II SA/Bk 530/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-10-20

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Małgorzata Roleder, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego (art. 50 i 51) w sytuacji samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie i remoncie lokalu mieszkalnego, w szczególności w zakresie nałożenia obowiązku zamurowania wnęki w ścianie nośnej oraz wykonania nadproża?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie nieprecyzyjnego określenia obowiązku zamurowania wnęki w ścianie nośnej oraz niepełnego wyjaśnienia kwestii związanych z rurami c.o. i akustyką lokali sąsiednich. Sąd uznał, że organy nie w pełni zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładających na właścicieli lokalu obowiązek doprowadzenia go do stanu pierwotnego po przeprowadzeniu samowolnego remontu i przebudowy. Organy nadzoru budowlanego nakazały m.in. zamurowanie wnęki w ścianie nośnej i wykonanie nadproża. Skarżący kwestionowali m.in. prawidłowość ustaleń dotyczących przyczyn pęknięć w ścianach, braku izolacji akustycznej oraz sposobu wykonania prac w ścianie nośnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].03.2009 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących kwotę 500 (pięćset) złotych solidarnie tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 października 2009 r. sprawy ze skargi A. K. N. S., H. J., S. J. i J. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia do stanu pierwotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].03.2009 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących A. K. N. S., H. J., S. J. i J. S. kwotę 500 (pięćset) złotych solidarnie tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].06.2007r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zobowiązał Państwa M. i W. L. do wykonania w terminie do dnia 10.08.2007r., w lokalu mieszkalnym nr [...] w S. przy ul. W. P. [...], następujących czynności: wykonania pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane instalacji wentylacyjnej składającej się z przewodu wentylacyjnego o przekroju 14x14cm znad trzonu kuchennego do komina oraz z dodatkowego otworu wywiewnego, zgodnie z załącznikiem graficznym do ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę uprawnioną; powiadomienia organu o wykonaniu powyższych czynności dołączając oświadczenie osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Od powyższej decyzji wnieśli odwołanie M. i W. L., J. S., H. i S. J. oraz J. K., reprezentowani przez radcę prawnego Pana Z. D. Organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu l instancji z dnia [...].06.2007r. i orzekł o zobowiązaniu Państwa M. i W. L. do wykonania w lokalu mieszkalnym nr 21 w w/w budynku wielorodzinnym, w terminie do dnia 31 sierpnia 2007r., czynności, w zakresie zapewnienia prawidłowej wentylacji w aneksie kuchennym, który będzie wyposażony w kuchnię elektryczną oraz okap nadkuchenny z wymiennymi wkładami filtrującymi z recyrkulacją powietrza - zgodnie z rozwiązaniem z dnia 05.07.2007r., zaakceptowanym przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Ponadto w nowo wykonanym otworze, w ścianie zewnętrznej budynku, nakazano zdemontować rurę z PCV 100 wyprowadzoną z lokalu nr [...] na zewnątrz budynku i zamontować nawietrzak gwarantujący dopływ świeżego powietrza do aneksu kuchennego. Z kolei wykonany otwór przejściowy (o wymiarach 80x205) w ścianie konstrukcyjnej (grubości 24cm), pomiędzy aneksem kuchennym a pokojem, pozostawić bez drzwi, bądź alternatywnie wstawić skrzydło drzwiowe z otworami w dolnej części o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022m2 dla dopływu powietrza bądź wstawić drzwi przesuwane lub składane, odpowiadające przepisom § 79 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W wyniku rozpoznania skargi A. K. N.-S., J. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia [...].06.2008r., sygn. akt [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wskazując, że naruszono przepisy postępowania administracyjnego i zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. PWINB w B. decyzją z dnia [...].09.2008 r. Nr [...] uchylił w trybie odwoławczym decyzję organu l instancji z dnia [...].10.2007r. nr [...] stwierdzającą wykonanie obowiązków i umorzył postępowanie w l instancji w tym zakresie. Kontynuując postępowanie administracyjne, organ nadzoru budowlanego l instancji, mając na względzie wyrok WSA w Białymstoku ustalił strony postępowania administracyjnego i zapewnił im czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Zgodnie z wyrokiem Sądu, PINB w S. pismem z dnia 06.10.2008r. wystąpił do Prokuratury Rejonowej w S. o przesłanie opinii biegłego sądowego dotyczącej oceny stanu technicznego lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. W. P. [...] w S. Po zapoznaniu się z treścią żądanej opinii, organ l instancji pismem z dnia 03.11.2008r. zawiadomił wszystkie strony postępowania o przeprowadzeniu w dniu 21.11.2008r. oględzin lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...] i [...] w związku z prowadzonym remontem i przebudową lokalu nr [...]. O wzięcie udziału w oględzinach poproszono również autora opracowanej ekspertyzy technicznej, Pana J. T. i Pana A. L., autora opinii sporządzonej na potrzeby Prokuratury Rejonowej w S. Podczas dokonanych oględzin z udziałem stron, autora ekspertyzy - Pana J. T. i autora opinii Pana A. L., organ ustalił, iż Państwo M. i W. L. właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] dokonali przebudowy i remontu lokalu polegającego na: rozbiórce wszystkich ścianek działowych; wykuciu otworu drzwiowego o wymiarach 100x205cm; wykonaniu sufitu podwieszanego z płyt gipsowo-kartonowych; wykonaniu okładziny z płyt gipsowo-kartonowych na ścianach osłonowych i nośnych wewnętrznych; wykonaniu ścianki działowej o konstrukcji szkieletowej drewnianej z obudową płytami gipsowo-kartonowymi; wykonaniu w łazience wnęki o wymiarach 33x160 i głębokości 12 cm, w ścianie nośnej (rozgraniczającej lokal właścicieli nr [...] z lokalem nr [...] Państwa J.), którą obudowano płytami gipsowo-kartonowymi a następnie wykończono glazurą; wykonaniu w odległości ok. 13 cm od krawędzi wnęki 2 rur c.o. (do podłączenia grzejnika) pomiędzy ścianą a obudową z płyt gipsowo-kartonowych; wykonaniu nowych posadzek: w pokojach z paneli podłogowych a w łazience, aneksie kuchennym oraz korytarzu z terakoty. Ponadto organ nadzoru budowlanego stwierdził wymianę stolarki okiennej, przebudowę instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i wentylacyjnej oraz wykonanie nowej instalacji elektrycznej. W związku z wniesionymi zarzutami, w trakcie oględzin dokonano w posadzce aneksu kuchennego (przy ścianie klatki schodowej) dwóch odkrywek o głębokości 7,0cm, które nie potwierdziły występowania izolacji akustycznej. Na dokonanie dodatkowych odkrywek w lokalu mieszkalnym nr [...] właściciel nie wyraził zgody. Aby porównać stan techniczny wcześniej sprawdzonych pomieszczeń, z innymi lokalami, przeprowadzono dodatkowo oględziny i sprawdzono stan techniczny lokali nr [...] i nr [...]. Stwierdzono, że w dodatkowo badanych pomieszczeniach również występują rysy i pęknięcia o takiej samej skali, co w lokalach nr [...],[...], [...]. Wskazano także, że z zajętego stanowiska autorów ekspertyzy jednoznacznie wynika iż: istniejące rysy i pęknięcia w lokalach nr [...], [...] i [...] nie są skutkiem przeprowadzonej przebudowy i remontu lokalu mieszkalnego [...]. Wskazano także, że świadek Pan A. N. zeznał, iż w pomieszczeniu byłej kuchni, łazienki i przedpokoju została zdjęta warstwa wyrównawcza posadzki, która była bardzo słaba, popękana i powykręcana ku górze. Nie ingerowano w warstwę akustyczną, której praktycznie nie było, nie pozwalała na to grubość posadzki. W dawnej kuchni została wykonana warstwa wyrównawcza posadzki. W pokojach, ułożono panele podłogowe na warstwie akustycznej i folii plastikowej, w kuchni, łazience i przedpokoju ułożono terakotę. W aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. W. P. [...] w S., sporządzony w miesiącu styczniu 2009r., przedłożony przez zarządcę obiektu Zakład Gospodarki Komunalno-Mieszkaniowej Wodociągów i Kanalizacji w S. Z przedłożonego protokołu wynika, że miejscami zarysowania są widoczne w zewnętrznych ścianach piwnic, klatek schodowych oraz sekcji pomiędzy loggiami. W mieszkaniach pionowe rysy między prefabrykatami ściennymi widoczne są między innymi w mieszkaniach: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], występują rysy na stropach w mieszkaniach o nr [...],[...],[...],[...],[...]