenie i dokonanie oceny, czy budynek inwentarski H. M. bez części posadzki, płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę, użytkowany jest w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska. W razie zaś konieczności, należy nałożyć na inwestora obowiązek wykonania tych urządzeń, gdyż ewentualne nałożenie takiego obowiązku nie wykracza poza ramy uprawnień organów nadzoru budowlanego wynikających z art. 66 ust .1 P.b.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło