II SA/Bk 521/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-09-11

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy od orzekania w sprawie jest uzasadniony, jeśli strony nie uprawdopodobniły istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy został oddalony, ponieważ strony nie wykazały istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Samo przypuszczenie lub subiektywne przekonanie o braku bezstronności, bez uprawdopodobnienia, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 PPSA. Dodatkowo, część wymienionych sędziów nie mogła orzekać z przyczyn obiektywnych (śmierć, przejście w stan spoczynku, delegacja, długotrwałe zwolnienie lekarskie).
Stan faktyczny
Stowarzyszenia wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na postanowienie Wojewody P. uchylające postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Następnie, wniosły o wyłączenie od orzekania w tej sprawie wielu sędziów NSA i WSA oraz referendarzy, wskazując na prawdopodobne naruszenie prawa i brak bezstronności w poprzednich sprawach. Sędziowie i referendarze złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2015 r. wniosku Sz. F. Z. w B., S. F. Z. w B. (w likwidacji), S. Z. B. w B., F. T. U. Ś. w B. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów: NSA Ireneusza Henryka Darmochwała, sędziego NSA Grażyny Gyglaszewskiej, sędziego NSA Mieczysława Markowskiego, sędziego WSA Piotra Pietrasza, sędziego NSA Sławomira Presnarowicza, sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego, sędziego NSA Stanisława Prutisa, sędziego WSA Małgorzaty Roleder, sędziego WSA Urszuli Barbary Rymarskiej, sędziego NSA Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, sędziego WSA Wojciecha Stachurskiego, sędziego NSA Elżbiety Trykoszko, sędziego NSA Danuty Tryniszewskiej-Bytys, sędziego WSA Mirosława Wincenciaka oraz referendarza Tomasza Oleksickiego i referendarza Barbary Romanczuk w sprawie ze skargi J. W., J. K., M. W., A. B. K., M. K., D. K., J. N., L. N., J. N., J. B., H. D., W. D., D. M., S. M., S. F. Z. w B., S. F. Z. w B. w likwidacji, S. Z. Z. B. w B., F. T. U. Ś. w B. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenie postanowienia zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i umorzenie postępowania pierwszej instancji w zakresie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy; J. W., J. K., M. W., A. K., M. K., D. K., J. N., L. N., J. N., J. B., H. D., W. D., D. M., S. M., Stowarzyszenie zwykłe F. w B., Stowarzyszenie Z. w B. (w likwidacji), Stowarzyszenie Z. Z. w B., Fundacja U. w B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i umorzenie postępowania pierwszej instancji w zakresie zawieszenia postępowania. Pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. Stowarzyszenie F. w B., Stowarzyszenie Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B., Fundacja U. w B. złożyły wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów: NSA Ireneusza Henryka Darmochwała, sędziego NSA Grażyny Gyglaszewskiej, sędziego NSA Mieczysława Markowskiego, sędziego WSA Piotra Pietrasza, sędziego NSA Sławomira Presnarowicza, sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego, sędziego NSA Stanisława Prutisa, sędziego WSA Małgorzaty Roleder, sędziego WSA Urszuli Barbary Rymarskiej, sędziego NSA Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, sędziego WSA Wojciecha Stachurskiego, sędziego NSA Elżbiety Trykoszko, sędziego NSA Danuty Tryniszewskiej-Bytys, sędziego WSA Mirosława Wincenciaka oraz referendarza Tomasza Oleksickiego i referendarza Barbary Romanczuk. Jako uzasadnienie przedmiotowego wniosku skarżący wskazali, ze ww. sędziowie i referendarze orzekając w sprawach skarżących działali na ich niekorzyść prawdopodobnie z naruszeniem prawa (np. poprzez odmowę udzielenia prawa pomocy, niewyłączenie sędziego NSA Stanisława Prutisa pomimo braku jego bezstronności). Wymienieni we wniosku sędziowie i referendarze sądowi orzekający w tutejszym Sądzie złożyli oświadczenia, w których wskazali na brak wystąpienia okoliczności mogących wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawaniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu. Instytucję wyłączenia sędziego regulują przepisy Rozdziału 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Wyłącznie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis) reguluje przepis art. 18 ww. ustawy, zaś o wyłączeniu na żądanie lub na wniosek (iudex suspectus) traktuje art. 19 p.p.s.a., stanowiąc, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Składając wniosek o wyłączenie sędziego strona winna uprawdopodobnić przyczyny tego wyłączenia (art. 20 p.p.s.a). Sędzia zaś powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie (art. 21 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wnioskujące o wyłączenie Stowarzyszenia nie wykazały w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości, co do bezstronności wymienionych sędziów i referendarzy. Samo przypuszczenie o braku bezstronności sędziego orzekającego w sprawie, bez żadnego nawet uprawdopodobnienia w tym zakresie, winno skutkować oddaleniem wniosku. Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu wystąpienie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Uzasadnioną wątpliwością, co do bezstronności nie jest również, co należy podkreślić w kontekście powołanej we wniosku argumentacji, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). Na uwagę zasługuje fakt, iż sędziowie i referendarze objęci wnioskiem o wyłączenie, ustosunkowując się do wniosku, złożyli do akt sprawy stosowne oświadczenia, z których nie wynika, iż istnieją jakiekolwiek okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w niniejszej sprawie (k.86-95). W kontekście złożonych oświadczeń zauważyć należy, że brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowieniach z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 9 grudnia 2010 r. w sprawie I OZ 934/10 "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego". W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszy wniosek, skoro skarżące Stowarzyszenia nie wykazały, aby po stronie sędziów i referendarzy istniały realne okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości, co do ich bezstronności w niniejszej sprawie, to przyjąć należy, że oświadczenia złożone przez sędziów i referendarzy nie zostały skutecznie podważone. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, zatem faktu jakiejkolwiek stronniczości sędziów i referendarzy w stosunku do którejkolwiek ze stron postępowania. Samo zaś przeświadczenie, że dany sędzia/referendarz jest stronniczy lub brak mu obiektywizmu w prowadzeniu sprawy nie stanowi przesłanki wyłączenia. Dodatkowo należy podkreślić, że spośród sędziów wymienionych we wniosku o wyłączenie - sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał nie żyje, sędzia NSA Stanisław Prutis odszedł w stan spoczynku, sędzia WSA Piotr Pietrasz jest delegowany do NSA, sędzia NSA Sławomir Presnarowicz nie orzeka w tut. Sądzie, sędzia WSA Mirosław Wincenciak jest delegowany do NSA, a sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Zatem wniosek o wyłącznie w/w sędziów jest bezpodstawny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło