II SA/Bk 485/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie nakładające obowiązek złożenia zaliczki na pokrycie kosztów oceny technicznej budynku 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu J. Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego M. W. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. pismem z dnia [...].06.2011r znak: [...] zawiadomił strony – W. W., M. W. (dalej powoływany także jako: "Skarżący"), K. i A. K. oraz Zarząd Dróg i Inwestycji Miejskich o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na nieruchomości przy ul. A. K. [...] w B. Po dokonaniu oględzin w terenie i ustaleniu stanu faktycznego, postanowieniem z dnia [...].08.2011r. znak: [...] organ l instancji, na mocy art. 81c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako: "p.b.") nałożył na M. W. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...] października 2011 r. oceny technicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, budynku garażowo-gospodarczego w zakresie zgodności z przepisami i zasadami wiedzy technicznej obowiązującymi w dacie powstania budynku, zaopiniowaną przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych pod kątem spełnienia warunków bezpieczeństwa ppoż., związanych z usytuowaniem budynku garażowo-gospodarczego w stosunku do innych obiektów budowlanych znajdujących się w sąsiedztwie, ze wskazaniem ewentualnych nieprawidłowości, których usuniecie byłoby niezbędne do doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Postanowieniem z dnia [...].10.2011 r. organ l instancji - z uwagi na wniosek Skarżącego - zmienił powyższe postanowienie w części dotyczącej terminu dostarczenia określonych dokumentów, określając jednocześnie nowy termin ich dostarczenia na dzień [...].01.2012 r. Skarżący w wyznaczonym terminie nie dostarczył wymaganej dokumentacji. Postanowieniem z dnia [...].02.2012r. znak: [...] organ l instancji, na mocy art. 262 § 2 Kpa w związku z art. 81c ust. 4 p.b. zażądał od Skarżącego złożenia zaliczki w wysokości 1200 zł na pokrycie kosztów wykonania oceny technicznej budynku garażowo - gospodarczego na nieruchomości położonej przy ul. A. K. [...] w B. Na powyższe postanowienie, Skarżący złożył "odwołanie" zarzucając nieprawidłowe pouczenie o braku prawa odwołania się od wydanego postanowienia w sprawie. Wskazał także, że za stan techniczny budynku wzniesionego 30 lat temu odpowiada jego właściciel, w związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] lutego 2012 r. Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle art. 262 § 2 K.p.a. zażalenie z dnia [...] lutego 2012 r., wniesione przez Skarżącego jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, jeżeli kodeks tak stanowi. Z żadnych przepisów, zarówno K.p.a. jak i p.b. nie wynika, aby na postanowienie w przedmiocie żądania zaliczki na pokrycie kosztów postępowania, przysługiwało zażalenie, dlatego też należało stwierdzić, że jest ono niedopuszczalne. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się Skarżący i w wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze, zarzucił naruszenie art. 107 w zw. z art. 264 § 2 K.p.a. poprzez pominięcie milczeniem dyspozycji tych norm prawnych w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto podniósł obrazę "wszystkich przepisów K.p.a oraz p.b." poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie oraz błędną interpretację. W odpowiedzi na skargę, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy na postanowienie organu administracji publicznej, wydane na podstawie art. 262 § 2 K.p.a., w przedmiocie żądania od strony postępowania złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania, przysługuje zażalenie. W ocenie Sądu, zgodzić się należało z organami obu instancji, iż na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje. Stosownie do art. 262 § 1 i 2 K.p.a stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony lub zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Jednocześnie w myśl art. 81c ust. 2 i 4 p.b., organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Z akt sprawy wynika, iż postępowanie administracyjne dotyczy samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku garażowo - gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. A. K. [...] w B. Z uwagi, iż powyższy budynek został wybudowany na początku lat 80 ubiegłego wieku, organ nadzoru budowlanego miał obowiązek zbadania, czy wybudowany budynek spełnia warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, określone w rozporządzeniu z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). W tym celu, organ nadzoru budowlanego I instancji nałożył na Skarżącego, w drodze postanowienia z [...].08.2011 r., obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiedniej oceny technicznej wybudowanego budynku. Wymaganych dokumentów, mimo uwzględnienia przez organ wniosku Skarżącego i przedłużenia terminu na ich dostarczenie, Skarżący nie przedłożył. W świetle powyższego przyjąć należało, iż istniały podstawy do zlecenia na koszt Skarżącego wykonania niezbędnej oceny technicznej, szczególnie, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].08.2011 r. Skarżący został poinformowany o takiej możliwości. Od powyższego postanowienia, Skarżący mimo prawidłowego pouczenia, nie złożył zażalenia. Skoro przepis art. 81c ust. 4 p.b. wyraźnie wskazuje, że w opisanej sytuacji koszty wykonania oceny technicznej obciążają Skarżącego, organ I instancji miał prawo do wydania postanowienia na podstawie art. 262 § 2 K.p.a, żądając złożenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania - sporządzenia wymaganej przepisami opinii dotyczącej stanu technicznego samowolnie wybudowanego budynku. Zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Żaden z przepisów K.p.a. nie stanowi, aby na postanowienie wydane na podstawie art. 262 § 2 K.p.a. przysługiwało zażalenie. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, takim przepisem nie jest art. 264 § 2 K.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem, na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. Jednakże treści tegoż przepisy nie można odczytywać w oderwaniu od § 1 art. 264 K.p.a., zgodnie z którym, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Z regulacji art. 264 § 1 i 2 K.p.a. jednoznacznie wynika, że zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie w sprawie kosztów postępowania, wydawane jednocześnie z decyzją kończącą postępowanie w sprawie. W niniejszym postępowaniu taka decyzja nie została wydana, postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej dotyczącej budynku garażowo - gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. A. K. [...] w B. w dalszym ciągu jest w toku, dlatego też nie można przyjąć, że na wydane w toku takiego postępowania, postanowienie wpadkowe w przedmiocie żądania zaliczki na poczet wydatków, przysługuje zażalenie. Jeszcze raz należy podkreślić, że podstawą prawną wydania kwestionowanego w sprawie postanowienia był art. 262 § 2 K.p.a. a nie art. 264 § 1 K.p.a., dlatego też, na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje. Podkreślić należy, iż powyższy pogląd należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie. NSA w wyroku z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1282/09, LEX Nr 744965 stwierdził, że na postanowienie w przedmiocie żądania od strony zaliczki na pokrycie kosztów postępowania, stronie nie służy zażalenie, jako samodzielny środek zaskarżenia. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zażalenie, o którym mowa w art. 264 § 2 K.p.a. odnosi się do ustalenia wysokości końcowych kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminów i sposobu ich uiszczenia. Jest to więc rozstrzygnięcie końcowe w sprawie kosztów postępowania. Zaś zaliczka, o której mowa w art. 262 § 2 K.p.a. stanowi tylko składnik kosztów postępowania i jest pobierana w toku trwającego postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz przepisów § 2 ust. 1-3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).