II SA/Bk 524/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-10-01

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego z powodu konfliktu rodzinnego, bez podjęcia kroków prawnych w celu przywrócenia możliwości zamieszkiwania, może być uznane za dobrowolne i stanowić podstawę do wymeldowania?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego z powodu konfliktu rodzinnego, bez podjęcia przez osobę wyprowadzającą się środków prawnych mających na celu przywrócenie możliwości zamieszkiwania w tym miejscu, jest uznawane za dobrowolne i stanowi podstawę do wymeldowania. Brak aktywnego przeciwstawienia się w sposób prawnie dostępny ograniczeniom w powrocie do miejsca pobytu stałego obiektywnie wskazuje na dobrowolność opuszczenia tego miejsca, której nie można podważyć jedynie deklaracją zamiaru powrotu.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. został wymeldowany z miejsca pobytu stałego na wniosek byłej żony. Organy administracji uznały, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal mieszkalny w lipcu 2014 r. z powodu konfliktu rodzinnego i nie podjął skutecznych kroków prawnych w celu powrotu. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że opuszczenie lokalu było krótkotrwałe, motywowane konfliktem, a on sam nadal realizuje tam swoje podstawowe funkcje życiowe i ma zamiar powrotu, co potwierdza zainicjowanie sprawy o podział majątku wspólnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody P. z dnia (...) czerwca 2015 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę II SA/Bk 524/15 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014 r. A. R. wystąpiła do Prezydenta Miasta B. o wymeldowanie J. S. z pobytu stałego przy ul. [...] w B. Wskazała, że od momentu wyprowadzenia się, co nastąpiło [...] lipca 2014 r., mieszka on przy ul. [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w którym m.in. przesłuchano świadków oraz strony, decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez upoważnionego pracownika Departamentu Obsługi Mieszkańców Urzędu Miejskiego w B., orzeczono o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego w B. przy ul. [...]. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 388 z późn. zm.). Jak wskazał organ I instancji, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że J. S. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania tj. w lokalu nr [...] przy ul. [...] i stan taki trwa od dnia [...] lipca 2014 r. Istniejący między nim a byłą żoną (wnioskodawczynią) konflikt rodzinny (rozwód stron orzeczono w dniu [...] maja 2014 r.) był przyczyną wyprowadzenia się J. S., co nie zmienia faktu, zdaniem organu, że decyzję o opuszczeniu lokalu podjął on samodzielnie. Nie miała na nią wpływu okoliczność wymiany zamków przez wnioskodawczynię, bowiem nastąpiło to dopiero w listopadzie 2014 r. (jak wskazał organ, przyznał to wymeldowywany). Do momentu wszczęcia postępowania o wymeldowanie J. S. nie występował również o wydanie kluczy do mieszkania (nastąpiło to dopiero w trakcie tego postępowania) oraz nie występował z pozwem o ochronę naruszonego posiadania (jak twierdził, z uwagi na trudną sytuację finansową). Zdaniem organu I instancji, powyższe oznacza, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i nie może podważyć tego wniosku ewentualna okoliczność pozostawienia w lokalu rzeczy osobistych. O zameldowaniu powinno bowiem świadczyć zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, a w stanie faktycznym sprawy J. S. wyraził jedynie zamiar takiego zamieszkiwania niepoparty stosownymi krokami prawnymi. Za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy organ I instancji uznał powoływane przez stronę następujące fakty: pozostawanie w toku sprawy o podział majątku wspólnego, kwestie wypowiedzenia umowy kredytu, zawiadomienia o zamiarze wstrzymania dostaw energii elektrycznej. Jak wskazano, podstawę do rejestracji miejsca pobytu J. S. przy ul. [...] będzie mógł stanowić jego faktyczny powrót do tego miejsca. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S. zarzucając naruszenie art. 35 i art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności z 2010 r. oraz art. 97 § 1 pkt 4, art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że podjął środki prawne mające przywrócić możliwość zamieszkiwania pod spornym adresem, bowiem wystąpił o podział majątku wspólnego żądając przyznania prawa własności lokalu na jego rzecz. Nie był też zobowiązany do wszczynania postępowania o naruszenie posiadania, bowiem zaogniłoby to sytuację konfliktową z byłą żoną. Wskazał, że organ I instancji rozważył wyłącznie przesłanki pobytu czasowego a nie rozważył w sposób wszechstronny i wnikliwy ustawowych przesłanek pobytu stałego. Nie udowodnił też, że odwołujący się opuścił miejsce pobytu stałego i że miał wolę takiego działania, a tym samym, że miał zamiar zerwania więzi z dotychczasowym miejscem pobytu. Wskazał, że podstawowe funkcje życiowe strony są realizowane w lokalu przy ul. [...], a jedynie występuje brak możliwości zamieszkania w nim. Zdaniem odwołującego się, organ powinien był dokonać zawieszenia postępowania o wymeldowanie do czasu zakończenia sprawy o podział majątku wspólnego, bowiem zachodzi zależność między tymi sprawami. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne uznając, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 2010 r. o ewidencji ludności (na mocy jej art. 69 pkt 1). Jak wskazał, z art. 35 tej ustawy wynika, że do orzeczenia o wymeldowaniu niezbędne jest ustalenie przesłanki opuszczenia lokalu. Zdaniem Wojewody, opuszczenie lokalu powinno mieć charakter dobrowolny i trwały, przy czym jest ono takie również i wówczas, gdy osoba nie mieszka w opuszczonym lokalu z powodów czynionych jej ku temu przeszkód, a nie podejmuje środków prawnych mających przywrócić jej przebywanie w nim. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w jego ocenie miejscem pobytu stałego jest miejsce, w którym osoba koncentruje swoje podstawowe funkcje życiowe (mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa), czyli w którym występują postrzegalne na zewnątrz przejawy więzi z miejscem stałego pobytu. Tych okoliczności Wojewoda nie ustalił w sytuacji odwołującego się. Jak wskazał, opuszczenie spornego lokalu przez J. S. miało miejsce w realiach prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego celem nieeskalowania konfliktu z byłą żoną. Było zatem dobrowolne, tym bardziej że i wymiana zamków nastąpiła jakiś czas po opuszczeniu lokalu. Nikt go do opuszczenia lokalu bezprawnie nie zmuszał, a ewentualne – jak wskazuje strona – prowokacje byłej żony nie pozbawiają wyprowadzenia się cech dobrowolności. Wojewoda podkreślił, że J. S. nie wykazał, by podejmował działania zmierzające do ponownego zamieszkania w spornym lokalu (nie złożył pozwu o przywrócenie zakłóconego posiadania, nie interweniował na Policji w sprawie uniemożliwiania korzystania z lokalu). Zdaniem organu, kwestia pozostawania w toku postępowania o podział majątku nie ma wpływu na prowadzenie przedmiotowej sprawy meldunkowej, bowiem meldunek jest czynnością rejestracyjną i nie ma związku z posiadaniem tytułu prawnego do lokalu. Dopiero zmiana stanu faktycznego tj. powrót odwołującego się do lokalu, mogąca być skutkiem zakończenia sprawy o podział majątku wspólnego, będzie stanowiła podstawę do zameldowania strony pod spornym adresem. Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego J. S. Zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1. art. 35 ustawy o ewidencji ludności z 2010 r. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący opuścił dotychczasowe miejsce pobytu przy ul. [...] w sposób trwały, podczas gdy opuszczenie to ma charakter krótkotrwały i jest motywowane konfliktem z byłą żoną. Podkreślił zamiar zamieszkania w spornym lokalu; 2. art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności z 2010 r. poprzez nierozważenie wszystkich przesłanek dotyczących wymeldowania z pobytu stałego i wydanie decyzji w oparciu o przesłanki warunkujące ustalenie pobytu czasowego, o którym mowa w art. 25 ust. 2 ustawy. Jak wskazał, decydujące znaczenie powinna mieć jego wola co do zamiaru zamieszkiwania w spornym lokalu oraz realne możliwości wprowadzenia się do niego; 3. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie mimo toczącego się postępowania o podział majątku wspólnego; 4. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w uznaniu, że: - dobrowolnie opuścił sporny lokal mieszkalny, podczas gdy faktycznie został do tego zmuszony zachowaniem byłej żony; - wymiana zamków nie miała wpływu na jego wyprowadzenie się, podczas gdy faktycznie wymiana ta nastąpiła krótko po jego wyprowadzce i nie miał możliwości ponownego zamieszkania w lokalu, w którym nadto pozostawił większość swoich rzeczy; - nie wytoczył powództwa o przywrócenie zakłóconego posiadania i nie interweniował na Policji, podczas gdy było to spowodowane zamiarem niezaogniania konfliktu rodzinnego; - zrezygnował z zamieszkiwania w spornym lokalu, podczas gdy realizuje on w nim podstawowe funkcje życiowe, znajdują się tam jego rzeczy i cały majątek, a brak możliwości zamieszkania w lokalu jest krótkotrwały i przejściowy. Uzasadniając zarzuty skarżący wskazał, że organy ustaliły jedynie "czy w chwili obecnej skarżący fizycznie mieszka w spornym lokalu", a nie ustaliły czy fakt niezamieszkiwania w nim wynika z jego dobrej woli. Nie zgodził się, że aby udowodnić zamiar stałego pobytu powinien podjąć środki prawne dotyczące przywrócenia naruszonego posiadania. Jak wskazał, zainicjował sprawę o podział majątku wspólnego żądając przyznania spornego lokalu na jego wyłączną własność, co dowodzi, że opuścił sporny lokal. Jak wskazał, dla ustalenia przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu element woli ma podstawowe znaczenie, natomiast fizyczny pobyt w określonym miejscu, ale bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, jest charakterystyczny dla pobytu czasowego. W jego ocenie, organy nie udowodniły, że nie ma zamiaru zamieszkiwać w dotychczasowym miejscu pobytu stałego. Podkreślił, że zachodzi ścisły związek między wynikiem sprawy niniejszej a wynikiem postępowania o podział majątku wspólnego, zatem do czasu uzyskania orzeczenia w sprawie o podział – postępowanie w sprawie o wymeldowanie powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu wobec niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa w niej zarzuconych jak też takich, które sąd ma obowiązek stwierdzić z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., poz. 270 z późn. zm.). Kontrolowane postępowanie administracyjne dotyczące wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego zostało zainicjowane w dniu 5 grudnia 2014 r., a więc w trakcie obowiązywania ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Utraciła ona moc z dniem 1 marca 2015 r. i została zastąpiona przez ustawę z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm.). Zgodnie z art. 69 pkt 1 nowej ustawy ewidencyjnej postępowania o wymeldowanie wszczęte na podstawie przepisów ustawy ewidencyjnej z 1974 r., a niezakończone przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, prowadzi się na podstawie tej ostatniej. Oznacza to, że organy obydwu instancji orzekające w dniach [...] kwietnia 2015 r. (I instancja) i [...]czerwca 2015 r. (II instancja) na skutek wniosku o wymeldowanie złożonego w dniu [...] grudnia 2014 r. prawidłowo zastosowały jako podstawę swoich rozstrzygnięć przepisy ustawy ewidencyjnej z 2010 r. Zgodnie z art. 35 ustawy ewidencyjnej z 2010 r. organ właściwy ze względu na położenie nieruchomości, której dotyczy meldunek, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego innym tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy ewidencyjnej z 2010 r. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, wskazane regulacje expressis verbis uprawniają do wniosku, że kluczowe dla orzeczenia o wymeldowaniu jest ustalenie fizycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego oraz ustalenie faktu nieprzebywania w tym miejscu. Skoro bowiem pobyt stały uzasadniający zameldowanie wiąże się z zamieszkiwaniem (przebywaniem) w określonym miejscu, to brak tego elementu podważa jedną z podstawowych przesłanek meldunku oraz jego ewidencyjny charakter, który w aktualnym stanie prawnym został wprost sformułowany w art. 28 ust. 4 ustawy ewidencyjnej z 2010 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Powyższa interpretacja nie byłaby jednak pełna bez sięgnięcia do wypracowanego przez orzecznictwo sądów administracyjnych stanowiska na tle poprzednio obowiązujących przepisów meldunkowych, które w zasadniczym kształcie nie różniły się od obecnie obowiązujących. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 ustawy ewidencyjnej z 1974 r. pobytem stałym było zamieszkiwanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, zaś stosownie do art. 15 ust. 2 tejże ustawy obowiązek wymeldowania aktualizował się w momencie opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W oparciu o treść nieobowiązujących, aczkolwiek niemalże identycznych jak aktualne regulacji, sądy administracyjne jednolicie wskazywały, że zasadniczym elementem decydującym o możliwości wymeldowania jest opuszczenie miejsca pobytu stałego mające charakter trwały i dobrowolny tzn. takie, które wynika z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Jak podkreśla się przy tym w orzecznictwie, dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego nie niweczy istnienie konfliktu między osobą skarżącą a uczestnikiem postępowania, który to konflikt powoduje wyprowadzenie się skarżącego celem uniknięcia sporów związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem. Dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego potwierdza sytuacja, w której strona wyprowadzająca się nie podejmuje środków prawnych mających przywrócić możliwość stałego przebywania pod spornym adresem. Inaczej rzecz ujmując należy stwierdzić, że brak przeciwstawienia się w sposób prawnie dostępny (np. wystąpieniem z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania) ograniczeniom w powrocie do miejsca pobytu stałego wskazuje obiektywnie na dobrowolność opuszczenia tego miejsca, której nie można podważyć jedynie deklaracją zamiaru powrotu do lokalu. Zamiar powrotu powinien być bowiem obiektywnie możliwy do stwierdzenia, a nie spełnia wymogu obiektywności sytuacja rezygnacji z podejmowania konkretnych środków prawnych mających służyć przywróceniu zamieszkiwania w lokalu (vide wyroki: z dnia 3 lipca 2015 r., II OSK 3151/13, z dnia 30 czerwca 2015 r., II OSK 2883/13, z dnia 22 lutego 2013 r., II OSK 1996/11, z dnia 26 maja 2010 r., III SA/Łd 158/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Powyższy, utrwalony od lat kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych skład orzekający w sprawie niniejszej w całości podziela uznając go za aktualny również po zmianie przepisów meldunkowych, która miała miejsce wraz z wejściem w życie ustawy ewidencyjnej z 2010 r. Stąd też należy stwierdzić, że organy orzekające w sprawie niniejszej – odwołując się do wykładni zaprezentowanej w tymże orzecznictwie - prawidłowo zinterpretowały i zastosowały obowiązujące przepisy art. 35 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy ewidencyjnej z 2010 r. Prawidłowo zatem przypisały charakter decydujący w sprawie o wymeldowanie faktowi opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu w lipcu 2014 r., faktowi niezamieszkiwania w lokalu w czasie wydania zaskarżonej decyzji oraz faktowi niepodjęcia realnych prawnie kroków mających przywrócić możliwość zamieszkiwania. Prawidłowo oceniły zatem opuszczenie lokalu jako dobrowolne, co uzasadniało wymeldowanie. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, wyprowadzenie się skarżącego bezspornie motywowane było zamiarem uniknięcia eskalacji konfliktu z byłą żoną. Wynika to wprost z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r. (k. 9), z wyjaśnień skarżącego w trakcie przesłuchania w charakterze strony ("Zrobiłem to z uwagi na zachowanie byłej żony [...] żeby uniknąć awantur", k. 27). Koresponduje nadto z powyższą wypowiedzią fakt, że wyprowadzenie się miało miejsce w trakcie postępowania karnego przeciwko skarżącemu (wyrok warunkowo umarzający postępowanie zapadł w dniu [...] września 2014 r., k. 10 akt adm. I instancji). Nie ulega zatem wątpliwości, że opuszczenie lokalu w dniu [...] lipca 2014 r. było skutkiem osobistej decyzji skarżącego motywowanej konfliktem rodzinnym (jego negatywną oceną sytuacji rodzinnej) oraz że skarżący nie był prawnie ani fizycznie do wyprowadzenia się przymuszony. W konsekwencji istnieją podstawy by stwierdzić, jak uczynił to organ, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny. Powyższy wniosek potwierdzają zdarzenia, które nastąpiły po wyprowadzeniu się strony ze spornego lokalu oraz brak prawnej reakcji na nie samego skarżącego. Trafnie organ odwoławczy zwrócił bowiem uwagę, że skarżący nie przeciwdziałał aktywnie sytuacji, którą ocenił jako uzasadniającą opuszczenie lokalu. Przede wszystkim nie wystąpił z pozwem o ochronę naruszonego posiadania, który jest podstawowym środkiem prawnym w sytuacji przymusowego pozbawienia możliwości przebywania w określonym miejscu. Nie ma przy tym znaczenia dla oceny tej okoliczności, że odstąpienie od wytoczenia tego powództwa motywowane było brakiem środków finansowych. Procedura cywilna przewiduje bowiem udzielenie pomocy prawnej z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych i to jeszcze przed wytoczeniem sprawy (art. 117 i następne Kodeksu cywilnego). Informacje w tym zakresie mógł nadto uzyskać od swojego pełnomocnika (adwokata). Również okoliczności towarzyszące wymianie zamków nie podważają wniosku o dobrowolnym opuszczeniu spornego lokalu. Niezależnie od daty, kiedy wymiana ta dokładnie nastąpiła (jest to okoliczność sporna między stronami), niewątpliwie fakt ten miał miejsce już po wyprowadzeniu się skarżącego z lokalu, co on sam przyznaje (k. 27 akt adm. I instancji). Nie ulega też wątpliwości, że skarżący w żaden formalnoprawny sposób się nie przeciwstawił się powyższej okoliczności. Wysłał jedynie do byłej żony pismo z dnia [...] stycznia 2015 r. wzywające do wydania kluczy (k. 47 akt adm. I instancji), jednakże nie zgłaszał tej okoliczności Policji i w żaden inny sposób jej nie przeciwdziałał. Wskazuje to na brak zdecydowanego i jednoznacznego zamiaru zmiany sytuacji, w której skarżący mieszka pod innym adresem niż sporny lokal. Oznacza to też w konsekwencji, że fizycznemu opuszczeniu spornego lokalu towarzyszył zamiar jego opuszczenia, który później, podczas przebywania w innym miejscu nie został zmieniony w sposób jednoznaczny i wyraźny – mimo że nie było obiektywnych przeszkód, aby skarżący domagał się w sposób prawem przewidziany przywrócenia możliwości mieszkania w lokalu przy ul. [...]. Inaczej rzecz ujmując należy stwierdzić, że zamiar mającego nastąpić w niedługim czasie (jeszcze przed zakończeniem sprawy o podział majątku wspólnego) i skutecznego powrotu do lokalu nie znajduje potwierdzenia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie można uznać zamiaru przebywania w lokalu osoby, która wyłącznie deklaruje go, nic nie czyniąc dla realizacji i która nie precyzuje czasokresu kiedy fizycznie zrealizuje zamiar zamieszkania. Jak wynika z pisma z dnia [...] lipca 2014 r., pełnomocnik skarżącego poinformował jego byłą żonę, że skarżący opuścił mieszkanie "do zakończenia sprawy karnej oraz rozwiązania kwestii podziału majątku wspólnego". Powyższe nawet w przybliżeniu nie zaznacza czasokresu pobytu w innym miejscu. Skoro pobyt łączy się z zamieszkiwaniem w danym miejscu, a zameldowanie ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu zameldowania, to nieprzebywanie tej osoby w miejscu zameldowania i brak możliwości bliskiej czasowo zmiany tego stanu daje podstawy do wymeldowania. Zauważyć należy, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym wymeldowanie było dopuszczalne, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego, co trwało dłużej niż 3 miesiące (we wcześniejszym stanie prawnym 2 miesiące, jeszcze wcześniej 6 miesięcy), a obecnie ustawodawca w ogóle odstąpił od wyznaczania ram czasowych, ale treść art. 28 ust. 4 ustawy ewidencyjnej z 2010 r. jednoznacznie wskazuje, że jeżeli osoba nie przebywa w miejscu, w którym się zameldowała, to podlega wymeldowaniu. Zameldowanie bowiem potwierdza fakt pobytu. W kontekście powyższych ustaleń bezpodstawne pozostają również twierdzenia skarżącego, jakoby koncentrował swoje funkcje życiowe w lokalu przy ul. [...]. Skoro nie ma on możliwości swobodnego do dostępu do lokalu i o takie możliwości w sposób prawem przewidziany nie zabiegał, to brak jest podstaw do ustalenia, że centrum jego interesów życiowych znajduje się przy ul. [...]. Bezzasadne pozostają również pozostałe zarzuty skargi. W szczególności nie doszło do naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy ewidencyjnej z 2010 r. poprzez orzeczenie o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego przy – jak twierdzi skarżący – zastosowaniu przesłanek ustalania pobytu czasowego z art. 25 ust. 2. Z uzasadnienia zarzutu w punkcie 2 skargi zdaje się wynikać, że zdaniem skarżącego jego obecne miejsce przebywania ma charakter pobytu czasowego, bowiem nie ma on zamiaru zmiany dotychczasowego miejsca pobytu stałego przy ul. [...]. Tymczasem organy trafnie wskazały, że zamiar powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania powinien wynikać z okoliczności obiektywnych, których w sprawie nie ujawniono. Nie może zaś wynikać wyłącznie z oświadczeń osoby zainteresowanej. Co więcej, w sprawie niniejszej przyjęcie, że skarżący ma zamiar powrotu do spornego lokalu przed zakończeniem sprawy o podział majątku wspólnego pozostawałoby w sprzeczności z ustaleniami, które wskazują, że obiektywnie tego zamiaru nie uzewnętrznił. Także zainicjowanie przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2014 r. postępowania o podział majątku wspólnego nie jest środkiem prawnym służącym odzyskaniu pozbawionego posiadania. Nie zmierza bowiem w sposób bezpośredni do osiągnięcia tego celu. Stąd też nie było podstaw do zawieszania postępowania o wymeldowanie do czasu zakończenia postępowania o podział majątku wspólnego. Należy zaakceptować stanowisko, że objęcie prawa do lokalu, z którego nastąpiło wymeldowanie, podziałem majątku dorobkowego pozostaje bez wpływu na realizację obowiązku meldunkowego. Ten bowiem ma charakter ewidencyjny, niezależny od tytułu prawnego do lokalu i nieodzwierciedlający uprawnień do lokalu. Meldunek potwierdza jedynie stan faktyczny tj. stan zamieszkiwania w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego bądź czasowego pobytu. Nie potwierdza zaś praw do lokalu. Stanowi o tym wprost art. 28 ust. 4 ustawy ewidencyjnej z 2010 r., zaś wcześniej pogląd taki ukształtowało orzecznictwo sądów administracyjnych (vide wyrok z dnia 7 października 2014 r., II SA/Bk 409/14, z dnia 22 lutego 2013 r., II OSK 1996/11, CBOSA). Tym samym nie doszło do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania o wymeldowanie. W kwestii braku przesłanki zawieszenia postępowania o wymeldowanie w sytuacji zainicjowała postępowania cywilnego o podział majątku wspólnego wypowiedział się WSA w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 935/11 w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., który to pogląd skład orzekający w sprawie niniejszej podziela. Dotychczasowe wyjaśnienia czynią również bezskutecznym zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym (art. 7, 77 1, 80 k.p.a.). Ustalenie przez organ faktu opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu, noszącego cechy trwałości i dobrowolności, nie było dowolne ale oparte na okolicznościach wynikających z materiału dowodowego, obiektywnie wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Deklarowanie pozostawienia rzeczy osobistych w lokalu i deklarowanie chęci powrotu do niego nie jest dowodem podważającym powyższe ustalenia, zwłaszcza że deklaracjom tym nie towarzyszyły i nie towarzyszą postrzegalne na zewnątrz kroki prawne skarżącego zmierzające do odzyskania możliwości stałego przebywania w lokalu, a czasokres deklarowanego powrotu nie został w żadnym stopniu wskazany. Z uwagi na to, że przesłanką wymeldowania jest stwierdzenie faktu nieprzebywania w lokalu, to zaskarżona decyzja o wymeldowaniu skarżącego stanowi potwierdzenie faktycznego stanu rzeczy. Należy powtórzyć za WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 409/14, że skoro zameldowanie pod danym adresem ma na celu potwierdzenie faktu pobytu i jeżeli fakt pobytu pod danym adresem nie zachodzi, utrzymywanie wpisu o zameldowaniu jest fikcją. Istnieniu takiej fikcji w sprawie niniejszej zaskarżone orzeczenie o wymeldowaniu zapobiega. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło