II SA/Bk 522/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. B. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. I. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem K. B. i synem N. B. (5 lat). Źródłem miesięcznego utrzymania rodziny są działalności gospodarcze prowadzone przez: skarżącą – dochód uzyskiwany z tego tytułu to 3.600 zł oraz K. B. – dochód uzyskiwany z tego tytułu to 2.800 zł. Wykazane wydatki miesięczne to: raty spłaty kredytu – 1.100 zł; lekarstwa i kosmetyki związane z kosztami leczenia alergii dziecka – 200 zł; prąd, woda, ogrzewanie – 400 zł; Internet – 100 zł; żywność 1.000 – 1.200 zł; lekarstwa i witaminy 150 – 200 zł; środki czystości 200 – 300 zł oraz wyprawka do szkoły 500 – 700 zł (wydatek jednorazowy). W skład majątku skarżącej wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 13 – 15). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 24 lipca 2013 roku (k. 18) skarżąca oświadczyła, że prowadzi działalność związaną ze sprzedażą internetową. P. B. posiada firmę PPHU "S." P. B., K. B. s.c. z siedzibą w B., zajmującą się usługami ślusarskimi. Wykazane wydatki miesięczne rodziny to: energia elektryczna – 150 zł; woda – 60 zł; żywność – 700 zł; lekarstwa – 150 zł; raty kredytów – 1.200 zł; Internet – 110 zł; wywóz śmieci – 35 zł; ogrzewanie – (latem) – 100 zł, (zimą) – 400 zł; opłata za szkołę – 250 zł. We wrześniu br. wzrosną wydatki rodziny z uwagi na planowane narodziny dziecka. Do akt sprawy I. B. dołączyła: rachunki i faktury za: energię elektryczną (k. 22); wodę i ścieki (k. 23); telefon (k. 24); rozliczenie PPHU "S." Pa. B., K. B. s.c. z siedzibą w B. za okres styczeń – czerwiec 2013 r. (k. 25 – 26); zaświadczenia Urzędu Skarbowego w B. o dochodzie małż. B. za 2012 r. (k. 27 – 28); zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach chorobowych za okres maj – lipiec br. (k. 29); aneks do umowy kredytu mieszkaniowego z dnia 18 lutego 2013 r. (k. 30 – 31); umowę kredytu ratalnego (k. 32 – 35). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny pozostaje dochód uzyskiwany przez małż. B. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczych. I. B. prowadzi działalność związaną ze sprzedażą internetową, obecnie (udokumentowany okres maj – lipiec br.) pobiera zasiłek chorobowy w wysokości 4.066,27 zł brutto (3.334,27 zł netto) – za lipiec br. (k. 29). K. B. prowadzi PPHU "S." P. B., K. B. s.c. z siedzibą w B.. Z tego tytułu w okresie styczeń – czerwiec 2013 r. poniósł stratę w wysokości 10.430,34 zł, przy uzyskanym przychodzie 150.974,92 zł (k. 25). Za rok 2012 r. małż. B. osiągnęli dochód w kwocie 16.910,68 zł (k. 27 – 28). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą łącznie 3.150 – 3.500 zł (raty spłaty kredytu, lekarstwa i kosmetyki związane z kosztami leczenia alergii dziecka, prąd, woda, ogrzewanie, Internet, żywność, lekarstwa i witaminy, środki czystości) k. 13 - 14. I. B. jest zadłużona z tytułu kredytu zaciągniętego na okres 29 lat na budowę domu na kwotę 370.693,16 zł (wraz z odsetkami), rata spłaty tego kredytu to 919,49 zł miesięcznie (na dzień 18 lutego br.) – k. 30 – 31. Dodatkowo wnioskodawczyni dnia [...] marca 2013 r. zaciągnęła kredyt na zakup sprzętu RTV na łączną kwotę 8.684,79 zł na okres 30 miesięcy, miesięczna rata spłaty tego zobowiązania wynosi 367,45 zł (k. 32 – 35). W skład majątku skarżącej wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość o powierzchni [...] m². Na obecnym etapie postępowania koszty postępowania sądowoadministracyjnego ograniczają się do uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł (k. 9). Podsumowując, należy, zatem stwierdzić, iż aktualnie małż. I. i K. B. posiadają źródła dochodu w postaci: zasiłku chorobowego otrzymywanego przez wnioskodawczynię w wysokości 3.334,27 zł netto (za lipiec br.) oraz działalności gospodarczej prowadzonej przez K. B.. Z analizy dołączonej do akt sprawy dokumentacji podatkowej rozliczenia podatkowego za 2013 r. (k. 25 – 26) wynika, że prowadzone przez K. B. PPHU "S." P. B., K. B. s.c. w okresie w okresie styczeń – czerwiec br. uzyskało przychód 150.975,92 zł, przy wykazanej stracie 10.430,34 zł. Dane te świadczą o dobrej kondycji finansowej przedsiębiorstwa i z całą pewnością o możliwości zaoszczędzenia środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. W tym miejscu należy wskazać, że już sama kwota zasiłku chorobowego otrzymywanego przez skarżącą tj. 3.334,27 zł netto wystarcza na pokrycie wykazanych wydatków miesięcznych rodziny tj. 3.150 – 3.500 zł, w tym spłaty rat zaciągniętych kredytów. Powyższe okoliczności pozwalają na przyjęcie, że uiszczenie na obecnym etapie postępowania kwoty 300 zł (tytułem wpisu od skargi) oraz pokrycie pozostałych kosztów sądowych, które mogą ewentualnie pojawić się w sprawie niniejszej nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej. W tym miejscu należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt I FZ 260/08) wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (LEX nr 479125). Ponadto, w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2008 r. w sprawie II FZ 193/08 NSA wskazał, iż rozmiar i warunki działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych, muszą być uwzględniane przy badaniu całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy (LEX nr 493771). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.