II SA/Bk 491/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego legalności budowy studni kopanej i rozprowadzenia od niej rur. 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu A. W. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2010r. nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071) oraz 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z dnia [...] marca 2010r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy studni kopanej na działce nr geod.[...], położonej we wsi Ż. W. [...] i legalności rozprowadzenia po w/w działce rurami wody z tej studni do obory i budynku mieszklanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: W dniu 11 sierpnia 2008r. E. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z wnioskiem o sprawdzenie legalności sieci wodociągowej doprowadzającej wodę do zabudowań zlokalizowanych na działce nr geod.[...], stanowiącej współwłasność wnioskodawcy oraz S. M. i T. M., położonej w miejscowości Ż. W. [...], gmina K. PINB w W. M. w toku postępowania stwierdził, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny, inwentarski oraz studnia zaopatrująca gospodarstwo w wodę. Do spornej studni włożona jest stalowa rura doprowadzająca wodę do pompy, znajdującej się w oborze. Woda z obory doprowadzona jest z kolei rurami umieszczonymi pod ziemią do budynku mieszkalnego. Organ ustalił również, że hydrofor, służący do rozprowadzania wody rurami po działce, użytkowany jest na od ponad 25 lat, a na metce tego urządzenia znajduje się oznaczenia roku 1983-1985 (ostatnia cyfra jest mało czytelna). Na podstawie dokonanych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. stwierdził brak podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego i decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. umorzył wszczęte postępowania administracyjne. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania E. S. od powyższego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] marca 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając organowi I instancji wyjaśnienie, jakie przepisy normowały wykonywanie przyłącza wodociągowego zrealizowanego na przedmiotowej działce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M., badając ponownie sprawę, uwzględnił doprecyzowany w dniu 3 września 2009r. przez E. S.– wniosek i rozpatrzył zagadnienie dotyczące budowy studni i rozprowadzenia wody na działce nr [...]. Następnie dokonał zdefiniowania występujących urządzeń doprowadzających wodę w oparciu o przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i na tej podstawie stwierdził, że brak jest na przedmiotowej działce zarówno sieci wodociągowej jak i przyłącza wodociągowego. W dalszej kolejności, powołując się na § 44 ust.1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego, uznał, że rozprowadzenie rurami wody od studni do obory i budynku mieszkalnego na przedmiotowej działce nie wymagało pozwolenia na budowę. Na podstawie powyższych ustaleń PINB w W. M. decyzją z dnia [...] marca 2010r. umorzył - jako bezprzedmiotowe - postępowanie administracyjnej dotyczące legalności budowy studni i rozprowadzenia rurami wody z tej studni do obory i budynku mieszkalnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył E. S. zarzucając jej naruszenie: art. 7 i 8 kpa poprzez rażące zaniedbanie wyjaśnienia dokładnego stanu faktycznego sprawy, błędną wykładnię art. 28 kpa, obrazę art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz naruszenie art. 105 § 1 kpa przez jego błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie w sprawie. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpatrzeniu w/w odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2010r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. słusznie stwierdził, że wykonane na działce nr [...] elementy rozprowadzające wodę nie mogą – w świetle przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - zostać zakwalifikowane ani do sieci wodociągowej, ani do przyłącza zdefiniowanego w tejże ustawie. Dlatego też jedynym elementem, jaki mógł być w przedmiotowej sprawie sprawdzony przez organy nadzoru budowlanego jest studnia doprowadzająca wodę. Przedmiotowa studnia, jak ustalił organ, została wybudowana w 1961 roku, a jej umiejscowienie jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a mianowicie § 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który nakazuje, aby odległość studni wynosiła co najmniej 5 m do granicy działki i 15 m do budynków inwentarskich i związanych z nimi silosów, zbiorników na nieczystości. Końcowo organ stwierdził, że kwestia legalności użytkowania studni nie była podnoszona, ani w trakcie jej budowania, ani w trakcie jej 50-letniego użytkowania. Na podstawie powyższych okoliczności organ odwoławczy uznał, że prowadzone postępowania jest bezprzedmiotowe, stąd też zasadne było jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł E. S., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 11, 77 §1, 80 oraz art. 105 § 1 kpa. Zdaniem skarżącego, orzekające w przedmiotowej sprawie organy zaniedbały dokonania kwalifikacji prawnej spornych urządzeń zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Ponadto, pomimo wyraźnego żądania, organy nie ustosunkowały się merytorycznie do sprawy i błędnie zastosowały w przedmiotowej sprawie ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 26 października 2010r. uzupełnił zarzuty skargi wskazując, że w aktach administracyjnych Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] znajdują się oświadczenia inwestorów potwierdzające, że woda na działce nr [...] została doprowadzona w 1997 roku. Pełnomocnik skarżącego zwrócił też uwagę na oświadczenie S. M. złożone do akt sprawy SIO [...], z którego wynika, że sporna studnia została wybudowana w 1961 roku, woda jako punku czerpany w oborze i budynku mieszkalnym była dostępna od 1985 roku, a instalacja w środku obory i poidła dla krów zostały zamontowane w 1997 roku. Na tej podstawie pełnomocnik skarżącego wywiódł, że skoro doprowadzenie wody od studni do budynków gospodarczych i domu miała miejsce w 1997 roku, to zgodnie z obowiązującym wówczas prawem budowlanym – budowa urządzeń budowlanych wymagała bądź pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Skoro inwestorzy nie posiadali takiego pozwolenia to tym samym naruszyli art. 3 ust. 3 i 9 oraz art. 28 ustawy Prawo budowlane. Powyższe okoliczności, zdaniem pełnomocnika skarżącego, świadczą o braku podstaw do umorzenia - prowadzonego w tym zakresie – postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z dnia [...] marca 2010r. umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie legalności budowy studni kopanej na działce nr geod. [...], położonej we wsi Ż. W. [...] i legalności rozprowadzenia po w/w działce rurami wody z tej studni do obory i budynku mieszkalnego. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej zachodziła bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, skutkująca koniecznością umorzenia tego postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Istotą postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, z uwagi na pierwotny zakres wniosku skarżącego, sprowadzała się do zbadania legalności sieci wodociągowej doprowadzającej wodę do zabudowań zlokalizowanych na działce nr geod. [...]. Organy nadzoru budowlanego słusznie zatem badały tą kwestię w kontekście przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j.Dz.U. z 2006r. Nr 23, poz. 858 ze zm.). W myśl art. 2 pkt 7 tej ustawy sieć stanowią przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, a przyłącze wodociągowe jest to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym (art. 2 pkt 6). Skoro przeprowadzone w tym zakresie oględziny organu I instancji potwierdziły, że na działce nr 322/1 brak jest sieci wodociągowej w rozumieniu w/w ustawy, tym samym prowadzone w tej części postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Kolejnym elementem, który podlegał kontroli organu nadzoru budowlanego na działce nr [...] była studnia oraz instalacja rur, którymi rozprowadzana jest woda ze studni do obory i budynku mieszkalnego. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie sporna studnia została wybudowana w 1961 roku zaś rozprowadzenie rur i hydrofor zostały wykonane w 1983 lub 1985 roku. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił datę wykonania rur rozprowadzających wodę na potrzeby gospodarstwa rolnego, albowiem, na hydroforze znajduje się etykieta z datą jego produkcji. Wprawdzie ostatnia cyfra tej daty jest mało czytelna, jednakże okoliczność ta nie ma większego znaczenia, albowiem bezsporne jest, że urządzenie to zostało zamontowane w latach 80-tych, a zatem pod rządami ustawy z dnia z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Przepis art. 28 ust. 1 tej ustawy wprowadzał regułę, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Określenie zaś, które roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę zawierało rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.). Jak wynika natomiast z § 44 ust.1 pkt 4 lit. a) tego rozporządzenia wykonanie inwestycji budowlanych, do których, jak słusznie stwierdził organ I instancji, zaliczyć można, rozprowadzenie rurami wody od studni do obory i siedliska na terenie istniejącej zagrody (siedliska) nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Przyjąć zatem należy, że sporna instalacja, wbrew zarzutom skargi, została wykonana legalnie, co było podstawa umorzenia prowadzonego postępowania. Powyższej oceny Sądu nie zmieniają przytoczone przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym z dnia 26 października 2010r. – oświadczenia inwestorów, z których wynika, że woda do obory została doprowadzona w 1997 roku, w tym też roku została zamontowana instalacja w środku obory i poidła dla krów. Należy, bowiem podkreślić, że oświadczenia te zostały złożone w innymi postępowaniu administracyjnym toczącym się z wniosku E. S. w przedmiocie sprawdzenia legalności wybudowania zbiornika na gnojówkę i płyty gnojowej na działce nr [...]. Postępowanie to zostało prawomocnie zakończone, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2008r. w sprawie II SA/Bk 48/08 oddalił skargę E. S., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 października 2009r. (II OSK 1467/08) utrzymał to orzeczenie w mocy. Skoro zatem kwestia legalności modernizacji obory została w w/w orzeczeniach prawomocnie przesądzona, to Skład orzekający w niniejszej sprawie nie może, jak sugeruje to pełnomocnik skarżącego, powtórnie badać kwestii legalności instalacji wodnej zamontowanej w tej oborze. Tym samym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje, w którym roku została zamontowana w spornej oborze - woda. Przechodząc z kolei do oceny legalności – studni, należy przypomnieć, że została ona wybudowana w 1961 roku, a więc pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz. 46). Z uwagi jednak na utratę mocy obowiązującej tej ustawy, do obiektów wzniesionych w czasie jej obowiązywania, na mocy art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze. zm.) stosuje się przepisy dotychczasowe tj. ustawę z 24 października 1974r. Zgodnie z art. 28 prawa budowlanego z 1974 r. i regulacją rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego pozwolenia na budowę wymagała budowa budynków, natomiast nie było wymagane odrębne pozwolenie na budowę studni. Dokładny katalog obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę wyszczególniał § 44 rozporządzenia. Jak stanowił natomiast § 48 tego aktu prawnego pozwolenie na budowę domu obejmowało całość inwestycji, a więc i urządzenia budowlane w postaci studni. W tym miejscu należy wskazać, iż rozważania dotyczące samowoli budowlanej w postaci wybudowania studni kopanej były już przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z dnia 07 stycznia 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 652/03 (nie publ.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyraził pogląd, iż budowa wolnostojącej studni nie podlegała i nie podlega rygorom pozwolenia na budowę. Nie może zatem zostać uznana za samowolę budowlaną. Zarówno, bowiem pod rządami ustawy prawo budowlane z 1974 r. oraz rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r., jak i pod rządami wcześniej obowiązujących przepisów budowa studni nie wymagała pozwolenia na budowę. Skoro wybudowana na działce nr [...] – studnia nie jest samowolą budowlaną, to organy nadzoru budowlanego prawidłowo badały jej zgodność z wymogami prawa obecnie obowiązującego, a więc z wymogami § 31 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Stwierdziwszy zaś, że sporna studnia spełnia wszystkie wymogi odległościowe, o których mowa w powyższym przepisie, zasadne było umorzenie – na podstawie art. 105 §1 kpa - prowadzonego postępowania. W ocenie Sądu, również zarzuty natury procesowej dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organy obydwu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, a zaskarżona decyzja została wydana po wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału. Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.