II SA/Bk 520/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. P. na zarządzenie Wojewody P. z dnia [...] listopada 2001 r., Nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie darowizny nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz Gminy B. p o s t a n a w i a odrzucić skargę Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. Wojewoda P. wyraził zgodę Prezydentowi Miasta B. na prawach powiatu, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, na dokonanie darowizny na cele mieszkaniowe na rzecz Gminy B. określonych w § 1 pkt 1 – 5 zarządzenia nieruchomości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższe zarządzenie złożył W. P., który wcześniej pismem z dnia 25 marca 2005 r. zwrócił się do Wojewody o wyjaśnienie wątpliwości co do prawidłowości podjętych decyzji, które naruszyły jego interes prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Jak stanowi § 2 tego przepisu "kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach w pkt 1 – 4". Zgodnie z treścią § 3- Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zarządzenia Wojewody objęte przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej nie kwalifikują się do żadnej z kategorii spraw w wyszczególnionych w powołanym art. 3 § 2 ustawy - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, a także żadna ustawa szczególna nie poddaje ich kontroli sądów administracyjnych. W szczególności z całą stanowczością nie mogą być zaliczone do kategorii spraw wyszczególnionych w pkt 1, 2, 3, 5, 6 i 7 powołanego przepisu, a zdaniem Sądu także nie sposób zaliczyć ich do "innych, niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa". Zaskarżone zarządzenie zostało podjęte na podstawie art. 13 ust. 2 i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 – stan prawny obejmujący datę podjęcia). Przepis art. 13 cytowanej ustawy regulował kwestię obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz Gmin. Stanowił, że darowizny nieruchomości stanowiących przedmiot własności Skarbu Państwa dokonuje starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej – za zgodą wojewody. Zgoda ta, z woli art 11 ust. 2, wyrażała się zarządzeniem wojewody wydanym na wniosek starosty. Zatem niewątpliwie zaskarżone zarządzenie stanowiło formalny element czynności cywilnoprawnej, do których zalicza się darowizna, jako forma obrotu nieruchomościami. Nie można go zaliczyć do aktu administracyjnego z zakresu administracji publicznej, bowiem rezultat zarządzenia to skutek cywilnoprawny, a żadnego skutku administracyjnego zarządzenie nie wywołuje. Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie dopuszczalności skargi na zarządzenie wojewody w sprawie zgody na zbycie nieruchomości wypowiedział się już negatywnie w postanowieniu z dnia 4 marca 2003 r. w sprawie II SAB/Kr 151/01 i należy podzielić tę ocenę z przyczyn wyżej wskazanych, a także w zasygnalizowanych w powołanym postanowieniu. Podobne stanowisko można znaleźć w doktrynie (vide: R. Padrak "Sprzedaż nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami: Dom Wydawniczy ABC Warszawa 2005 str. 21). Można też powołać się na uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 16 września 2004 r. w sprawie OSK 250/04 (Prok. i Pr 20004/11-12/44 czy w sprawie OSK 247/04 – ONSA i WSA 2004/2/30), w których NSA podkreślił, że "właściwość sądów administracyjnych wyznacza przepis art. 184 Konstytucji RP, który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Już z tego przepisu wynika, że to ustawa określa zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Nie można więc twierdzić, że ustawa (ustawy) określająca właściwość sądów administracyjnych nie może pozostawić poza zakresem kontroli sądu administracyjnego określonych przejawów działalności administracji publicznej, ponieważ stanowiłoby to naruszenie innej zasady konstytucyjnej, wyrażonej w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, która zakazuje zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Należy bowiem pamiętać, że określone w ustawie zakresu kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne wyznacza jedynie właściwość sądów administracyjnych, co nie zamyka drogi sądowej, ponieważ we wszystkich sprawach, które ustawowo nie zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów, wymiar sprawiedliwości sprawują sądy powszechne (art. 177 Konstytucji RP)". Reasumując – zaskarżone zarządzenie nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej, a jest elementem formalnym stosunku cywilnoprawnego w postaci umowy darowizny. Nie podlega tym samym kognicji sądu administracyjnego. Dlatego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).