II SA/Bk 552/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 06 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. S. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada zgromadzonych oszczędności. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawcy stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.500 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. S. B. nie posiada zgromadzonych oszczędności. W uzasadnieniu swego wniosku wskazał, iż jego dochody w całości przeznaczane są na bieżące wydatki. Ponadto wnioskodawca ma przewlekłe zapalenie górnych dróg oddechowych, co wiąże się z częstymi wizytami w Poradni Alergologicznej i koniecznością zakupu leków wziewnych (około 150 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący ponosi duże koszty eksploatacji samochodu tj. około 300 – 400 zł oraz rozpoczął budowę ogrodzenia na swojej posesji (k. 130 -133). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 20 maja 2014 r. (k. 135) oraz w skardze kasacyjnej skarżący dodatkowo oświadczył, że ponosi następujące miesięczne wydatki: energia elektryczna – 120 zł; woda – 25 zł; telefon - 60 zł; gaz – 30 zł; żywność - 500 zł; lekarstwa – 150 zł, koszty eksploatacji posiadanego samochodu osobowego marki P. - 450 zł, wywóz śmieci – 10 zł; utrzymanie 5 kotów – 140 zł. S. B. ponosi również opłaty roczne w tym: ubezpieczenie PZU – 139 zł; podatek rolny – 166 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi koszty związane z: zakupem środków chemicznych do opryskiwania warzyw okopowych 150 – 250 zł, a także zakupem materiałów na budowę ogrodzenia – 1.250,60 zł (k. 137). W ostatnim okresie poniósł również koszty związane z pogrzebem ojca. W tym miejscu należy wskazać, iż skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi nałożonemu na niego we wzmiankowanym wezwaniu z dnia 20 maja 2014 r. (k.135) w zakresie nadesłania: dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody, a także wyciągu z rachunku bankowego za okres od luty – kwiecień 2014 r. S. B. nie wyjaśnił również przyczyny tego zaniechania. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy w wysokości 2.500 zł. Wydatki miesięczne to: około 1.500 zł (energia elektryczna, woda, gaz, wywóz śmieci, telefon, żywność, utrzymanie pięciu kotów, koszty eksploatacji samochodu osobowego, ubezpieczenie PZU, podatek rolny, zakup środków chemicznych). Dodatkowo S. B. ponosi koszty związane z zakupem materiałów na budowę ogrodzenia oraz poniósł koszty pogrzebu ojca. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom, budynki gospodarcze, gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, ciągnik U. z [...] r. oraz samochód osobowy marki P. rok prod. [...]. (k. 115, 131). W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez S. B. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej niewiele się różni od wniosku o zwolnienie od kosztów złożonego przez skarżącego w niniejszej sprawie na wcześniejszym etapie postępowania i już prawomocnie rozpoznanym. Od daty rozpoznania wcześniejszego wniosku sytuacja skarżącego de facto nie uległa żadnej zmianie, jedynie wydatki nieco się zwiększyły. W kwestii tej wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie sygn. akt II OZ 1003/13 oddalił zażalenie skarżącego, na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. NSA odniósł się w tym postanowieniu do wydatków związanych z budową ogrodzenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu w wysokości 2.500 zł miesięcznie w połączeniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania w kwocie około 1.500 zł pozwalają na uznanie, iż S. B. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, które aktualnie sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez S. B. stałego źródła dochodów w wysokości przekraczającej wykazane wydatki. Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinien się liczyć z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności, tym bardziej, iż wszystkie dotychczasowe koszty postępowania sądowego zostały uiszczone przez skarżącego, a obecnie ma on również pełnomocnika z wyboru. Ponadto S. B. nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, co również nie pozostaje bez znaczenia na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.