. Ponadto wykonano nowe otwory drzwiowe w lokalach [...], [...], oraz [...]. Nie widać negatywnych skutków wykonania otworów w ścianach nośnych dla konstrukcji budynku. Lokalnie występują rysy na stropach na skutek klawiszowania elementów żelbetowych. Rysy widoczne są m.in. w mieszkaniach nr [...],[...], [...],[...], [...],[...]. Autor protokołu ocenił, że występujące rysy nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji. Decyzją z dnia [...].03.2009r. organ I instancji nałożył na M. i W. L. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 maja 2009r robót budowlanych (pod kierunkiem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane) w lokalu mieszkalnym nr [...] znajdującym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. W. P. [...] w S., polegających na: zamurowaniu (doprowadzeniu do stanu pierwotnego) istniejącej wnęki w ścianie nośnej pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...]; nad wykonanym otworem drzwiowym o wymiarach 100x205cm w ścianie nośnej z aneksu kuchennego do pokoju nakazano wykonać nadproże z dwóch kątowników 100x75x8 stal St3S - zgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym opracowanym przez inż. J. T.; po wykonaniu w/w nadproża otwór przejściowy o wym. 100x205cm, pomiędzy aneksem a pokojem pozostawić bez drzwi, bądź alternatywnie wstawić skrzydło drzwiowe z otworami w dolnej części o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022m2 dla dopływu powietrza bądź wstawić drzwi przesuwane lub składane, odpowiadające przepisom §79 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto zobowiązano inwestora do powiadomienia organu o wykonaniu w/w robót i do dołączenia oświadczenie osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane potwierdzającej zgodność wykonania robót z obowiązującymi przepisami. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się J. K., S. J. i H. J., A. K. N. S. i J. S., a także M. i W. L. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji określając jedynie nowy termin wykonania obowiązków nałożonych na Państwa L. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że niewątpliwie wykonane w lokalu Państwa M. i W. L. samowolnie roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Był to remont połączony z przebudową. Skutki samowolnie wykonywanych robót likwidowane są poprzez zastosowanie procedury art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, co znalazło odzwierciedlenie w niniejszej sprawie. Organy nadzoru budowlanego na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdziły, że przebudowa i remont lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. W. P. [...] w S. (pomimo, że to samowola budowlana) zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi, poza robotami budowlanymi, które inwestor winien wykonać, a mianowicie: zamurowaniu wnęki w ścianie nośnej pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] (doprowadzić do stanu pierwotnego) rury c.o. znajdujące się na ścianie nośnej winny zostać, oraz wykonaniu nadproża nad otworem drzwiowym, otwór dostosować do wymogów warunków technicznych. Pozytywne stanowisko zajął autor ekspertyzy w kwestii dotyczącej zmiany funkcji pomieszczeń (z pokoju na kuchnię) stwierdzając, że takie rozwiązanie może pozostać i jest zgodne z warunkami technicznymi. Odnosząc się do kwestii odbudowy ściany konstrukcyjnej graniczącej z mieszkaniem Państwa H. i S. J. organ stwierdził, iż w żadnym z etapów prowadzonego postępowania nie stwierdzono, aby została naruszona ściana nośna pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] (za wyjątkiem wnęki w łazience). Do tejże ściany jak i pozostałych ścian konstrukcyjnych w mieszkaniu zostały zamontowane płyty gipsowo-kartonowe na listwach drewnianych, co zostało potwierdzone w protokole oględzin oraz w ekspertyzach technicznych. Tym samym żądanie Państwa H. i S. J. należało uznać za nieuzasadnione w tej części, a w części dotyczącej zamurowania wnęki żądanie uznano za uzasadnione. Odnośnie podnoszonych zarzutów dotyczących braku izolacji akustycznej stropu wyjaśniono, że w ocenie organu nie ma jednoznacznych dowodów, że przy prowadzonych robotach budowlanych była ingerencja inwestora powodująca wyeliminowanie izolacji akustycznej. Autorzy ekspertyz technicznych stwierdzili, że w wyniku dokonanych odkrywek warstw podłogowych w pomieszczeniu aneksu kuchennego obecnego brak jest izolacji akustycznej stropu. Należy wziąć pod uwagę, że warstwa wyrównawcza tego stropu nie była wymieniana podczas remontu. Organ dodał, że Starosta S. na analogiczny zakres robót polegający na przebudowie lokali nr [...] i nr [...] z wydzieleniem odrębnych lokali mieszkalnych w tym samym budynku wielorodzinnym przy ul. W. P. [...] w S., decyzją z dnia [...].05.2007r. Nr [...] znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Z powyższego nasuwa się wniosek, że jest możliwa zmiana funkcji pomieszczeń, co bezpodstawnie kwestionują skarżący odnośnie lokalu Państwa M. i W. L. Wskazano, że w przedłożonej ekspertyzie technicznej z dnia 12.12.2008r. jednoznacznie przesądzono, że istniejące rysy i pęknięcia w lokalach nr [...],[...],[...] nie są skutkiem przeprowadzonej przebudowy i remontu lokalu nr [...]. Skoro samowolnie wykonane roboty budowlane przez P.P. L. nie mają wpływu na występujące rysy i pęknięcia w mieszkaniu nr [...] P.P. S., to ustalenie przyczyn ich powstania należy do właściciela lokalu, stąd też zarzut zawarty w pkt 4 pisma z dnia 16.06.09 jest nieuzasadniony. Pozostałe żądania J. S. zawarte w pkt 1-3 w/w pisma, tj: ułożenie warstwy izolacyjnej podłóg we wszystkich pomieszczeniach; przeniesienie pomieszczenia kuchni do stanu poprzedniego; odizolowanie ścian od podłóg w całym mieszkaniu, również nie zasługują na uwzględnienie, gdyż osoby uprawnione nie wskazały na potrzebę wykonania takich robót. Zdaniem organu nie ma podstaw prawnych do zakwestionowania stanowiska osób uprawnionych. Nie ma również podstaw do odstąpienia od obowiązku wykonania nadproża nad otworem drzwiowym o wym. 100x205cm, o co bezpodstawnie wnoszą Państwo M. i W. L. w odwołaniu z dnia 03.04.2009r. Odnośnie zarzutu zawartego w Piśmie Pani J. K. z dnia 23.12.2008r, dotyczącego wymiarów otworu drzwiowego wyjaśniono, że rzeczywiście we wstępnych etapach postępowania administracyjnego wymiary te nie zostały doprecyzowane, dopiero przeprowadzone w dniu 21.11.2008r. dwukrotne oględziny w lokalu Państwa M. i W. L. wykazały, że otwór drzwiowy w ścianie nośnej pomiędzy aneksem kuchennym, a pokojem posiada wymiary 100x205cm. Różnica wynosząca 20cm w szerokości otworu nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W kwestii zarzutu dotyczącego nie ponumerowania akt sprawy wyjaśniono, iż akta sprawy przekazane do tut. organu przez PINB w S. były chronologicznie ponumerowane i zawierały spis spraw, jaki jest niezbędny przy przekazywaniu akt sprawy do innego organu. Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli: J. K., H. J., S. J., A. K. N.-S., J. S., a także Państwo L. Tut. Sąd odrzucił skargę J. K., a także odrzucił skargę Państwa L. Pozostali skarżący zarzucili kwestionowanej decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolne wnioskowanie, że: osoby uprawnione w ekspertyzie technicznej z dnia 12 grudnia 2008 r. jednoznacznie przesądziły, że istniejące rysy i pęknięcia w lokalach nr [...], [...] i [...] nie są skutkiem przeprowadzenia przebudowy i remontu lokalu nr [...]; nie ma jednoznacznych dowodów, iż inwestor wyeliminował izolację akustyczną w sytuacji kiedy w trakcie oględzin dokonano dwóch odkrywek w posadzce aneksu kuchennego i stwierdzono brak izolacji akustycznej, a na kolejne Państwo L. nie wyrazili zgody; przebudowa i remont lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. W. P. [...] w S. zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi, poza robotami budowlanymi, które inwestor winien wykonać w sytuacji kiedy na ścianach lokali pojawiły się zarysowania i pęknięcia oraz stwierdzono brak izolacji akustycznej. Zarzucono także błędną wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że "określenie czynności do wykonania uzależnione jest od woli organu w sytuacji, kiedy nałożenie obowiązku wykonania określonych robót do stanu zgodnego z prawem". Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji w zaskarżonych częściach i zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że koniecznym jest wykonanie stosownej ekspertyzy co do przyczyn ujawnionego zarysowania i pęknięć ścian w lokalach skarżących, bowiem dopiero wówczas możliwa jest ocena wpływu wykutego otworu w ścianie nośnej na ujawnione pęknięcia ścian. W ocenie skarżących organ przenosząc na nich obowiązek wyjaśnienia przyczyn powstania zarysowań i pęknięć ścian w ich lokalach mieszkalnych dokonał dowolnego ustalenia, że ich powstanie nie pozostaje w związku z wykuciem otworu w ścianie nośnej przez Państwa L. Również niezasadny jest wniosek organu, że Państwo L. nie są zobowiązani do ułożenia izolacji akustycznej, ponieważ brak jest dowodów, że usunęli izolację akustyczną w sytuacji kiedy w trakcie oględzin w aneksie kuchennym inwestora dokonano dwóch okrywek i stwierdzono brak tej izolacji, a na kolejne odkrywki Państwo L. odmówili zgody. W konkluzji, zdaniem skarżących, w świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ winien zobowiązać Państwa L. również do ułożenia izolacji akustycznych i przeciwdziałania powstawaniu zarysowań i pęknięć lokali sąsiednich. W kolejnym piśmie, złożonym do tut. Sądu w dniu 03.08.2009 r., skarżący zarzucili organom, że: nie poddano analizie zmiany funkcji pomieszczeń; nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej w dniu 24.04.2009 r.; nie powiadomiono stron o oględzinach w mieszkaniach [...] i [...]. Ponadto wskazali, że z projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że inwestor wykonał filar z cegły ceramicznej pełnej. Skarżący podnoszą, że nie wiadomo kiedy filar został wykonany, kto go zaprojektował i czy jest to zgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji. Na rozprawie przed tut. Sądem S. J. oprócz wcześniej podnoszonych argumentów wskazał, że nie ma merytorycznego rozstrzygnięcia co do zakresu prac w ścianie nośnej pomiędzy mieszkaniem nr [...] a nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie zarzuty są uzasadnione. Organy obydwu instancji prowadzące przedmiotową sprawę dopuściły się, zdaniem składu orzekającego, naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Na wstępie wskazać należy, że sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia [...].06.2008 r. sygn. akt [...] skargę uwzględnił. Zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza to, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu, w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej. W przypadku gdy sprawa po raz drugi dociera do WSA sąd ten jest związany oceną prawną wyrażoną w tym wyroku - (wyrok WSA w Krakowie z 6 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Kr. 988/06 M. Podat. 2007/8/3): Przez ocenę prawną, o której stanowi art. 153 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1597/06 LEX nr 320090). Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania mają wytyczać kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy - (wyrok NSA z 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1377/05, LEX nr 281309). Wobec tego ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą. W niniejszej sprawie nie wszystkie zalecenia Sądu zostały prawidłowo wykonane, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem obu decyzji . Przechodząc do oceny rozstrzygnięć organów, w świetle zebranego materiału i wskazówek Sądu, należy stwierdzić, iż nie naruszają prawa konstatacje co do okoliczności i charakteru pęknięć na ścianach i sufitach w lokalach sąsiednich. Rację mają organy twierdząc, że w świetle ustalonych okoliczności w sprawie nie można stwierdzić, iż prace dokonane w lokalu Państwa L. były przyczyną pęknięć w budynku na ścianach i sufitach w lokalach skarżących. Z opinii biegłego T. wynika, że rysy na ścianach i sufitach są efektem zastosowanej technologii budowy i tak zwanego zjawiska klawiszowania. Powyższy fakt potwierdzają inne opinie o stanie technicznym budynku, a także występowanie rys i pęknięć w mieszkaniach [...] i [...] przy ul. W. P. [...] w S., które znajdują się poza ewentualnym oddziaływaniem prac budowlanych wykonywanych w lokalu Państwa L.. Również Państwo L. stwierdzają, że rysy i pęknięcia występowały także w ich lokalu przed rozpoczęciem praca remontowych i budowlanych. Przedstawione dowody zasadnie organy uznały za przekonujące na rzecz tezy, iż nie ma związku między pracami budowlanymi wykonanymi w lokalu Państwa L. a rysami i pęknięciami w lokalach skarżących. Ocena materiału dowodowego uprawnia także do przyjęcia stwierdzenia, że dokonując prac w lokalu w zakresie wyżej opisanym nie naruszono art. 5 Prawa budowlanego. W konsekwencji nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w tym zakresie. Chybiony okazał się również zarzut braku powiadomienia skarżących o oględzinach lokali [...] i [...] przy ul. W. P. [...] w S. W uzasadnieniu wyroku z dnia [...].06.2008 r. sygn. akt [...], dającym wskazówki co do dalszego postępowania, wskazano jednoznacznie, że czynności tych dokona rzeczoznawca za zgodą właścicieli lokali (strona 18 uzasadnienia wyroku [...]). Zatem w tym zakresie obowiązywały wskazówki Sądu, do których biegły się zastosował, a ponadto z przepisów prawa nie wynika by oględzinom dokonywanym przez biegłego, a nie organ, musiały towarzyszyć strony. Ponadto strony mogły zapoznać się w aktach sprawy z ustaleniami biegłego odnośnie stanu technicznego lokali nr [...] i [...]. Wyjaśnienia wymaga natomiast kwestia filara z cegły ceramicznej pełnej, co podnoszą skarżący, gdyż nie wiadomo kiedy został on wybudowany i czy budowa ta jest zgodna z przepisami prawa. Dlatego też organy przeprowadzą postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i w zależności o od poczynionych ustaleń wdrożą stosowne procedury administracyjne. Chybiony jest także zarzut w zakresie usunięcia warstwy izolacyjnej, a także w zakresie potrzeby odizolowania ścian od podłóg w całym mieszkaniu. Z zeznań świadka A. T. N., złożonych w dniu 12 stycznia 2009 r., który prowadził remont wraz W. L., wynika, że nie ingerowano w warstwę akustyczną, której praktycznie nie było i nie pozwalała na to grubość posadzki. Zeznania tego świadka są zgodne ze stanowiskiem biegłego J. T., wyrażonym w piśmie z dnia 10.12.2008 r., skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., w którym stwierdza on, że budynek został oddany do użytku bez warstwy izolacji akustycznej w tym mieszkaniu a dowodem na fakt, iż nie skuwano podłoży jest występowanie w warstwie wyrównawczej grysu marmurowego, używanego do wykonywania posadzek lastrykowych. Co więcej z owego pisma biegłego wynika, że położenie przez właściciela podłogi z paneli na warstwie gąbki poliuretanowej oraz ułożenie na ścianach płyt gipsowo–kartonowych zmniejszyło akustyczność pomieszczeń. Analogiczne konkluzje wynikają z opinii biegłego A. L. Zatem zasadnie organy uznały, iż nie ma żadnych dowodów potwierdzających zwiększenie akustyczności lokalu Państwa L. w stosunku do lokali sąsiednich, w związku z wyżej wymienionymi pracami. Jeżeli skarżący uważają, że na skutek wykonanych robót w lokalu mieszkalnym Państwa L. ponieśli jakieś szkody, bądź byli narażeni na uciążliwości związane z hałasem lub wibracjami, powinni wystąpić z roszczeniem na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, bowiem jak wynika z przeprowadzonego postępowania nie ma w tym zakresie podstaw prawnych do ingerencji organów nadzoru budowlanego (wyrok NSA z 12.01.2007 r., II OSK 460/06). Nie znajduje również uzasadniania zarzut braku analizy zmiany funkcji pomieszczeń, gdyż pozytywne stanowisko w tym zakresie zajął autor opinii A. L., a także wynika to z ekspertyzy J. T. z kwietnia 2007 r. i w ocenie Sądu konstatacje organów wyciągnięte z tych opinii prawa nie naruszają. Wątpliwości Sądu budzi natomiast rozstrzygnięcie organów dotyczące zamurowania (doprowadzenia do stanu pierwotnego) istniejącej wnęki w ścianie nośnej pomiędzy lokalami nr [...] i [...]. Zasadnie podnosił na rozprawie skarżący S. J., że orzeczenie w tym zakresie jest nieprecyzyjne, a sam skarżący domagał się "odmurowania" a nie zamurowania wnęki. Zarzut jest zasadny, bowiem organy nie przesądziły z jakiego materiału jest ściana nośna pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...], a w konsekwencji czy zamurowanie, skoro dotyczy ono ściany nośnej, miałoby być zamurowaniem za pomocą zwykłej zaprawy murarskiej, czy też z uwagi na fakt, iż chodzi o ścianę nośną, zamurowanie winno być wykonane przy pomocy materiałów wzmacniających, określonych przez biegłego. Wskazać też należy, że Państwo L. twierdzą, że sporna wnęka została wykonana w miejscu, w którym podczas budowy pozostawione było przejście montażowe (tzw. przejściówka) (odwołanie Państwa L. z 03.04.2009 r.) Podobnie zeznaje świadek A.T. N. (zeznanie z 12.01.2009 r.). Zatem sprawa wymaga jednoznacznych ustaleń organów i wskazania w uzasadnieniu decyzji jakie okoliczności odnośnie zabudowy ściany nośnej pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...], organy uznały za udowodnione i w konsekwencji jakie czynności precyzyjnie określone ma inwestor podjąć w celu doprowadzenia do stanu zgodności z prawem. W konsekwencji również rozstrzygnięcia będzie wymagało posadowienie rur c.o. Orzekając w tym zakresie organy będą miały też na uwadze podnoszony przez Państwa J. zarzut dotyczący większej słyszalności w ich lokalu odgłosów z lokalu Państwa L., zauważalny, jak twierdzą, po wykonaniu prac remontowych w lokalu państwa L. Przywrócenie do stanu zgodnego z prawem ma polegać również na tym by warunki bytowania w lokalu skarżących odnośnie akustyczności lokalu nie uległy pogorszeniu w stosunku do stanu sprzed wykonania prac remontowych. W świetle powyższego należało uznać, że organy nie w pełni zastosowały się do wskazówek Sądu dotyczących przedmiotowej wnęki oraz rur, wyrażonych na stronie 14 uzasadnienia wyroku o sygnaturze akt [...]. Ponadto orzeczenia organów w tym zakresie nie mogłoby być wykonane, gdyż w decyzjach nie przesądzono stanu faktycznego w tym zakresie, a stan ten jest sporny pomiędzy stronami. Z uwagi na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie zakresu prac remontowych w ścianie pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...], konstrukcji tej ściany, usytuowania rur przy tej ścianie, podnoszone przez Państwa J. podwyższenie akustyczności mieszkania, a także wskazaną przez skarżących okoliczność wykonania filara z cegły ceramicznej, co być może w tym zakresie będzie wymagało przeprowadzenia odrębnej procedury administracyjnej, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzji należy uchylić. Nie oznacza to, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą prowadzić postępowanie w całości, gdyż część spraw spornych Sąd przesądził w niniejszym uzasadnieniu. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy zapewnią stronom wszystkie uprawnienia procesowe przewidziane przepisami k.p.a. i rozważą potrzebę ponownego przesłuchania świadków na okoliczność związaną z pracami dotyczącymi ściany pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...], a także uzyskania opinii biegłego w zakresie rodzaju prac wymaganych do przywrócenia stanu zgodności z prawem. Sąd też zwraca uwagę organowi, iż w przypadku niestawiennictwa świadka na rozprawę, organ dysponuje środkami dyscyplinującymi w postaci w grzywny przewidzianej w art. 88 § 1 k.p.a. To organ decyduje o tym czy świadka należy ponownie przesłuchać czy też nie. Zarzut braku numeracji kart w aktach administracyjnych nie mógł mieć wpływu na naruszenie uprawnień procesowych stron, gdyż jak wynika z treści pism procesowych skarżących akta administracyjne były stronom udostępnianie w całości. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją uwzględnienia skargi było zamieszczenie w wyroku obligatoryjnego stwierdzenia o niemożliwości wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd zasądził także od organu na rzecz skarżących koszty postępowania sądowego, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na koszty złożyła się kwota uiszczonego przez skarżących wpisu od skargi w wysokości 500 złotych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło