II SA/Bk 482/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-10-18
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, dochód rodziny należy pomniejszyć o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz podatek od dochodu utraconego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują możliwości pomniejszenia dochodu rodziny o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz podatek od dochodu utraconego. W związku z tym, prawidłowo ustalony dochód rodziny przekraczał ustawowe kryterium dochodowe, co skutkowało odmową przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.Stan faktyczny
Skarżąca E. Ł. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę J. Ł.. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy ponownie odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżąca kwestionowała sposób wyliczenia dochodu, w szczególności nieuwzględnienie w pełni składek na ubezpieczenie zdrowotne od dochodu utraconego. WSA oddalił skargę, uznając wyliczenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2018 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpoznaniu odwołania E. Ł. utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w dniu [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na córkę J. Ł..
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017r. E. Ł. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę J. Ł.. Organ I instancji, decyzją z dnia [...] października 2017r. znak: [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia na okres od 1 października 2017r. do 30 września 2018r. ze względu na przekroczenie przez rodzinę ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do wnioskowanego świadczenia. Organ ustalił, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczym wynosi 800,42 zł i jest wyższy od ustawowego kryterium dochodowego - kwoty 800,00 zł na osobę. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] listopada 2017r. znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2017r., znak: [...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem E. Ł. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 23 stycznia 2018r. o sygn. akt II SA/Bk 912/17 uchylił decyzję organu I i II instancji stwierdzając, że sprawa wymaga ponownego ustalenia dochodów skarżącej za 2016r. z uwzględnieniem wszystkich odliczeń (zgodnie z przepisami), a konkretnie ustalenia wysokości kwoty składki na ubezpieczenie zdrowotne, która faktycznie została zapłacona w roku 2016 przez E. Ł..
Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu wniosku E. Ł., zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r., znak: [...], odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń na okres od 1 października 2017r. do 30 września 2018r. ze względu na przekroczenie przez rodzinę ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do wnioskowanego świadczenia. Organ ponownie ustalił, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wynosi 800,43 zł i jest wyższy od ustawowego kryterium dochodowego - kwoty 800,00 zł na osobę.
Od powyższej decyzji E. Ł. wniosła odwołanie. Szczegółowo wyjaśniając przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie i powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przedstawiając wyliczenie dochodu rodziny za 2016r. wynikające z PIT - 37 wskazała, że dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego. W jej ocenie organ I instancji nieprawidłowo w swoich wyliczeniach nie uwzględnił w całości składki zdrowotnej przez nią wpłaconą, natomiast podatek uwzględnił w całości. Skarżąca przedstawiając szczegółowe obliczenie podatku wynikającego z systemu informacyjnego Ministerstwa Finansów, tj. w kwocie 1.778 zł i powołując się na art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1952) o świadczeniach rodzinnych wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę J. Ł..
Decyzją z dnia [...] maja 2018 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium powołało się na przepisy art. 2 pkt 1,4,14,16, art. 4, art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r., poz. 1851, zwanej dalej ustawą) i wskazało, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego ma charakter decyzji związanej. Przyznanie świadczenia jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są określone w ustawie przesłanki tj. świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko przysługuje matce lub ojcu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.
Organ podniósł, iż z uwagi na to, że wniosek dotyczy przyznania świadczenia na okres, który rozpoczął się 1 października 2017 r. i kończy dnia 30 września 2018 r., rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok 2016, zaś prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodów. następnie organ przedstawił przepisy dotyczące sposobu wyliczania dochodu i na tej podstawie wskazał, iż rodzina E. Ł. składa się z trzech osób. W jej skład oprócz skarżącej wchodzi jej mąż – R. Ł. i córka – J. Ł.
Mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku WSA w Białymstoku w sprawie sygn. akt II SA/Bk 912/17 i poczynione przez organ I instancji, w kwestii potrąconej przez ZUS Oddział w B. składki zdrowotnej w 2016r. w kwocie wyższej niż wykazał system informatyczny z Ministerstwa Finansów (dowód: pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., z dnia [...] kwietnia 2018r.) organ II instancji uznał, że kwota zadeklarowanej składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2016r. do grudnia 2016r., tj. w firmie "B. Sp. z o.o." łącznie wyniosła - 3.136,03 zł, z kolei powyższa składka od stycznia 2016r. do czerwca 2016r., tj. w firmie "Stowarzyszenie T." łącznie wyniosła - 854,07 zł. Z załączonego do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, wydruku z Ministerstwa Finansów wynikało, że w 2016r. R. Ł. nie uzyskał żadnego dochodu. Natomiast E. Ł. uzyskała w 2016r. dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w kwocie 46.857,29 zł, który w części został utracony, tj. w kwocie 7.591,72 zł. Na dochód Pani E. Ł. za 2016r. składał się uzyskany dochód z tytułu zatrudnienia w firmie "B. Sp. z o.o." opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, w kwocie 39.265,57 zł, który po pomniejszeniu: o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 3.136,03 zł (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., z dnia [...] kwietnia 2018r.,) o składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 5.536,16 zł oraz należny podatek w kwocie 1.778 zł wyniósł 28.815,37 zł. Z powyższego wynikało, że dochód trzyosobowej rodziny skarżącej wynosił 28.815,37 zł, a w przeliczeniu na 1 miesiąc 2.401,28 zł (28.815,37 zł: 12 miesięcy), co dało kwotę 800,43 zł na osobę (tj. 2.401,28 zł : 3 osoby) i był wyższy niż ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 800 zł.
Ponieważ kwestie te były sporne organ II instancji wyjaśnił, iż ustalając wysokość dochodu E. Ł. za 2016r. z tytułu zatrudnienia w firmie "B. Sp. z o.o." organ I instancji od dochodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, w kwocie 39.265,57 zł odjął m.in. należny podatek w kwocie 1.778 zł wynikający z wydruku Ministerstwa Finansów za 2016r. Ponadto mając na uwadze złożone przez E. Ł. zeznanie podatkowe za 2016r. PIT-37 i w informacje o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2016r. PIT-11 z firmy "B. Sp. z o.o." wynikało, że strona z zeznania podatkowego za 2016r. PIT-37 otrzymała łączną kwotę zwrotu w wysokości 1.666 zł, tj.(różnica pomiędzy sumą zaliczek pobranych przez płatników a podatkiem należnym - NADPŁATA), z kolei z PIT-11 za 2016r. wynikało, że E. Ł. została pobrana zaliczka przez płatnika w wysokości 2.813 zł.
W związku z powyższym organ odwoławczy przyjął, że dochód za 2016r. E. Ł. - z tytułu zatrudnienia w firmie "B. Sp. z o.o." winien być ustalony z uwzględnieniem powyższych dokumentów, czyli zeznania podatkowego za 2016r. PIT-37 i informacji o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2016r. PIT-11. Przyjęto zatem, że dochód E. Ł. za 2016r. z tytułu zatrudnienia w firmie "B. Sp. z o.o.", opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, co wynikało z PIT-11 wynosił 39.265,57 zł i po pomniejszeniu (o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 3.136,03 zł - dowód: pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., z dnia [...] kwietnia 2018r. oraz o składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 5.536,16 zł oraz należny podatek w kwocie 2.813 zł - co wynika z PIT-11) wyniósł 27.780,38 zł.
W ocenie składu orzekającego do powyższego dochodu należało dodać łączną kwotę zwrotu w wysokości 1.666 zł, tj.(różnica pomiędzy sumą zaliczek pobranych przez płatników a podatkiem należnym - NADPŁATA). Z powyższego wynikało, że dochód trzyosobowej rodziny E. Ł. wynosi 29.446,38 zł, tj. (27.780,38 zł + 1.666 zł), a w przeliczeniu na 1 miesiąc 2.453,86 zł, (tj. 29.446,38 zł : 12 miesięcy), co dało kwotę 817,95 zł na osobę (tj. 2.453,86 zł : 3 osoby) i jest wyższy niż ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 800 zł.
