II SA/Bk 487/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2011 r. sprawy ze skargi Wspólnoty G. Spółki "B" w Ł. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę.- Decyzją z dnia [...].05.2011 r. o nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...].03.2011 r. odmawiającą W. G. Spółce "B" w Ł. dokonania zmian w ewidencji gruntów poprzez wpisanie w/w Wspólnoty jako właściciela działki o nr [...] w zamian Gminy Ł. Stan faktyczny przedstawiał się następująco: W dniu [...].07.2009 r. W. G. Spółka "B" w Ł. wystąpiła do Starosty B. z wnioskiem dokonania zmian w ewidencji gruntów w ten sposób, by jako właściciela działek o nr [...] i [...] wpisać Wspólnotę, zaś wykreślić dotychczasowego właściciela – Gminę Ł. W dniu [...].11.2009 r. wniosek został zmieniony poprzez wskazanie działki o nr [...] w zamian pierwotnie podanych działek o nr [...] i [...]. Jako podstawę dokonywania zmiany w ewidencji gruntów Wspólnota "B" wskazała wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia [...].06.1999 r. sygn. akt [...]mocą którego Sąd wskazał, aby w dziale II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w B. dla nieruchomości położonej w Ł. oznaczonej nr [...] wykreślić Skarb Państwa, a wpisać W. G. "B" w Ł. i księgę wieczystą nr [...] zamknąć. W wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego, organ I instancji ustalił, że nie istnieje już działka o nr [...], jak też nie istniała o takim numerze w dacie wydawania wyroku przez Sąd Okręgowy w B., bowiem w latach osiemdziesiątych uległa wielu podziałom na podstawie orzeczeń administracyjnych. Z działki o nr [...] wydzielono kilkanaście działek, z których część zbyto na rzecz osób fizycznych. Jedna z wydzielonych działek o nr [...] (z której następnie wydzielono działkę nr [...]) została skomunalizowana poprzez stwierdzenie nabycia prawa własności na rzecz Gminy Ł. decyzją Wojewody B. z dnia [...] maja 1991 r. o nr [...]. Dla nieruchomości o nr [...] jest prowadzona odrębna księga wieczysta w Sądzie Rejonowym w B. nr [...] gdzie jako właściciel figuruje Gmina Ł. Na tej podstawie Gmina Ł. figuruje w ewidencji gruntów jako właściciel działki o nr [...]. Organ stwierdził, że nie ma kompetencji, aby uwzględnić wniosek skarżącej, skoro istnieją dwie księgi wieczyste dla tej samej nieruchomości wskazujące dwóch różnych właścicieli przy czym Wspólnota "B" figuruje jako właściciel działki [...], która nie istniała w dacie wpisania do księgi wieczystej nr [...]. Ponieważ istnieje sprzeczność prawna w tytułach własności i numeracji działek, organ odmówił dokonania zmiany w ewidencji gruntów, twierdząc, że nie może zastosować przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2010 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454). Organ II instancji podzielił stanowisko Starosty B. Stwierdził, że wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów dotyczy też osoby właściciela i może być dokonane na podstawie § 46 ust. 2 pkt 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków tylko wówczas , gdy stan własności jest bezsporny. W niniejszym przypadku Wspólnota "B" domaga się ujawnienia jej jako właściciela działki o nr [...] w sytuacji, gdy stwierdzono, wyrokiem sądowym, jej własność do działki nr [...], a ta działka nie istnieje. Z działki nr [...] wydzielono wiele innych, m.in. działkę o nr [...], dla których są prowadzone różne księgi wieczyste. Stąd też organ uważa, że skarżąca powinna uregulować stan własności w drodze postępowania cywilnego, aby zażegnać spór o własność z Gminą Ł. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku W. G.Spółka "B" zarzuciła decyzji błędną wykładnię § 46 ust. 2 pkt 1 w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. polegającą na zaniechaniu, przez organ, wprowadzenia z urzędu zmian w ewidencji gruntów w sytuacji istnienia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [...].06.1999 r. – sygn. akt [...]. Podała, że wyrok ten jest ostatnim dokumentem prawnie rozstrzygającym , kto jest właścicielem nieruchomości i powinien być uwzględniony przez organ ewidencyjny. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Na rozprawie sądowej w dniu 11.10.2011 r. Prezes Zarządu W. G. Spółki "B" wyjaśnił, że przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji toczy się aktualnie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Chodzi o decyzję Wojewody B. z dnia [...].05.1991 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę Ł. własności nieruchomości o nr [...] (k-25). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Organy administracji publicznej, prowadząc ewidencje gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (zob. np. wyrok NSA z 20 sierpnia 1998 r., IIISA 766/98 i z 19 kwietnia 2001 r., IISA 862/00 oraz z 4 stycznia 2011 r., I OSK 389/10). Dlatego też dokonując wykładni przepisów regulujących kwestie wpisu danych do ewidencji gruntów i budynków należy mieć na względzie charakter niniejszej ewidencji. Sprawy związane z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240 poz. 2027) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). W § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia zapisano, że prawa właścicieli nieruchomości do gruntów uwidacznia się w ewidencji m. in. na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeniach sądowych, także ostatecznych decyzjach administracyjnych. Organ geodezyjny wpisał do ewidencji Gminę Ł., jako właściciela działki o nr [...] (do której rości pretensje skarżąca), mając za podstawę księgę wieczystą prowadzoną dla tej nieruchomości w Sądzie Rejonowym w B. o nr [...]. Podstawą ujawnienia Gminy Ł. w w/w księdze była decyzja komunalizacyjna Wojewody B. z dnia [...] maja 1991r. Z kolei skarżąca legitymuje się wyrokiem sądowym z dnia [...].06.1999 r. ([...]) mocą którego Wspólnota "B" została ujawniona jako właściciel działki nr [...]w księdze wieczystej o nr [...]. Ponieważ w wyniku wielu podziałów geodezyjnych z działki o nr [...]wydzielono działkę nr [...], a z niej działkę nr [...], powstała sytuacja prawna tego rodzaju, że dwa podmioty roszczą pretensje do własności tej samej nieruchomości o nr [...]. Pomijając okoliczność, że skarżąca legitymuje się tytułem własności do nieistniejącej od wielu lat działki nr [...] (a nie do działki nr [...]), to nie ulega wątpliwości, że powstał spór o własność nieruchomości ujawnionych w dwóch księgach wieczystych. Jak wyżej wskazano, organy geodezyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własność, poprzez przyznanie pierwszeństwa tytułowi własności skarżącej a nie tytułowi Gminy Ł. Dlatego też słusznie postąpił organ, odmawiając dokonania zmiany w ewidencji gruntów i odsyłając skarżącą na drogę postępowania cywilnego. Nie ma przy tym znaczenia (co podkreślono w skardze), że dokument w postaci wyroku sądowego jest późniejszy, niż decyzja komunalizacyjna. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów § 46 ust. 2 pkt 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, albowiem organy ewidencyjne nie posiadają kompetencji do "wyboru" właściciela gruntu. Natomiast, wskazać należy na ważną okoliczność, która może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu prawnego o własność działki, jaki zaistniał między skarżącą a Gminą Ł. Jak wynika z akt sprawy (przyznała to również skarżąca), toczy się obecnie przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody B. z dnia [...] maja 1991 r. odnośnie działki o nr [...](z której wydzielono sporną działkę nr[...] ). Wynik w/w sprawy winien być podstawą do wyjaśnienia tytułu własności. Jeśli skarżąca uzyska korzystną decyzję, to pozostaje jej otwarta droga do dochodzenia uprawnień właścicielskich do spornej działki, a następnie do zmiany wpisów ewidencyjnych. Mając na względzie powyższe okoliczności, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).