II SA/Bk 548/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2021 r. sprawy ze skargi B. J. na uchwałę Rady Gminy J. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej w tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego zatwierdzeniem podziału nieruchomości p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej B. J. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. , B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na uchwalę Rady Gminy J. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w sprawie opłaty adiacenckiej w tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału. Zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2021r. Skarżąca została wezwana, pod rygorem odrzucenia skargi, do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dowodu wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwalą. Jednocześnie poinformowano Skarżącą, że brak obowiązku poprzedzania skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa dotyczy aktów wydanych po dniu 1 czerwca 2017 r., natomiast obowiązek ten istnieje w przypadku zaskarżenia uchwały wydanej przed dniem 1 czerwca 2017 r., a taka uchwała jest przedmiotem niniejszej skargi, co wynika z treści art. 9 pkt 2 lit. b w związku z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Poinformowano również Skarżącą, że wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą można wnosić w każdym czasie. W odpowiedzi na powyższe Skarżąca oświadczyła, że przed złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą, a takie wezwanie skierowała dopiero przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy odpowiada ona warunkom formalnym, czy wniesiona została w terminie, a także czy jest dopuszczalna. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie oparta została na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 713, zwanej dalej "u.s.g.") Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie powyższy przepis w tak przytoczonym brzmieniu, co wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Stosownie do tych przepisów, art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz przepisy u.s.g., w ich brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po 1 czerwca 2017 r. W związku z tym, iż zaskarżona uchwała Rady Gminy J. została podjęta w dniu 21 grudnia 2007 r., a więc przed zmianą art. 101 ust. 1 u.s.g. (polegającą na rezygnacji z wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na akty podejmowane przez organ gminy) oraz art. 53 p.p.s.a. (zgodnie z którym od dnia 1 czerwca 2017 r. skargę na akty, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., tj. akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, można wnieść w każdym czasie), Skarżąca była zobowiązana do wezwania Rady Gminy J. do usunięcia naruszenia prawa i do zachowania terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia jest bowiem obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007, Nr 3, poz. 60) wyjaśnił, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że skargę na uchwałę rady gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r., w trybie art. 101 u.s.g., należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi rady gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, a jeżeli rada nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania. Jak wynika z powyższego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Gminy J., a termin do wniesienia skargi liczy się od dnia doręczenia wzywającemu odpowiedzi organu, albo od dnia wniesienia wezwania, jeżeli organ odpowiedzi nie udzielił. Brak wezwania do usunięcia prawa uniemożliwia zaś wniesienie skargi i w konsekwencji skutkuje odrzuceniem przez wojewódzki sąd administracyjny skargi jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. m.in. Komentarz do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. Tadeusza Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 481). Instytucja wezwania ma bowiem na celu załatwienie sprawy przez organ, zanim będzie konieczna interwencja sądu administracyjnego. Dopiero w przypadku, gdy organ nie zastosuje się do wezwania, zachodzi przesłanka do wniesienia skargi do sądu. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca nie wykazała, aby wyczerpała obligatoryjny tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przed wniesieniem skargi na uchwałę Rady Gminy J. z dnia 21 grudnia 2007r. Na wezwanie sądu do wykazania dokonania tego obowiązku, Skarżąca przesłała wprawdzie pismo z dnia 6 sierpnia 2021r. zatytułowane "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" złożone do Rady Gminy J., tym niemniej bezsporne jest, że zostało ono wniesione do organu po wniesieniu skargi do sądu. Nie ulega zaś wątpliwości, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w powyższym przepisie, powinno bezpośrednio poprzedzać skargę do sądu i jest przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akty, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., podjęte po 1 czerwca 2017 r. Tym samym złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa po wniesieniu skargi do sądu nie czyni zadość wymaganiom art. 52 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono z kolei na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.