II SA/Bk 53/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk sędzia WSA Marek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. z dnia [...] kwietnia 2017 r. o wyłączenie sędziów: Mieczysława Markowskiego, Małgorzaty Anny Dziemianowicz i Wojciecha Stachurskiego od rozpoznania sprawy ze skargi J. G. na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie samowolnej budowy stawu p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów: Mieczysława Markowskiego, Małgorzaty Anny Dziemianowicz i Wojciecha Stachurskiego 1. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów: Elżbiety Trykoszko i Małgorzaty Roleder oraz referendarza sądowego Barbary Romanczuk; 2. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów: Marka Leszczyńskiego, Jacka Pruszyńskiego, Andrzeja Meleziniego, Pawła Janusza Lewkowicza, Danuty Tryniszewskiej - Bytys, Anny Sobolewskiej - Nazarczyk, Mirosława Wincenciaka, Grażyny Gryglaszewskiej; 3. W piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku, tj. Mieczysława Markowskiego, Małgorzaty Anny Dziemianowicz, Wojciecha Stachurskiego, Marka Leszczyńskiego, Jacka Pruszyńskiego, Andrzeja Meleziniego, Pawła Janusza Lewkowicza, Danuty Tryniszewskiej-Bytys, Anny Sobolewskiej- Nazarczyk, Mirosława Wincenciaka, Grażyny Gryglaszewskiej, Elżbiety Trykoszko, Małgorzaty Roleder oraz o wyłączenie referendarza sądowego Barbary Romanczuk; 4. W związku z powyższym pismem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przedstawił sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oraz referendarza sądowego tego Sądu; 5. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. wydanym w sprawie [...] NSA odmówił wyznaczenia innego sądu do rozpoznania wniosku J. G. o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy sędziów i referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu podano, że postępowanie incydentalne w przedmiocie wyłączenia od orzekania w tej sprawie 10 sędziów i jednego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zostało prawomocnie zakończone. W związku z tym ponowny wniosek skarżącego w zakresie wyłączenia tych samych sędziów i referendarza sądowego stanowi jedynie polemikę ze wskazanymi postanowieniami z dnia 30 marca i 12 kwietnia 2017 r. i nie może być traktowany jako wniosek procesowy, o którym mowa w art. 19 i 20 § 1 P.p.s.a. Natomiast wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 r. w zakresie wyłączenia pozostałych sędziów (Mieczysława Markowskiego, Małgorzaty Anny Dziemianowicz, Wojciecha Stachurskiego) może być rozpoznany przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, co do których wniosek o wyłączenie został już prawomocnie oddalony. 6. W uzasadnieniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący podał, że ww. sędziowie łamią obowiązujące przepisy prawa. Celowo odrzucają lub oddalają jego skargi. Zdaniem skarżącego jego skargi, dotyczące pomocy społecznej, nie są celowo rozpatrywane, gdyż mogą ujawnić naruszenie prawa, jak też pogłębić jego ubóstwo i pogorszyć jego zły stan zdrowia. Skarżący podniósł, że wnioskowani do wyłączenia sędziowie są stronniczy i zakłamani. 7. Wnioskowani do wyłączenia sędziowie Mieczysław Markowski, Małgorzata Anna Dziemianowicz i Wojciech Stachurski złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, że nie istnieją wobec nich żadne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziów podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływana jako P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w powyższym przepisie, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności w danej sprawie. Natomiast stosownie do art. 20 P.p.s.a. wniosek o wyłączenie strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Wniosek ten powinien zatem wskazywać okoliczności lub dowody uprawdopodobniające istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca, składając ów wniosek, powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest zatem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Z treści złożonego wniosku wynika, że wnioskodawca domaga się wyłączenia wymienionych sędziów, albowiem łamią oni prawo, są stronniczy i zakłamani oraz celowo odrzucają lub oddalają jego skargi. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Podane przez niego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 P.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a. Nadto oświadczenia złożone, przez objętych żądaniem sędziów nie zawierają twierdzeń, że faktycznie występują w sprawie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności, jak i inne podstawy wyłączenia. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Takich okoliczności podważających obiektywizm w sprawie niniejszej nie wskazano. Podać należy, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2016, s. 139, uw. 4). Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego, nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżąca, był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem (wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 392/08; postanowienie NSA z 29 czerwca 2012 r.; II OZ 559/12, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 186-187, nb 6). W kontrolowanej sprawie skarżący nie wskazał żadnej przyczyny, która pozostaje w związku przyczynowym między jej wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 94, uw. 2). Nie można bowiem upatrywać wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego w subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności sędziego, z uwagi na celowe, w ocenie strony, odrzucanie lub oddalanie jej skarg. Takie też przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie poparte żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 18, art. 19, art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.