II SA/Bk 558/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu S. W.wpis sądowy w całości w kwocie 100,00 (słownie: sto) złotych.- , Zaskarżonym postanowieniem P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23 ze zm. - dalej powoływana jako "k.p.a."), przywrócono Prokuraturze Rejonowej B. w B., termin do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] umorzono postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku handlowo-usługowego, znajdującego się na działce nr [...] przy ul. [...] w B. Następnie postanowieniem P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] stwierdzono, że odwołanie od powyższej decyzji złożone przez Prokuraturę Rejonową B. w B. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Odwołanie z dnia 20 czerwca 2016 r. Prokuratury zostało bowiem wysłane za pośrednictwem operatora Inpost S.A. w dniu 21 czerwca 2016 r. (pieczęć na kopercie), a wpłynęło do organu I instancji w dniu 27 czerwca 2016 r., tj. 6 dni po upływie ustawowego terminu. Organ wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że przedmiotowe odwołanie nie zostało złożone w placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, ale wysłane za pośrednictwem innego operatora, datą wniesienia odwołania w niniejszej sprawie jest data jego wpływu do organu nadzoru budowlanego, tj. dzień 27 czerwca 2016 r. W dniu 8 lipca 2016 r. Prokuratura Rejonowa B. w B. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. Z treści przedmiotowego wniosku wynikało, że przyczyną uchybienia terminu był brak w treści skarżonej decyzji stosownego pouczenia o właściwym sposobie wniesienia odwołania. W szczególności, organ pierwszej instancji nie poinformował stron, iż nadanie przed upływem terminu pisma w placówce innego operatora, niż wyznaczony w rozumieniu Prawa Pocztowego, nie spowoduje zachowania terminu, jeżeli pismo zostanie doręczone adresatowi po jego upływie. Ponadto, Prokuratura wyjaśniła, że nie ma wpływu na to, że jej korespondencja odbywa się za pośrednictwem operatora innego, niż wyznaczony w rozumieniu Prawa Pocztowego. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że niezawinione uchybienie terminu w niniejszej sprawie zostało uprawdopodobnione. Przedmiotowy wniosek został wysłany z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia (tj. od dnia otrzymania postanowienia tego organu stwierdzającego uchybienie terminu). Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, S. W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 107 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż doręczona stronie decyzja powinna zawierać pouczenie o skutkach wniesienia odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego innego niż operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo Pocztowe; - art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, na skutek wysłania odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego nie będącego operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo Pocztowe nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie zainteresowanego. W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, art. 107 § 1 k.p.a. nie wprowadza wymogu pouczenia strony o sposobie wniesienia odwołania tj. o możliwości jego złożenia osobiście w siedzibie organu I instancji, jak również o możliwości wysłania odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego oraz o treści art. 57 § 5 k.p.a. Jak wskazuje się bowiem w doktrynie: "organ administracji publicznej nie jest (...) obowiązany do określenia w pouczeniu warunków formalnych środka prawnego jako pisma procesowego czy innych szczegółów proceduralnych." (tak: A. Wróbel [w] M. Jaśkowski, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2016). W judykaturze nie budzi również wątpliwości zdaniem skarżącego, że "strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku." (Wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt: II OSK 1397/05). Nawiązując do cytowanego orzeczenia wskazano, że Prokuratura Rejonowa B. nie zachowała należytej staranności, nadto w sprawie nie można mówić o wystąpieniu jakiejkolwiek przeszkody w zachowaniu terminu - istotne jest również, iż podmiotem który uchybił terminu był organ administracji publicznej, który powinien działać z podwyższoną starannością i który "z urzędu" ma obowiązek znajomości obowiązującego prawa. Co więcej ustawodawca nie przewidział odmiennej od art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. regulacji dotyczącej zasad zachowania terminu przez organy administracji publicznej. Wewnętrzne regulacje jednostek prokuratury, dotyczące wyboru operatora pocztowego nie mogą wpływać na obowiązek stosowania norm prawnych powszechnie obowiązujących. Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 184 Konstytucji RP sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Zakres ten określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powoływana jako: "p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione w ustawie prawne formy działania administracji publicznej (art. 3 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie o przywróceniu terminu do złożeniu odwołania nie należy ani do postanowień kończących postępowanie administracyjne ani do postanowień rozstrzygających sprawę administracyjną co do istoty. Od tego rodzaju postanowień nie służy też w postępowaniu administracyjnym zażalenie. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że art. 59 § 1 i 2 k.p.a. w zakresie możliwości obrony swoich praw przez zainteresowanego w sprawie przywrócenia terminu dla dokonania określonych czynności procesowych przyjmuje niejednolite rozwiązania prawne. Prawo zażalenia służy tylko od postanowień odmawiających przywrócenie terminu (art. 59 § 1 kpa). Kodeks postępowania administracyjnego nie daje natomiast możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, przewidując w tym zakresie odrębne reguły co do zaskarżalności tych dwóch rodzajów postanowień. Zgodnie z treścią art. 59 § 2 k.p.a.: "O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpoznania odwołania lub zażalenia". Regulacja ta dotyczy zarówno rozstrzygnięcia pozytywnego (przywrócenia terminu), jak i negatywnego (odmowy przywrócenia terminu). Postanowienia te są zatem ostateczne. Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, zamyka postępowanie. Jedynie od takiego postanowienia, jako zamykającego postępowanie służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Reasumując - w postępowaniu administracyjnym prawo zażalenia służy obecnie jedynie na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu. Nie służy natomiast na postanowienia o przywróceniu bądź odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia. Takie postanowienia są ostateczne. W konsekwencji, skoro na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania zażalenie nie przysługuje i nie jest ono jednocześnie postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne ani rozstrzygającym sprawę administracyjną co do istoty, skarga wniesiona do sądu administracyjnego na tego rodzaju postanowienie organu administracji publicznej wydane w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Dostrzeżenie niedopuszczalności skargi nie pozwalało sądowi na merytoryczne odniesienie się do zarzutów skarżącego. Konsekwencją odrzucenia skargi było orzeczenie z urzędu o zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.