Odnosząc się do argumentów skarżącej zawartych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że żaden z przepisów ustawy nie przewiduje możliwości pomniejszenia dochodu rodziny na skutek odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, od dochodu utraconego. Stosownie do regulacji art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. W konsekwencji, wbrew twierdzeniu E. Ł., nie zachodziły podstawy, by dochód utracony pomniejszyć o odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne i odliczyć je od dochodu rodziny jako dochód utracony na zasadzie określonej w art. 7 ust. 1 ustawy.
Jednocześnie Kolegium wskazało, że gdyby nawet w dochodzie rodziny E. Ł. za 2016r. w części uwzględnić NADPŁATĘ z PIT- 37 w kwocie 554 zł przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny, (tj. 27.780,38 zł + 1.112,04 zł-ulga na dzieci = 28.892,42 zł) to i tak dochód przekraczałby kryterium dochodowe w wysokości 800 zł, wynosząc miesięcznie 2.407,70 zł, tj.( 28.892,42 zł : 12 m-cy), a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 802,61 zł, tj.( 2.407,70 zł: 3 osoby).
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję E. Ł. podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu, kwestionując sposób wyliczenia dochodu, uprawniający do uzyskania świadczenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
– art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, nr 98, poz. 1071) poprzez postępowania organu w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
– art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 kpa poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji mimo istnienia przesłanek do uchylenia tej decyzji ewentualnie do jej zmiany i orzeczenia przez organ II instancji co do istoty sprawy.
Na tej podstawie wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację.
Dodatkowo wskazało, że żaden z przepisów ustawy nie przewiduje możliwości pomniejszenia dochodu rodziny na skutek odprowadzonych składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz podatku, od dochodu utraconego. Stosownie do regulacji art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dlatego też w ocenie organu nie zachodziły podstawy, by dochód utracony pomniejszyć o odprowadzone składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz o podatek i odliczyć od dochodu rodziny jako dochód utracony na zasadzie określonej w art. 7 ust. 1 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. utrzymało w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r., odmawiającą przyznania E. Ł. świadczenia wychowawczego na córkę J. Ł. - wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego.
Zasady i tryb przyznawania świadczeń wychowawczych reguluje ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. 2017 r. poz. 1851 ze zm., dalej jako "ustawa").
W myśl art. 4 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust.1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2) i przysługuje ww. osobom do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (ust. 3).
Z art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje uprawnionym osobom w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Zasadą jest przy tym, że przedmiotowe świadczenie na drugie i każde kolejne dziecko w rodzinie (do dnia ukończenia przez nie 18. roku życia) przysługuje niezależnie od wysokości dochodu rodziny. Przyznanie natomiast świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uwarunkowane jest natomiast zachowaniem kryterium dochodowego. Art. 5 ust. 3 ustawy stanowi bowiem, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.
W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na córkę z uwagi na przekroczenie kwoty stanowiącej kryterium dochodowe, uprawniającej do tego świadczenia w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Kwestią sporną w sprawie było ustalenie w sprawie wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie. W ocenie organów miesięczny dochód rodziny skarżącej w skład, której wchodzi skarżąca, jej maż oraz córka wyniósł w 2016 r. 2.401,28 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny wyniosło 800,43 zł, która to kwota przekroczyła kryterium dochodowe tj. 800 zł na osobę w rodzinie określone w art. 5 ust. 3 ustawy.
Za podstawę takich wyliczeń przyjęto, mając przy tym na uwadze wytyczne zawarte w wyroku WSA w Białymstoku w sprawie sygn. akt II SA/Bk 912/17, że E. Ł. uzyskała w 2016r. dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w kwocie 46.857,29 zł, który w części został utracony, tj. w kwocie 7.591,72 zł (dochód ze "Stowarzyszenia T."). Na dochód Pani E. Ł. za 2016r. składał się bowiem dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia w firmie "B. Sp. z o.o." opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, w kwocie 39.265,57 zł, który po pomniejszeniu: o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 3.136,03 zł, o składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 5.536,16 zł oraz należny podatek w kwocie 1.778 zł wyniósł 28.815,37 zł. Z powyższego wynikało, że dochód trzyosobowej rodziny skarżącej wynosił 28.815,37 zł, a w przeliczeniu na 1 miesiąc 2.401,28 zł (28.815,37 zł : 12 miesięcy), co dało kwotę 800,43 zł na osobę (tj. 2.401,28 zł : 3 osoby) i był wyższy niż ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 800 zł. Ze zgromadzonych dokumentów wynikało, że w 2016r. R. Ł. nie uzyskał żadnego dochodu. W ocenie Sądu wyliczenia te są prawidłowe i maja swoje umocowanie w przepisach prawa.
Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą, że do takiego przekroczenia kryterium dochodowego nie doszło, ponieważ ustalenia organów dotyczące określenia wysokości dochodu na członka rodziny były nieprawidłowe, w szczególności w zakresie dochodu utraconego i poniesionych na niego składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz podatku.
W myśl art. 2 pkt 1 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, a przy definicji dochodu odsyła do przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy).
Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. W art. 7 ust. 1-3 ustawy przewidziano sytuacje zmian w strukturze dochodów rodziny, które powinny być uwzględnione w celu ustalenia dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego. Zmiany te mogą polegać zarówno na utracie dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), w efekcie czego przy ustalaniu dochodu nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 1), jak też na uzyskaniu dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 2) oraz po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3), skutkującego odpowiednim jego zaliczeniem. Będą to więc zawsze dochody uzyskane lub utracone w okresie po roku kalendarzowym stanowiącym podstawę obliczenia dochodu rodziny.
W sprawie niniejszej istotnym jest, że prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 1 ustawy), o których mowa w art. 7 tej ustawy.
Powyższe oznacza, że organ ma obowiązek ustalić dochód rodziny, a jedyne pomniejszenie które może być uwzględnione i które może wpłynąć na obniżenie kwoty dochodu obliczanego na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego, to utrata dochodu wskazana w art. 7 ust.1 ustawy, która jest wynikiem zaistnienia jednej z sytuacji enumeratywnie wymienionych w słowniczku do ustawy zamieszczonym w art. 2 pkt.19 a-j, w tym utratą zatrudnienia (art. 2 pkt 19 c ustawy) jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
Analiza treści wskazanych przepisów jednoznacznie dowodzi, że żadnej z przepisów ustawy nie przewiduje możliwości pomniejszenia dochodu rodziny na skutek wszystkich odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, również tych od dochodu utraconego, którego nie liczy się przy ustalaniu dochodu. Nie zachodziły zatem okoliczności uzasadniające uwzględnienie dokonanych przez skarżącą odliczeń, tak by jeszcze dochód utracony pomniejszyć o odprowadzone składki i odliczyć to dochodu rodziny. Prawidłowość natomiast oceny pozostałych wyliczeń dokonanych przez organ odwoławczy, zarówno w kwestii doliczenia do dochodu zwrotu podatku w wysokości 1.666 zł, czy też przy uwzględnieniu nadpłaty z PIT-37 w kwocie 554 zł jest zbędna, bowiem w każdym przypadku i tak ustalona kwota przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Należy zatem przyjąć, że organ I instancji prawidłowo wyliczył miesięczny dochód w rodzinie stosując wyżej powołane obowiązujące przepisy. Należy także wyjaśnić, że przedstawiony przez organy orzekające sposób wyliczenia dochodu, jest zgodny z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy.
Reasumując, wobec prawidłowo ustalonego dochodu rodziny, który na osobę w rodzinie przekracza kwotę 800 zł zasadnie odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, a zatem nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze.
W tym stanie sprawy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło