II SA/Bk 532/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-10-25
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Jacek Pruszyński, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków na wniosek strony, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów uzasadniających żądane zmiany, a istniejące dane ewidencyjne opierają się na wiarygodnej dokumentacji geodezyjnej i prawomocnych orzeczeniach sądowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów uzasadniających żądane zmiany. Istniejące dane ewidencyjne opierają się na wiarygodnej dokumentacji geodezyjnej, w tym pomiarach z lat 1957, 1975, odnowieniu ewidencji z lat 1983-1985 oraz prawomocnych orzeczeniach sądowych dotyczących rozgraniczenia. Sąd podkreślił, że strona ma obowiązek przedstawienia dowodów na poparcie swoich żądań, a brak takich dowodów uzasadnia odmowę wprowadzenia zmian.Stan faktyczny
Skarżący J. P. i K. P. domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących powierzchni i położenia kilku działek. Twierdzili, że dane ewidencyjne są niezgodne ze stanem faktycznym i wynikają z "sfałszowanej ewidencji". Organy administracji, po wieloletnim postępowaniu, odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na brak dowodów ze strony skarżących oraz na wiarygodność istniejącej dokumentacji geodezyjnej i prawomocnych orzeczeń sądowych. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński,, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi J. W. P. i K. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Pismem z 28 czerwca 2007 r. J. P. wystąpił do Starosty B. o podjęcie "czynności prostowania ewidencji gruntów w jego gospodarstwie, na koszt Starostwa". We wniosku tym wskazał, że na skutek sfałszowania ewidencji gruntów nie może otrzymać płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania. Zdaniem wnioskodawcy zmianami należało objąć działki położone w obrębie K., gm. J. z uwagi na:
- zawyżoną powierzchnię i nieprawidłowe położenie działek oznaczonych numerami
ewidencyjnymi: 90/1, 124/1, 136/9, 156/6 (ustalono, że taka działka nie istnieje a wnioskodawca jest właścicielem działek 156/1 i 156/2 w związku z tym postępowanie objęło te działki)
- zaniżoną powierzchnię i nieprawidłowe położenie działek oznaczonych numerami
ewidencyjnymi: 136/4, 136/8;
- nieprawidłowe położenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: 277/7, 277/8, 136/6.
Ponadto wskazał, że "nowy operat ewidencyjny sporządzono bez udziału właściciela i dokonano samowolnych zmian w działkach ewidencyjnych. Wymienione działki na gruncie przebiegają w niezmienionym położeniu i powierzchni od ponad 55 lat i są zgodne z Aktami Własności Ziemi".
Organ I instancji wydawał dwukrotnie decyzje administracyjne, które w wyniku uwzględnienia odwołania przez organ odwoławczy uchylano i przekazywano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Trzecią z kolei decyzją, z dnia [...] grudnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45, 46 ust. 1 i 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 254), rozstrzygnięto o:
1. odmowie wykonania z urzędu prac geodezyjnych, mających na celu doprowadzenie do zgodności danych opisujących przebieg granic z ich położeniem na gruncie, w odniesieniu do działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: 90/1, 124/1, 136/4, 136/6, 136/8, 136/9, 156/1, 156/2, 277/7, 277/8 oraz zmiany powierzchni działek oznaczonych numerami 90/1, 124/1, 136/9, 156/1, 156/2,
2. przywróceniu zapisów w ewidencji gruntów i budynków obrębu L., zgodnie ze stanem wykazanym w dokumentacji pomiaru do uwłaszczeń z 1975 r., w odniesieniu do działek oznaczonych nr 136/4, 136/8, poprzez zmianę powierzchni działki 136/4 z dotychczasowej 0,45 ha na 0,52 ha i działki nr 136/8 z dotychczasowej 4,02 ha na 3,95 ha, jak również wykazaniu w części kartograficznej granicy wspólnej dla działek nr 136/4, 136/8, zgodnie z danymi pomiaru do uwłaszczeń.
Powyższa decyzja w wyniku odwołania J. P. została uchylona w części przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2009 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1. W tym zakresie organ odwoławczy orzekł o:
- odmowie wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków obrębu L., gmina J. zmian dotyczących granic i powierzchni działek, oznaczonych numerami: 90/1, 124/1, 136/9, 156/1 i 156/2;
- odmowie wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków obrębu L., gmina J., zmian dotyczących granic działek będących własnością J. P., oznaczonych numerami: 277/7, 277/8 i 136/6.
Punkt 2 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji został utrzymany w mocy.
Decyzję organu II instancji J. P. zaskarżył do sądu administracyjnego. WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] uchylił kwestionowane rozstrzygnięcie oraz decyzję organu I instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie Starosta Powiatu B., wniosek J. P. rozdzielił na dwa odrębne postępowania. W pierwszym z postępowań decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. umorzył postępowanie w sprawie wykonania z urzędu prac geodezyjnych, mających na celu doprowadzenie do zgodności danych opisujących przebieg granic z ich położeniem na gruncie w odniesieniu do działek nr 90/1, 124/1, 136/4, 136/6, 136/8, 136/9, 156/1, 156/2, 277/7, 277/8. W następstwie złożonego przez wnioskodawcę odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję organu II instancji zaskarżył do sądu administracyjnego J. P. Wyrokiem z dnia [...] lutego 2011 r., [...], sąd skargę oddalił. W drugim postępowaniu organ I instancji objął część wniosku dotyczącą aktualizacji danych (wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Starosta Powiatu B. odmówił aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek oznaczonych nr 90/1, 124/1, 136/4, 136/6, 136/8, 136/9, 156/1, 156/2, 2|7/7, 277/8. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył J. P.. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji ustalił, że podstawę prawną założenia ewidencji gruntów stanowiły przepisy Dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 6, poz. 32) oraz Instrukcji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 8 września 1956 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów (M.P. nr 98, poz.135). Ewidencję gruntów obrębu L. założono na podstawie dokumentacji pomiaru gruntów, wykonanej w 1957 r. przez W. Okręgowe Przedsiębiorstwo M., Wydział Produkcyjny w B. W ramach powyższych prac dokonano pomiaru granic działek (w tym między innymi działek pierwotnie oznaczonych nr 135, 136 i 268 oraz 137 i 270) sporządzając szkice sytuacyjne oraz protokoły ustalenia stanu posiadania. Źródło danych o przebiegu granic działek wyodrębnionych w wyniku pomiaru do uwłaszczeń, obejmujących między innymi działki oznaczone aktualnie nr 136/4, 136/6, 136/8 i 136/9, położone w obrębie L., stanowi dokumentacja sporządzona przez Powiatowe Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w B. nr [...] (szkic nr 6). Ze szkicu wynika, że działka nr 136 w trakcie prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego uległa podziałowi na działki o nr 136/3,136/4,136/5, 136/6, zaś działka nr 268 na działki o nr 268/3 i 268/4. Dane opisujące granicę wspólną działek oznaczonych pierwotnie numerami 135 i 136 wykazane na wymienionym szkicu są tożsame ż danymi pomiaru przeprowadzonego w 1957 r. W odniesieniu do wspólnej granicy między działkami oznaczonymi pierwotnie nr 137, 270 i 136, 268 na szkicu z pomiaru do uwłaszczeń nie wykazano wszystkich miar opisujących tę granicę pochodzących z pomiaru do założenia ewidencji gruntów. Stwierdzono, że pola powierzchni działek wyodrębnionych w wyniku pomiaru do uwłaszczeń obliczono w rozliczeniu do pierwotnych powierzchni działek 136 i 268, pole powierzchni działki nr 135 pozostało bez zmian, zaś pole powierzchni działki nr 137/1, wykazano jako sumę powierzchni działek pierwotnie oznaczonych nr 137 i 270. Dowodzi to w ocenie organu, że do obliczenia pól powierzchni działek o nr 136/3, 136/4, 136/5, 136/6, 268/3 i 268/4 wykorzystano miary opisujące granice wspólne działek nr 137, 270 i 136, 268 oraz 136 i 135 wykazane na szkicach z pomiaru z 1957 r. Dlatego też wprowadzenie do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentu, którego dotyczyło prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w B. dochodzenie w sprawie jego podrobienia, nie miało wpływu na zapisy w ewidencji gruntów, w szczególności w zakresie wykazania granicy wspólnej dla działek 136 i 135 oraz pól powierzchni działek powstałych przy pomiarze do uwłaszczeń. Tym samym organ I instancji zarzut dotyczący tego, że w wyniku pomiaru do uwłaszczeń dokonano zmiany granic między działkami pierwotnie oznaczonymi numerami 135 i 136 oraz numerami 136, 268 i 137. 270, uznał za bezzasadny.
Organ podał, że zgodnie z wnioskiem J. P. z dnia 28 czerwca 2007 r., zmianą w ewidencji gruntów i budynków należało objąć między innymi działkę nr 136/6, ze względu na jej nieprawidłowe położenie. W ocenie organu, z uwagi na istnienie prawomocnego postanowienia sądu dotyczącego rozgraniczenia działek 135 i 136/6 prowadzone przez niego postępowanie nie może dotyczyć tej działki (postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] lutego 2002 r., [...]). Wskazano, że w związku z tym, iż wspólną granicę dla ww. działek ustalono w innym przebiegu niż wynikało to z danych dokumentacji pomiaru gruntów, wykonanej w 1957 r. nastąpiło, zwiększenie pola powierzchni działki nr 136/6 z 1,08 ha na 1,3489 ha.
Następnie organ I instancji podał, że Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w B., w latach 1983-1985 na obrębie L., dokonało odnowienia ewidencji gruntów. Ze sprawozdania technicznego wynika, że pomiarowi podlegały granice tylko tych działek, które w międzyczasie uległy podziałowi i dla których nie sporządzono w tym zakresie dokumentacji opisującej granice (pomiarem nie objęto granic działek stanowiących własność J. P.). Zgodnie z § 24 ust. 5 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11 poz. 98 ze zm.) rowy melioracyjne włączono do działek przyległych. Działki sąsiednie, stanowiące własność tej samej osoby, podlegały połączeniu. Powierzchnię działek wyliczono z dokładnością do 0,01 ha na podstawie zapisu § 11 ust. 2 pkt. 2 zarządzenia. W związku z powyższym w ewidencji gruntów obrębu L. ujawniono:
- działkę nr 136/4 o powierzchni 0,45 ha – wyliczenia dokonano na podstawie danych opisowych wykazanych na szkicu nr 6 pomiaru do uwłaszczeń; przed odnowieniem ewidencji jej powierzchnia wynosiła 0,52 ha (powierzchnia działki nr 136/4 została pomniejszona o powierzchnię 0,07 ha, wynikającą z przeliczenia działki sąsiedniej nr 136/8),
- działkę nr 136/6 o powierzchni 1,08 ha - przed odnowieniem ewidencji jej
powierzchnia wynosiła 1,082 ha, ,
- działkę nr 136/8 o powierzchni 4,02 ha - powstałą z połączenia działek nr 136/5 o powierzchni 3,379 ha i nr 268/4 o powierzchni 0,528 ha oraz rowu o powierzchni 0,0398 ha włączonego do działki (powierzchnia działki nr 136/8 została ponadto powiększona o powierzchnię 0,07 ha, wynikającą z przeliczenia działki sąsiedniej nr 136/4);
- działkę nr 136/9. o powierzchni 0,64 ha - powstałą z połączenia działek nr 136/3 o powierzchni 0,429 ha i nr 268/3 o powierzchni 0,165 ha oraz rowów o powierzchni
0,049 ha włączonych do działki.
Organ I instancji podał, że w trakcie obecnie prowadzonego postępowania odnaleziono protokół z dnia 15 lutego 1985 r., potwierdzający zapoznanie się zainteresowanych ze zmianami wynikającymi z odnowienia ewidencji gruntów obrębu L., obejmujący działki oznaczone aktualnie nr 136/4 i 136/8. Protokół przyjęli bez zastrzeżeń poprzednicy prawni obecnego właściciela J. P. Wnioskodawca nabył własność działki nr 136/8 oraz ½ części udziału w działce nr 136/4, w drodze umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 7 maja 1982 r., zaś własność działek nr 136/6, 136/9 oraz ½ część udziału w działce 136/4, na mocy aktu notarialnego z 16 stycznia 1998 r. Organ podniósł, że J. P. nabywając ich własność nie kwestionował ich stanu prawnego w zakresie położenia, przebiegu granic oraz powierzchni. W oparciu o powyższe organ uznał, że powierzchnie działek nr 136/4, 136/6, 136/8, 136/9 aktualnie wykazane w operacie ewidencji gruntów są prawidłowe i w części opisowej operatu nie powinny być wprowadzane zmiany. Nadmieniono, że m.in. działki nr 136/4 i 136/9 ujawnione są w księdze wieczystej prowadzonej jest przez Sąd Rejonowy w B. Nr [...]. Powierzchnie tych działek wykazane w księdze wieczystej pokrywaj ą się z danymi operatu ewidencji gruntów i budynków.
W odniesieniu do żądania dotyczącego wprowadzenia zmian w zakresie działek o nr 90/1, 124/1, 156/1, 156/2 ze względu na zawyżoną powierzchnię i nieprawidłowe położenie oraz działek o nr 277/7, 277/8 ze względu na nieprawidłowe położenie, organ I instancji ustalił, że w wyniku odnowienia ewidencji gruntów, dokonanego na podstawie materiałów geodezyjnych, dokumentacji
pomiaru gruntu z 1957 r. i dokumentacji pomiaru do uwłaszczeń z 1975 r., w operacie ewidencji gruntów obrębu L. ujawniono:
- działkę nr 90/1 o powierzchni 7,68 ha - powstałą z połączenia działek pierwotnie
oznaczonych nr 90 o powierzchni 4,727 ha; nr 237 o powierzchni 0,493 ha i nr 238 o powierzchni 2,333 ha oraz rowów o powierzchni 0,122 ha włączonych do
nowopowstałej działki;
- działkę nr 124/1 o powierzchni 3,29 ha – przed odnowieniem ewidencji, jej powierzchnia wynosiła 3,294 ha,
- działkę nr 156/1 o po wierzchni 0,62 ha - przed odnowieniem ewidencji, jej powierzchnia wynosiła 0,616 ha,
- działkę nr 156/2 o powierzchni 0,31 ha - przed odnowieniem ewidencji jej powierzchnia wynosiła 0,307 ha,
- działkę nr 277/7;o powierzchni 0,43 ha - powstałą z połączenia działek nr 278/1 o powierzchni 0,005 ha; nr 277/2 o powierzchni 0,276 ha; nr 276/2 o powierzchni
0,060 ha; nr 18372 o powierzchni 0,074 ha oraz rowów o powierzchni 0,0116 ha
włączonych do nowopowstałej działki,
- działkę nr 277/8 o powierzchni 0,86 ha - powstałą z połączenia działek nr 183/1 o powierzchni 0,213 ha; 276/1 o powierzchni 0,095 ha; 277/1 o powierzchni 0,540 ha oraz rowów o powierzchni 0,0165 ha włączonych do nowopowstałej działki.
Wnioskodawca nabył własność nieruchomości oznaczonych jako działki nr: 156/2, 278/1, 277/2, 276/2, 183/2, na mocy aktu notarialnego z 16 stycznia 1998 r., zaś własność nieruchomości oznaczonych jako działki nr 124/1, 156/1, 183/1, 276/1 i 277/1 w drodze umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 7 maja 1982 r. Na podstawie umowy sprzedaży (akt notarialny z 19 listopada 1983 r.) J. P. stał się właścicielem działek oznaczonych nr 90, 237, 238 o łącznej powierzchni 7,553 ha. W trakcie odnowienia ewidencji gruntów trzy działki połączono w jedną działkę, nadano jej nr 90/1 i wyliczono powierzchnię 7,68 ha (włączono rowy o powierzchni 0,122 ha). Sąd Rejonowy w B. prawomocnym postanowieniem z [...] września 2002 r., [...] dokonał rozgraniczenia działki nr 90/1 z działkami nr 94/6, 89/1, 66, 236/1, poprzez ustalenie wspólnej granicy przebiegającej od punktu nr 416a przez punkty 0410, 0411, 0412, 0413, 0414, 0415 do punktu pierwotnego 0416a, zgodnie z opinią biegłego sądowego. W wyniku obliczenia pola powierzchni działki 90/1 z wykorzystaniem współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych jego wielkość została określona na 7,7289 ha i taki stan obecnie jest wykazany w ewidencji gruntów i budynków. W oparciu o powyższe organ I instancji stwierdził, że nie ma podstaw aby dokonać zgodnie z żądaniem wnioskodawcy wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian w odniesieniu do powierzchni i położenia działki nr 90/1. Organ podniósł, że J. P. nie przedłożył żadnych dokumentów geodezyjnych, z których wynikałyby zawarte w jego wniosku zmiany danych ewidencyjnych, mimo że pismem z dnia 2 grudnia 2011 r. został wezwany do ich przedłożenia. Dlatego brak było podstaw do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.
Ustosunkowując się do żądania dotyczącego zbadania okoliczności fałszowania podpisów na dokumencie z uwłaszczeń gruntów z 1975 r. organ ustalił, że w kwestii "podrobienia dokumentu w postaci protokołu rozgraniczeniowego wraz ze szkicem z 1975 r." Prokuratura Rejonowa w B. prowadziła dochodzenie na podstawie złożonego przez J. P. dnia 30 sierpnia 1999 r. zawiadomienia o przestępstwie. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prokuratura Rejonowa w B. stwierdziła fakt sfałszowania podpisu ojca wnioskodawcy na jednym z dokumentów, jednakże postępowanie zostało umorzone z uwagi na przedawnienie - postanowienie sygn. akt [...] z [...] listopada 1999 r. Organ pokreślił, że przepis art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250 ze zm.) stanowił, że stan posiadania rolników oraz powierzchnię nieruchomości określa się według danych zawartych w ewidencji gruntów z uwzględnieniem zmian w stanie samoistnego posiadania które nastąpiły przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy, tj. przed dniem 4 listopada 1971 r. W przedmiotowej sprawie na okoliczność prowadzonych postępowań w zakresie uregulowania własności gospodarstw rolnych, w skład których weszły m.in. działki aktualnie oznaczone nr 135, 136/4, 136/6, 136/8, 136/9, 137/1, powstały dokumenty zawierające oznaczenia działek wyodrębnionych w trakcie pomiaru do uwłaszczeń oraz powierzchnię gruntów które podlegały uregulowaniu. W aktach uwłaszczeniowych figurują podpisy: osób objętych postępowaniem uwłaszczeniowym oraz świadków biorących udział w przedmiotowym postępowaniu. Z dokumentów tych nie wynika by osoby uczestniczące w tych postępowaniach składały jakiekolwiek zastrzeżenia. Organ nadmienił, że przepisy ww. ustawy, nie wymagały, by szkice sytuacyjne z pomiarów granic działek zawierały podpisy stron. W związku z tym organ ponownie podał, że wprowadzenie do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentu, który został objęty postępowaniem w sprawie jego podrobienia prowadzonego przez Prokuraturę, nie miało wpływu na zapisy w ewidencji gruntów. Nadmieniono, że dane wynikające z pomiaru do uwłaszczeń stanowiły podstawę uregulowania własności nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W oparciu o ww. przepisy wydano Akty Własności Ziemi na działki objęte wnioskiem. Od wydanych Aktów Własności Ziemi, stronom postępowania służyło prawo odwołania się do Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia. Z akt sprawy wynika, że żadna z osób zainteresowanych, biorących udział w postępowaniu uwłaszczeniowym nie skorzystała z tego prawa. Ustosunkowując się do żądania wnioskodawcy zawartego w piśmie z dnia 29 grudnia 2011 r. dotyczącego dokonania "prostowania sfałszowanej ewidencji gruntów w jego gospodarstwie" (dotyczy także wniosku z dnia 28 czerwca 2007 r.), organ uznał, że jest ono niezasadne, albowiem nie zostały przedstawione żadne dokumenty uzasadniających te żądania. W ocenie organu w niniejszej sprawie dowiedziono że, zapisy w ewidencji gruntów i budynków dotyczące gruntów stanowiących własność J. P., wynikają z prawnie określonych z tym względzie dokumentów i w związku z tym decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] odmówiono wprowadzenia zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków obejmujących działki J. P. polegających na: zmianie powierzchni i przebiegu granic działek nr 90/1, 124/1, 136/9, 156/1, 156/2, zmianie powierzchni i przebiegu granic działek nr 136/4 i 136/8, zmianie przebiegu granic działek nr 277/7, 277/8 i 136/6.
Odwołanie od tej decyzji wniósł J. P., w imieniu swoim i jako pełnomocnik K. P. (z aktu notarialnego z 30 stycznia 2012 r. wynika, że K. P. stał się między innymi właścicielem działki nr 90/1 o powierzchni 7,7289 ha - w drodze darowizny od swego ojca J. P). J. P. podniósł, że w dalszym ciągu działki wykazane w ewidencji gruntów oznaczone nr: 90/1, 124/1, 156/1 mają zawyżoną powierzchnię. Powierzchnię działki nr 90/1 wykazaną w Kw zmieniono z 7,5530 ha na 7,7289 ha, prawidłową powierzchnię działki nr 124/1 wynoszącą 3,09 ha zmieniono na 3,29 ha, prawidłową powierzchnię działki nr 156/1 wynoszącą 0,51 ha zmieniono na 0,62 ha. Ponadto działki nr: 136/4 i 136/8 mają zaniżone powierzchnie i tak prawidłową powierzchnię działki nr 136/4 wynoszącą 0,52 ha zmieniono na 0,45 ha, a prawidłową powierzchnię działki nr 136/8 wynoszącą 4,52 ha zmieniono na 4,02 ha. Podniósł także, że działki nr: 90/1, 124/1, 136/4, 136/8, 136/6, 126/9, 156/1, 277/1 i 277/2 wykazane w ewidencji gruntów i budynków różnią się od granic tych działek istniejących na gruncie. Stwierdził, że uzasadnienie decyzji wydanej przez Starostę jest powtarzaniem argumentów, które nie są zgodne z prawdą. Dane opisujące przebieg granic działek zawarte w dokumentach:
- z założenia ewidencji gruntów z 1957 r.,
- do uwłaszczeń z 1957 r. (uwłaszczenia gruntów na tym terenie były dokonywane
w roku 1975 ),
- odnowienia ewidencji gruntów z lat 1983-85,
- rozgraniczeniowych działki nr 90/1
nie są wiarygodne oraz nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym. Według odwołującego dane opisujące przebieg granic działek ewidencyjnych organ prowadzący ewidencję gruntów powinien pozyskać w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych, o czym stanowi § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ma to wpływ na powierzchnie działek stanowiących jego własność (powierzchnie działek są zawyżone lub zaniżone). Uważa też, że właściciel gruntów, nie może być narażony na straty wynikłe z "partackich robót" i ponosić kosztów rozgraniczenia. Jego zdaniem w tym przypadku zasadne byłoby przeprowadzenie z urzędu rozgraniczenia działek stanowiących własność wnioskodawcy, w celu wyeliminowania błędów popełnionych przez organy administracji państwowej, co umożliwia przepis art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podnosi również sprawę uniemożliwienia wnioskodawcy zapoznania się z całością akt sprawy (art. 10 kpa), w tym w szczególności z częścią opisową i kartograficzną operatu ewidencji gruntów i budynków. Stwierdza, że zgodnie z wyrokiem WSA z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. akt [...] Starosta powinien zbadać i wyjaśnić jaki wpływ na zapisy w ewidencji gruntów i budynków miała okoliczność fałszowania podpisów na dokumencie z uwłaszczeń gruntów z 1975 r. - chodzi o granice działek nr 136/6 i 136/9, co według niego potwierdziła Prokuratura Powiatowa w B. w prawomocnym postanowieniu z [...] listopada 1999 r. sygn. akt [...]. Stwierdza też, że nie składał wniosku o aktualizację danych operatu ewidencji gruntów i budynków, lecz składał wniosek o podjęcie czynności prostowania sfałszowanej ewidencji gruntów.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że J. P. pomimo trzykrotnego pisemnego wezwania pismami z 8 marca 2011 r., z 1 czerwca 2011 r. i z 2 grudnia 2011 r. do dostarczenia w oznaczonym terminie dokumentów geodezyjnych i kartograficznych niezbędnych do wprowadzenia żądanych zmian w ewidencji gruntów i budynków (chodziło o zmianę powierzchni działek położonych w obrębie L., gmina J. oznaczonych nr: 90/1,124/1,136/4,136/6,136/8,136/9,156/1, 156/2, 277/7, 277/8) dokumentów takich nie dostarczył. Nie było więc podstaw do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków żądanych zmian w związku z czym prowadzone postępowanie administracyjne powinno być zakończone przez starostę decyzją odmawiającą wprowadzenia zmian w tej ewidencji, co zostało dokonane. Odnosząc się do odwołania organ podał, że twierdzenie, iż dane opisujące przebieg granic działek stanowiących własność J. P. zawarte w dokumentach:
- z założenia ewidencji gruntów z 1957 r.,
- do uwłaszczeń z 1957 r. (uwłaszczenia gruntów na tym terenie były dokonywane
w roku 1975),
- odnowienia ewidencji gruntów z lat 1983-85,
- rozgraniczeniowych działki nr 90/1,
nie są wiarygodne nie zostało podparte żadnymi dowodami. Odnosząc się do propozycji nowego pomiaru granic działek stanowiących własność wnioskodawcy w oparciu o przepis § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ stwierdził, że przepis ten w tym przypadku nie może mieć zastosowania, gdyż istniejące dokumenty z pomiaru granic działek stanowiących obecnie własność wnioskodawcy są wiarygodne i nie były przez poprzednich ich właścicieli podważane lub zaskarżane. W sprawie wykonania rozgraniczenia ww. nieruchomości wskazano, że wielokrotnie informowano wnioskodawcę, że wykonanie tych prac z urzędu należy do właściwości Wójta Gminy J. stosownie do przepisu art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne i do tego organu należy kierować wniosek w tej sprawie. Sprawa rozbieżności w powierzchni działki nr 90/1 wykazanej w księdze wieczystej z danymi wykazanymi w ewidencji gruntów i budynków powstała nie z winy organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, a z winy właściciela tej działki, albowiem organ nie miał legitymacji do zgłoszenia wniosku o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej Nadmieniono, że granice tej działki zostały rozgraniczone prawomocnym postanowieniem sądu z dnia [...] września 2002 r. Powierzchnia działki nr 90/1 po jej rozgraniczeniu wyniosła 7,7289 ha i taki stan jest obecnie wykazany w ewidencji gruntów. To samo dotyczy granic działki nr 136/6, której powierzchnia po jej rozgraniczeniu wyniosła 1,3489 ha. Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia wnioskodawcy zapoznania się z całością akt sprawy, w tym w szczególności z częścią opisową i kartograficzną operatu ewidencji gruntów i budynków, tj. oryginalnymi dokumentami z tego operatu organ podał, że nie znajduje on potwierdzenia w materiale dowodowym. Na wszystkich dokumentach znajdujących się w aktach tej sprawy - akta starostwa (szkicach z pomiaru granic, dokumentach z obliczeń powierzchni, mapach) znajdują się pieczęcie o zgodności tych dokumentów z oryginałami i można było się z nimi zapoznać. Starosta B. ustosunkował się również do wpływu na zapisy w ewidencji gruntów i budynków okoliczności fałszowania podpisów na dokumencie z uwłaszczeń gruntów z 1975 r. Podał, że w aktach uwłaszczeniowych (z 1975 r.) figurują podpisy osób objętych postępowaniem uwłaszczeniowym oraz świadków biorących udział w przedmiotowym postępowaniu. Z dokumentów tych nie wynika by osoby uczestniczące w tych postępowaniach składały jakiekolwiek zastrzeżenia. Podał również, że przepisy ustawy uwłaszczeniowej nie wymagały, by szkice sytuacyjne z pomiarów granic działek zawierały podpisy stron. Żadnych innych śladów potwierdzających podrobienia dokumentu w postaci protokołu rozgraniczeniowego wraz ze szkicem z 1975 r. nie stwierdzono, ani też nie odnaleziono dokumentów o tym świadczących.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyli J. P. i K. P. Wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz zobowiązanie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do zarządzenia przeprowadzenia okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych zgodnie z § 54 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieni skargi podali, że w pełni podtrzymują stanowisko zawarte w odwołaniu. Ponadto kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 kpa wskutek niezebrania i nierozważenia całego materiału dowodowego a także nierozpatrzenia wszystkich okoliczności podnoszonych w odwołaniu. Zdaniem skarżących organ odwoławczy podaje nieprawdę i w niewłaściwy sposób interpretuje przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zarzucono, że organ nie podał, że w § 44 pkt 6 rozporządzenia do zadań Starosty należy okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych, w wyniku której powstają opracowania geodezyjne i kartograficzne, będące podstawą zmiany w ewidencji - § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Nadto zarzucono, że organ błędnie zakwalifikował wniosek powołując się na § 22 ust. 3 rozporządzenia, który dotyczy wprowadzenia zmian na wniosek właściciela. Skarżący podali, że złożony przez nich wniosek dotyczył zmian wynikających z rozbieżności pomiędzy oznaczeniem w ewidencji gruntów i budynków, wynikającej z niewłaściwej, nierzetelnej działalności organu a stanem faktycznym na gruncie nie zmienionym od lat. Zdaniem skarżących w uzasadnieniu decyzji pominięto zapisy § 54 ust. 1-6 rozporządzenia na podstawie których wnioskowano o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że są niezasadne i dodatkowo wyjaśnił, że nie przywołano przepisu § 44 pkt 6 i § 54 ust 1-6 rozporządzenia bo według informacji uzyskanej od Starosty, na etapie rozpatrywania odwołania ustalono, że weryfikacji o której mowa w tym przepisie w roku 2012 nie ujęto w planowanych do wykonania robotach geodezyjno -kartograficznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
Organy rozstrzygające przedmiotową sprawę, zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ), związane był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku z [...] sierpnia 2009 r., [...]. Z uzasadnienia tego wyroku wynika następująca konstatacja: ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewiduje możliwości wydania decyzji w zakresie wykonania z urzędu prac geodezyjnych mających na celu doprowadzenie do zgodności danych opisujących przebieg granic z ich położeniem na gruncie. W związku z tym organy winny postępowanie w tym zakresie umorzyć. W przypadku prowadzenia postępowania na wniosek strony, w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji, rzeczą strony jest przedstawienie dokumentów wykazujących podstawę żądanych zmian. Kierując się tymi wytycznymi, rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji wniosek J. P. rozdzielił na dwa odrębne postępowania. W pierwszym z postępowań prawomocnie umorzono postępowanie w sprawie wykonania z urzędu prac geodezyjnych mających na celu doprowadzenie do zgodności danych opisujących przebieg granic z ich położeniem na gruncie. Niniejsze postępowanie dotyczy aktualizacji danych – wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Kwestionowanym rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na: zmianie powierzchni i przebiegu granic działek nr 90/1, 124/1, 136/9, 156/1, 156/2, zmianie powierzchni i przebiegu granic działek nr 136/4 i 136/8, zmianie przebiegu granic działek nr 277/7, 277/8 i 136/6. W ocenie Sądu stanowisko to zasługuje na aprobatę. Rozpoznając wniosek w tym zakresie, pomimo tego, że to wnioskodawca powinien przedstawić dokumenty wskazujące podstawę żądanych zmian, organy z urzędu, dokonały kontroli dokumentów wchodzących w skład zasobu geodezyjnego i kartograficznego i ustaliły w odniesieniu do poszczególnych działek, że:
- ½ część działki nr 136/4 oraz działka nr 136/8 zostały nabyte przez wnioskodawcę w drodze umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 7 maja 1982 r.,
- działka 136/6, 136/9 i ½ części udziału w działce nr 136/4 wnioskodawca nabył na podstawie aktu notarialnego z 16 stycznia 1998 r.
Powierzchnia tych działek została ustalona w latach 1983-1985 na skutek odnowienia ewidencji gruntów przeprowadzonej przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w B. Organ I instancji w sposób szczegółowy w uzasadnieniu swojej decyzji przedstawił w jaki sposób została ustalona powierzchnia tych działek. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że powierzchnie tych działek aktualnie wykazane w operacie ewidencji gruntów są prawidłowe i nie powinny być zmienione, albowiem: z protokołu z 15 lutego 1985 r. potwierdzającego zapoznanie się zainteresowanych ze zmianami wynikającymi z odnowienia ewidencji gruntów wynika, że zostały one przyjęte przez poprzedników prawnych wnioskodawcy bez zastrzeżeń, wnioskodawca nabywając te działki na podstawie ostatecznych aktów własności ziemi nie kwestionował ich położenia, przebiegu granic oraz powierzchni, działka nr 136/6 została prawomocnie rozgraniczona z działką nr 135 postanowieniem sądu z 11 lutego 2002 r. (w wyniku rozgraniczenia nastąpiło zwiększenie jej powierzchni co zostało ujawnione w ewidencji).
Działki nr 124/1, 156/1 i 277/7 wnioskodawca nabył w drodze umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 7 maja 1982 r., zaś działki nr 156/2 i 277/8 na mocy aktu notarialnego z 16 stycznia 1998 r. Działka nr 90/1 powstała na skutek odnowienia ewidencji z połączenia działek nr 90, 237, 238, które zostały nabyte przez wnioskodawcę aktem notarialnym z 19 listopada 1983 r. Jej powierzchnię wyliczono na 7,68 ha. W wyniku rozgraniczenia tej działki z działkami nr 94/6, 89/1, 66, 236/1 prawomocnym postanowieniem sądu z [...] września 2002 r. jej powierzchnia została określona na 7,7289 ha i taka powierzchnia jest ujawniona w ewidencji. Powierzchnia pozostałych działek została ujawniona w oparciu o dokumentację pomiaru gruntu z 1957 r. i dokumentacje pomiaru do uwłaszczeń z 1975 r. Również w przypadku tych działek, w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji, albowiem odnośnie działki nr 90/1 były związane prawomocnym postanowieniem rozgraniczeniowym natomiast w stosunku do pozostałych działek wnioskodawca pomimo tego, że był wzywany do przedłożenia dokumentów geodezyjnych w których wynikałyby inne dane niż ujawnione w ewidencji nie uczynił tego.
W konkluzji stwierdzić należy, że wnioskodawca wraz ze złożonym wnioskiem nie przedstawił żadnych dokumentów uzasadniających jego żądania. Granice działek wykazane w ewidencji gruntów ujawnione zostały zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego powstałą z wyniku przeprowadzonych pomiarów do założenia ewidencji z 1957 r., pomiarów do uwłaszczeń, odnowienia ewidencji gruntów z lat 1983-85 oraz w wyniku przeprowadzonych postępowań rozgraniczeniowych zakończonych prawomocnymi orzeczeniami. Jednocześnie wnioskodawca kwestionując wiarygodność tej dokumentacji nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie tego stanowiska. Z dokumentacją stanowiącą podstawę ustaleń organów wnioskodawca miał możliwość zapoznania się. Prawidłowo również w ocenie Sądu organy oceniły, że sfałszowanie podpisów na dokumencie z uwłaszczeń gruntów z 1975 r. nie miał wpływu na zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Z dokumentów tych bowiem nie wynika by osoby uczestniczące w tych postępowaniach składały jakiekolwiek zastrzeżenia. Przepisy ustawy uwłaszczeniowej nie wymagały, by szkice sytuacyjne z pomiarów granic działek zawierały podpisy stron. Ponadto pola powierzchni działek powstałych w następstwie przeprowadzonego pomiaru do uwłaszczeń, aktualnie oznaczone nr 135, 136/4, 136/6, 136/8, 136/9, 137/1, obliczono w rozliczeniu do pierwotnych powierzchni działek 136 i 268, pole powierzchni działki nr 135 pozostało bez zmian, zaś pole powierzchni działki nr 137/1, wykazano jako sumę powierzchni działek pierwotnie oznaczonych nr 137 i 270. Okoliczność ta wskazuje, że do obliczenia pól powierzchni działek - wyodrębnionych w wyniku pomiaru do uwłaszczeń wykorzystano miary opisujące granice wspólne działek nr 137, 270 i 136, 268 oraz 136 i 135 wykazane na szkicach z pomiaru z 1957 r.
Z analizy treści skargi wynika, że intencją wnioskodawcy było wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków na podstawie § 54 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2011 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454), czyli w oparciu o dokonaną przez organ okresową weryfikację danych ewidencyjnych. Z przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 193, poz. 1287) oraz przepisów ww. rozporządzenia wynika, że okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych, która jest zadaniem starosty, a która ma na celu zweryfikowanie danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz danych w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie, prowadzona jest wyłącznie z urzędu i kompleksowo. Jak stanowi § 54 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego, weryfikację danych co do ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 10 lat, obejmując nią co najmniej 10 % dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonanych zmian w operacie ewidencji. Natomiast weryfikację zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie przeprowadza się w każdym obrębie, co najmniej raz na 15 lat, obejmując nią cały obszar obrębu. Stosownie do § 54 pkt 5 rozporządzenia właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu operatu ewidencyjnego może zarządzić przeprowadzenie okresowych weryfikacji w odstępach czasowych krótszych. Zgodnie z § 88 rozporządzenia, weryfikacje, o których mowa w paragrafie 54, przeprowadzi się po raz pierwszy w 2011 r. Stwierdzone w wyniku weryfikacji operatu niezgodności podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego tj. w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, ale wszczynanego z urzędu (vide: § 54 pkt 6 rozporządzenia w związku z § 47 pkt 3 rozporządzenia i art.22 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne). Ustawodawca wyłączył możliwość wszczęcia indywidualnego postępowania administracyjnego w sprawie weryfikacji danych ewidencyjnych w odniesieniu do jednej czy kilku nieruchomości na wniosek właściciela tych nieruchomości (tak też WSA w Białymstoku w wyroku z 22 lutego 2011 r., II SA/Bk 752/10, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że weryfikacja o której mowa w powyższej regulacji w roku 2012 nie została ujęta w planowanych do wykonania robotach geodezyjno – kartograficznych. W związku z tym, jeżeli zdaniem wnioskodawcy dane ujawnione w ewidencji nie są zgodne ze stanem faktycznym, ale jak wykazano powyżej są zgodne z dokumentacją stanowiącą podstawę wpisów do ewidencji, pozostaje mu droga prywatnego postępowania rozgraniczeniowego ewentualnie wnioskodawca może poczekać do momentu wszczęcia z urzędu postępowania dotyczącego aktualizacji operatu ewidencyjnego.
Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło