II SA/Bk 50/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy - oddala skargę.- II SA/Bk 50/12 UZASADNIENIE Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco. Decyzją z [...].09.2011 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. ustalono A. Z. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą A. [...] w B. warunki zabudowy dla przedsięwzięcia w postaci wielorodzinnego budynku mieszkalnego z parkingami i garażami w podpiwniczeniu na działkach nr [...], części działek [...] oraz [...] w B. przy ul. W. i W. Decyzja powyższa została doręczona stronom postępowania, w tym J. G. w dniu 06.09.2011 r. Korespondencję do niego kierowaną odebrał dorosły domownik – H. G. Z akt wynika, że decyzja uzyskała przymiot ostateczności w dniu 21.09.2011 r. W dniu 04.10.2011 r. do Urzędu Miejskiego w B. wpłynął wniosek J. G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy z [...].09.2011 r. zawierający również merytoryczne zarzuty odnośnie treści tej decyzji. Wnioskodawca wskazał, że o rozstrzygnięciu dowiedział się 23.09.2011 r., czyli już po czternastodniowym terminie na złożenie odwołania. Mieszka obecnie w USA, a korespondencję zawierającą decyzję odebrała jego 85-letnia matka, która nie miała rozeznania co do tego, że od daty odbioru decyzji biegnie termin na złożenie od niej środka zaskarżenia. W pozostałym zakresie pismo zatytułowane wniosek o przywrócenie terminu stanowi faktycznie odwołanie. Postanowieniem z [...].11.2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 57 i 58 Kpa odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Argumentowało, że bezsporne jest niedochowanie przez stronę terminu do złożenia środka zaskarżenia. Kwestionowana przez J. G. decyzja została mu doręczona 06.09.2011 r., a odwołanie wpłynęło do Urzędu 04.10.2011 r. SKO wyjaśniło, że przywrócenie terminu może nastąpić wówczas, gdy strona uprawdopodobni brak swojej winy uchybieniu terminowi, złoży prośbę o jego przywrócenie w ciągu 7 dni od ustania przyczyny spóźnienia oraz dopełni spóźnionej czynności. Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie zachował siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skoro dowiedział się o wydaniu decyzji i jej treści 23.09.2011 r., to najpóźniej 30.09.2011 r. powinien złożyć żądanie przywrócenia terminu, podczas gdy nastąpiło to 04.10.2011 r. W przypadku strony przebywającej za granicą termin złożenia pisma uważa się za zachowany, gdy przed jego upływem nastąpi jego nadanie według zasad określonych w art. 57 § 5 Kpa, w tym w polskiej placówce pocztowej. Nadanie pisma w placówce pocztowej innej niż polska nie wywołuje skutku, o którym mowa w powołanym przepisie. Stąd w ocenie SKO termin nie mógł zostać przywrócony. Na powyższe postanowienie J. G. złożył skargę do sądu administracyjnego. Wywodził, że o wydaniu decyzji dowiedział się 23.09.2011 r. podczas pobytu za granicą. Kolejne dwa dni (sobota i niedziela) były dniami wolnymi od pracy, zatem nie mógł uzyskać informacji o dalszym możliwym sposobie postępowania i dopiero 26.09.2011 r. rozpoczął starania o uzyskanie dodatkowych informacji co do możliwości zaskarżenia decyzji. W dniu 26.09.2011 r. został poinformowany przez p.o. Kierownika Referatu Zagospodarowania Przestrzennego, że nie istnieje już możliwość odwołania się od decyzji. Następnie przeprowadził rozmowę z Architektem oraz z Dyrektorem Wydziału Architektury, gdzie został poinformowany o trzydziestodniowym terminie na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Próbował skontaktować się również Dyrektorem Departamentu Urbanistyki – D. K., ale początkowo bezskutecznie. Dopiero 04.10.2011 r. wymieniony Dyrektor poinformował go, że wie o wniosku o przywrócenie terminu oraz o skierowaniu tego pisma do SKO. W nocy z 29 na 30 września 2011 r. J. G. podjął próbę wysłania wniosku faxem na adres SKO, ale bezskutecznie, po czym dowiedział się telefonicznie, że organ ten nie przyjmuje pism faxem. Dlatego zdecydował się dnia 30.09.2011 r. wysłać przedmiotowy wniosek pocztą. Wskazał, że w trakcie kontaktów telefonicznych z pracownikami Urzędu Miejskiego w B. nie został właściwie pouczony o procedurze przywracania terminu, został wprowadzony w błąd wskazaniem na stronie internetowej SKO numeru faxu tej instytucji, nie rozumie też dlaczego dokument wysłany za granicą jest traktowany jako nadany po terminie. Jego zdaniem celowo uniemożliwiono mu skuteczne zakwestionowanie decyzji o warunkach zabudowy. Stwierdził, że w uzasadnieniu postanowienia SKO nie ustosunkowano się do wskazanych przez niego zarzutów merytorycznych odnośnie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. W piśmie z 23.01.2012 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę i dołączył kserokopię potwierdzenia nadania wniosku o przywrócenie terminu w USA w dniu 30.09.2011 r. (k. 19-22). Swoje stanowisko sprecyzował i podtrzymał w piśmie z 08.03.2012 r. (k.61 i n.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie SKO odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Jego podstawą prawną były art. 58 i 57 Kpa. Zgodnie z art. 58 § 2 Kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie zaś do treści art. 57 § 5 pkt 1 – 6 Kpa termin wysłania pisma uważa się za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru, 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym, 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Zdaniem sądu SKO prawidłowo zastosowało przepis art. 57 § 5 pkt 2 Kpa odmawiając przywrócenia terminu. W sprawie było bezsporne, że skarżący dowiedział się o decyzji ustalającej warunki zabudowy w dniu [...].09.2011 r., a więc już po terminie na złożenie odwołania. Należało zatem przyjąć, co prawidłowo uczynił organ odwoławczy, że tego dnia ustała przyczyna spóźnienia. Otwierało to bieg kolejnego, bo siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Upływał on w dniu 30.09.2011 r. i ten dzień był ostatnią datą, w której skarżący mógł skutecznie nadać wniosek o przywrócenie terminu pod warunkiem, że uczyniłby to w jeden ze sposobów wskazanych w art. 57 § 5 Kpa. Wśród tych sposobów nie jest wymienione nadanie pisma w placówce pocztowej operatora zagranicznego. Zatem wysłanie pisma procesowego w ten sposób (z zagranicy) nie uzyskuje skuteczności w dniu zarejestrowania go w placówce zagranicznej, ale w dniu, w którym nastąpi pierwsze jego zarejestrowanie w placówce polskiego operatora publicznego. Inaczej rzecz ujmując, jeśli pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany wówczas, gdy przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 Kpa) – vide wyrok NSA z 26.09.2008 r., II OSK 1101/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA). W sprawie niniejszej nie miała jednak miejsca sytuacja przekazania pisma z zagranicy placówce polskiej przed upływem siedmiodniowego terminu na złożenie rozpoznanego przez SKO wniosku. Bezspornie przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu został nadany w zagranicznym urzędzie pocztowym ostatniego dnia siedmiodniowego terminu na jego złożenie (30.09.2011 r.), a więc w okolicznościach wykluczających jego przekazanie polskiej placówce pocztowej przed upływem tego terminu. Wywód organu zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dotyczący art. 57 § 5 pkt 2 Kpa i subsumcji pod ten przepis ustalonego w sprawie stanu faktycznego, jest zatem prawidłowy, co w konsekwencji skutkuje legalnością tego rozstrzygnięcia i oddaleniem skargi. Odnośnie zakwestionowania przez skarżącego długości terminu do złożenia odwołania wskazać należy, że termin ten oraz termin na wniesienie wniosku z art. 58 § 2 Kpa mają charakter ustawowy, niezależny od woli organu i sądu. Natomiast zasada legalności działania organów (art. 6 Kpa), zgodnie z którą podejmują one czynności na podstawie przepisów prawa, wyklucza uznaniowe traktowanie tych terminów, w zależności od sytuacji i splotu okoliczności w konkretnej sprawie. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mogło odnieść skutków prawnych obarczanie pracowników organów wyłączną winą spóźnienia w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, jak również traktowanie jako okoliczności uniemożliwiającej wysłanie tego wniosku umieszczenia na stronie internetowej SKO numeru faxu tego organu. Skazać należy, że jeśli strona przebywa za granicą ma obowiązek tak zorganizować swoje interesy w kraju, by możliwe było terminowe wykonywanie czynności procesowych. Odnośnie zawartych w skardze zarzutów dotyczących merytorycznej zasadności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy sąd wskazuje, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło kwestii wpadkowej – przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Zarówno więc SKO, jak i sąd, nie mogły orzekać poza przedmiotem sprawy czyli dokonywać oceny okoliczności innych niż służących rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu. Stąd ani w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ani przed sądem nie mogły być badane zarzuty wykraczające poza kwestię procesową koncentrującą się wokół wniosku z 30.09.2011 r. Końcowo zauważyć należy, że strony przebywające za granicą – celem uzyskania pewności co do zachowania terminu we wniesieniu pisma procesowego wysyłanego z zagranicy – mogą wykorzystywać sposoby nadania pisma wymienione w art. 57 § 5 Kpa pkt 1 i 3 Kpa tj. drogę elektroniczną (z zachowaniem warunków z art. 63 § 3 a Kpa) i nadanie go w urzędzie konsularnym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.