II SA/Bk 486/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia Z. B. w B., Stowarzyszenia I. B. w B., Stowarzyszenia I. P. w B., Stowarzyszenia O. P. przez Urząd Miasta w B., Stowarzyszenia [...] w B., Fundacji I. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania z 27 marca 2020 r. bez rozpoznania p o s t a n a w i a odrzucić skargę , Skarga została wywiedziona w następujących okolicznościach. 1. Decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta B. stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego budowie zespołu budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z częścią handlowo – usługową, z wbudowanymi nieuciążliwymi usługami, miejscami postojowymi podziemnymi i naziemnymi, drogami wewnętrznymi, niezbędnymi budowlami (np.: mury oporowe, osłony śmietnikowe), oraz zagospodarowaniem (place zabaw, tereny rekreacyjne) i uzbrojeniem terenu na działkach o nr ewid. gr. [...], [...], [...] i [...] przy A. oraz na działkach o nr ewid. gr. [...], [...], [...] i [...] przy ul. K. w B. 2. Stowarzyszenie F. Z. w B., Stowarzyszenie Z. B. w B., Stowarzyszenie I. B. w B., Stowarzyszenie I. P. w B., Stowarzyszenie O. P. przez Urząd Miasta w B., Stowarzyszenie [...] w B., Fundacja I. B. w B., Fundacja T. U. Ś. w B. złożyły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. pismo z 27 marca 2020 r. zatytułowane "Wniosek o uznanie za stronę organizacji ekologicznej i uczestnictwo na prawach strony w postępowaniu organizacji społecznej/ekologicznej. Wezwanie do usunięcia stanu niezgodnego z prawem oraz wstrzymanie wykonania decyzji i postanowień ze skutkiem natychmiastowym. Skarga na bezczynność. Decyzje. Postanowienia. Zażalenie. Wniosek o unieważnienie decyzji. Ponowne wszczęcie postępowań przeprowadzonych z rażącym naruszeniem prawa i rozpatrzenie sprawy. Wniosek o bezpłatna pisemna informacje na temat sprawy i toczących się postępowań oraz aktualnego stanu prawnego (...) petycja, skarga, wniosek o wznowienie terminu z powodu awarii sprzętu komputerowego, dowołanie". Z uzasadnienia tego pisma wynika, że dotyczy ono między innymi odwołania od ww. decyzji; 3. W piśmie z 5 maja 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 64 § 2, art. 66 § 1 i 2 i art. 35 ust. 1, art. 37 oraz 227 K.p.a., wezwało ww. organizacje do usunięcia braków podania poprzez sprecyzowanie istoty i zakresu żądań dotyczących decyzji wydanej w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko oraz uzupełnienie podania o podpisy uprawnionych członków stowarzyszeń, przedstawienie stosownych oryginałów uchwał wszystkich członków o wniesieniu odwołań (i innych środków zaskarżenia) i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń, ich działalność statutowa, uchwał ww. organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania organizacji w postępowaniu przed SKO w B., w konkretnej sprawie, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania; 4. Wobec nieuzupełnienia braków w wyznaczonym terminie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku w piśmie z [...] czerwca 2020 r. nr [...] pozostawiło podanie z 27 marca 2020 r. bez rozpoznania. 5. Skargę na to pismo do sądu administracyjnego złożyły wnioskujące Stowarzyszenia i Fundacje reprezentowane przez R. K. 6. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. pozostawiające bez rozpoznania podanie strony skarżącej. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 64 § 2 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Przepisy K.p.a. nie określają formy pozostawienia podania bez rozpoznania. W orzecznictwie dominuje pogląd, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. nie następuje w drodze postanowienia, jest natomiast czynnością materialno – techniczną, w związku z czym wymaga jedynie zakomunikowania stronie faktu dokonania tej czynności i nie podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego (vide: uchwała SN z 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSNIAPiUS 2000, nr 19, poz. 702; postanowienie NSA z 3 września 1992 r., III SA 1407/92, OSP 1994, z. 6, poz. 104; wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2010 r., IV SA/Po 770/09, LEX nr 559914; wyrok WSA w Gliwicach z 26 sierpnia 2009 r., II SAB/Gl 51/08, LEX nr 553322). Sąd podziela to stanowisko. Oznacza to, że zaskarżone pismo nie jest żadną z władczych form decydowania o prawach i obowiązkach strony, ani nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy administracyjnej, a stanowi jedynie czynność materialno-techniczną. Zaskarżone pismo nie stanowi bowiem ani decyzji administracyjnej, ani nie jest jednym z postanowień określonych w art. 3 § 2 pkt 2-3 P.p.s.a. Nie można go również zakwalifikować jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ustawodawca wykluczył prawo skutecznego zaskarżenia tego typu czynności do sądu. Wyłączył bowiem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego poszczególnych aktów lub też czynności podejmowanych w ramach sformalizowanych procedur. Sądowa kontrola aktu i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa nie obejmuje czynności i aktów podejmowanych w ramach postępowania administracyjnego, uregulowanego przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oczywistym jest też, że zaskarżona czynność nie jest żadnym z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a-7 P.p.s.a. Zaskarżone pismo jako czynność materialno-techniczna nie mogło być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że osoba, do której adresowana jest ta czynność pozbawiona jest obrony swoich praw. Bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie, której dotyczy podanie, pozostaje bezczynnym i na tę jego bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego (vide: przywołana powyżej uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2000 r.). Zbliżone stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 kwietnia 2008 r., II GSK 485/07, w którym przyjął, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, jako czynność materialno-techniczna, nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast, jeżeli wniosek spełniał kryterium kompletności, jego autor może złożyć skargę na bezczynność organu. Wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy wniosek spełniał wszystkie wymogi formalne, a zatem, czy organ pozostawał bezczynnym w sprawie. Podobny pogląd zaprezentował skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, przyjmując, że na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.