II SA/Bk 486/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-09-22

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska - Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wymaga szczegółowego uzasadnienia, czy też okoliczność, że rozbiórka sama w sobie wiąże się z trudnymi do odwrócenia skutkami, jest wystarczająca do uwzględnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sama czynność rozbiórki, ze względu na jej nieodwracalny charakter i potencjalne trudności w przywróceniu stanu pierwotnego, spełnia przesłanki z art. 61 § 3 PPSA. W przypadku zaskarżenia nakazu rozbiórki, wniosek o jej wstrzymanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia wykraczającego poza tę oczywistą przesłankę.
Stan faktyczny
A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę nadbudowy garażu wykonanej bez pozwolenia na budowę. Skarżący wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że organy prowadziły dwa postępowania w sprawie, podczas gdy powinny objąć je jednym postępowaniem naprawczym.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nakazującą A. K. rozbiórkę nadbudowanej nad istniejącym garażem i bez wymaganego pozwolenia na budowę drugiej kondygnacji budynku na działce nr [...] przy ul. [...] w Ł. (wielkość nadbudowy 10 m x 4 m). Skargę na decyzję organu odwoławczego, wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, złożył do sądu administracyjnego A. K. Oświadczył on, że dokonał nadbudowy bez dopełnienia stosownych formalności, jednakże organy nadzoru budowlanego bezpodstawnie powadziły dwa postępowania, w których w jednym sprawdzały legalność realizacji pozwolenia na rozbudowę garażu, a w drugim zajęły się sporną nadbudową, podczas gdy stanowi ona istotne odstępstwo od wydanego pozwolenia i wszystkie z nią związane prace powinny zostać objęte jednym postępowaniem naprawczym obejmującym równocześnie rozbudowę garażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu następuje na wniosek skarżącego, który powinien uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wstrzymanie tj. istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o taką szkodę, niekoniecznie materialną, która nie mogłaby być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie oraz przy zaistnieniu której zachodzi przesłanka istotnych trudności w przywróceniu rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide postanowienie z dnia 8 sierpnia 2014 r., II OZ 752/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja nakazująca Skarżącemu rozbiórkę wykonanej nad istniejącym garażem nadbudowy o wymiarach 10 m x 4 m. Co prawda argumenty wskazane przez Stronę w uzasadnieniu skargi nie odnoszą się bezpośrednio do zgłoszonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (tj. do okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a.), jednakże zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż każda rozbiórka obiektu budowlanego lub jego części jest zdarzeniem, którego konsekwencje co do zasady są trudne do odwrócenia. Wykonanie decyzji administracyjnych nakazujących rozbiórkę obiektów zazwyczaj prowadzi do powstania trwałych skutków w postaci likwidacji obiektu i do zniszczenia użytych do budowy materiałów budowlanych, czemu towarzyszy znaczny nakład sił i środków. W rozpoznawanym przypadku dobudowana część ma stosunkowo duże rozmiary, stanowi drugą kondygnację i łączy się ze ścianą budynku sąsiedniego, zatem rozbiórka dodatkowo byłaby utrudniona z uwagi na bezpieczeństwo obiektów istniejących na gruncie, a powiązanych z tym, którego nakaz rozbiórki objął. Należy również zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się wyraźnie uwagę, iż rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W razie uwzględnienia skargi skutki nieuzasadnionej a wykonanej przed wyrokiem rozbiórki dotkną właściciela obiektu, a ewentualnie udzielona mu ochrona okaże się iluzoryczna. Nie dość że dochodzi do likwidacji obiektu, to w takiej sytuacji strona jest narażona na dodatkowe koszty związane z ponowną budową obiektu lub wykonaniem innych prac, których skutki zlikwidowano wykonaniem nakazu rozbiórki (vide postanowienie z dnia 25 maja 2015 r., II OSK 1261/15; z dnia 21 kwietnia 2016 r., II SA/Bk 218/16, CBOSA). Z przytoczonych względów uprawnione jest zatem twierdzenie, że w przypadku zaskarżenia nakazu rozbiórki wraz ze zgłoszeniem wniosku o wstrzymanie jej wykonania, ten ostatnio wskazany wniosek nie wymaga szczegółowego uzasadnienia (tak m.in. NSA w postanowieniu z dnia 21 lipca 2010 r., II OSK 515/10). Jednocześnie wskazać należy, że postępowanie o wstrzymanie wykonania ma charakter wpadkowy. Sąd nie ocenia w nim zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a jedynie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena wyrażona w postępowaniu wpadkowym nie ma zatem wpływu na końcowy wynik postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło