II SA/Bk 559/07

WyrokWSA w Białymstoku2007-10-23

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, nawet jeśli skarżący powtarza zarzuty, które nie stanowiły podstawy uchylenia poprzedniej decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, zgodnie z art. 153 PPSA. Oznacza to, że organ musi dostosować swoje rozstrzygnięcie do interpretacji przepisów prawa wskazanej przez sąd, a sąd orzekający w kolejnej instancji również jest związany tą oceną. Zarzuty, które nie stanowiły podstawy uchylenia poprzedniej decyzji, nie mogą być skutecznie podniesione w kolejnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. domagał się przyznania dodatku mieszkaniowego i ryczałtu na zakup opału. Po uchyleniu przez WSA w Białymstoku decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z powodu błędnego ustalenia ceny energii elektrycznej, SKO ponownie rozpoznało sprawę i przyznało skarżącemu niższy ryczałt. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. nieuwzględnienie podatku VAT w cenie energii, błędne skorygowanie powierzchni lokalu oraz naruszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń faktyczno – prawnych. Wyrokiem z dnia 25.10.2006 r. wydanym w sprawie o sygnaturze IISA/Bk 769/06, tutejszy sąd administracyjny uchylił - po rozpoznaniu skargi J. M. - decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]10.2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z [...] 09.2006 r. o przyznaniu skarżącemu J. M. ryczałtu na zakup opału w wysokości 44,29 złotych za okres od 1.04.2004 r. do 30.09.2004 r. oraz dodatku mieszkaniowego za ten okres w wysokości 0 złotych. Sąd podniósł, że wartością decydującą o wysokości ryczałtu na zakup opału była wartość kilowatogodziny za energię elektryczną, przy czym organ administracji związany był równowartością kilowatogodziny za energię elektryczną wskazaną w rachunku za ostatni okres rozliczeniowy. Powyższe wynika – jak wskazał sąd – z treści § 3 ust. 1 – 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. W sprawie niniejszej z dołączonej do akt faktury VAT wystawionej za ostatni okres rozliczeniowy wynika, że skarżący jest odbiorcą energii elektrycznej należącym do grupy taryfowej G12. Natomiast organy administracji wyliczając wysokość ryczałtu na zakup opału przyjęły, wbrew temu co wynika z rachunku, równowartość kilowatogodziny energii elektrycznej wynikającą grupy taryfowej G11. Grupy taryfowe G11 i G12 są to dwie różne taryfy, z których wynikają różne wartości kilowatogodziny za energie elektryczną. Grupa taryfowa G11 jest grupą jednotaryfową i w przypadku tej taryfy cena za energię elektryczną czynną jest taka sama w ciągu całej doby. Natomiast grupa taryfowa G12 jest grupą dwutaryfową i cena za energię elektryczną w tym przypadku jest zróżnicowana w zależności od tego czy energia jest pobierana w dzień czy w nocy. Organy administracji w przedmiotowej sprawie, wyliczając wysokość ryczałtu na zakup opału w oparciu o równowartość kilowatogodziny za energię elektryczną wynikającą z grupy taryfowej G11, naruszyły § 3 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych, albowiem nie jest to wartość wynikająca rachunku za ostatni okres rozliczeniowy. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ równowartość kilowatogodziny energii elektrycznej wynikająca z grupy taryfowej G12 wskazanej w rachunku jest inna od wartości wynikającej z grupy taryfowej G111, a co za tym idzie wysokość ryczałtu na zakup opału wyliczona na podstawie tej wartości również będzie inna. W następstwie tego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. ponownie rozpatrzyło odwołanie J. M. od decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...]09.2006 r. i decyzją z dnia [...]06.2007 r. orzekło o uchyleniu tejże decyzji pierwszoinstancyjnej w całości ( pkt 1 decyzji SKO ) oraz o przyznaniu skarżącemu ryczałtu na zakup opału w wysokości 15,19 złotych i dodatku mieszkaniowego w wysokości 0 złotych za okres od dnia 1.04.2004 r. do 30.09.2004 r. ( pkt 2 decyzji SKO ). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO w Ł. przytoczyło na wstępie treść art. 2 ust.1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz wskazało na brzmienie art. 3 ust. 1 tejże ustawy. Następnie kolegium opisało treść wniosku strony z dnia 23.03.2004 r. i stwierdziło, że dane podane przez stronę podlegały weryfikacji. Przede wszystkim kolegium zweryfikowało dane z deklaracji o dochodach, które skarżący określił na kwotę 23,84 złotych miesięcznie ( za okres od grudnia 2003 r. do lutego 2004 r.). Kolegium mając na uwadze wielkość gospodarstwa rolnego, którego współwłaścicielem jest skarżący i statystyczny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2003 r. i w 2004 r., uznało, że skarżący w okresie od grudnia 2003 r. do lutego 2004 r. uzyskał dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 170,08 złotych, czyli po 56,69 złotych miesięcznie. Kolegium stwierdziło, że z uwagi na to, że lokal strony nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, brak jest ciepłej wody i instalacji gazu przewodowego w lokalu, wydatki na ten cel należało obliczyć ryczałtowo, zgodnie z § 3 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Kolegium przytoczyło treść tych regulacji i stwierdziło, że przy stosowaniu tychże regulacji związane jest wytycznymi zawartymi w wyroku sądu z dnia 6.03.2007 r. sygn. II SA/ Bk 769/06. Stąd ustalając wysokość ryczałtu na zakup opału należało przyjąć równowartość kilowatogodziny za energię elektryczną wynikającą z rachunku przedłożonego przez stronę za ostatni okres rozliczeniowy tj. z uwzględnieniem faktu, iż skarżący jest odbiorcą energii elektrycznej należącym do grupy taryfowej G12. Z rachunku znajdującego się w aktach wynikało, że równowartość 1 kWh wyniosła 0,1404 złotych. Kolegium wskazało, że wielkość ta jest ilorazem sumy poszczególnych wartości brutto z tabeli nr 8 rachunku i sumy ilości kilowatogodzin. Następnie kolegium przedstawiło szczegółowe matematyczne wyliczenie należnej skarżącemu wysokości ryczałtu na zakup opału stwierdzając, że wynosi on 15,19 złotych i jest wielkością nieprzekraczającą 70 % wydatków przypadających na rzeczywistą powierzchnię użytkową zajmowaną przez stronę w lokalu mieszkalnym ( wielkość tej powierzchni to 1/3 całkowitej powierzchni użytkowej domu jednorodzinnego stanowiącego współwłasność trzech osób tj. 1/3 z 83,3 m.kw. wynosząca 27,77 m. kw.). W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję J. M. zarzucił rażące naruszenie przez SKO w Ł. ustawy o dodatkach mieszkaniowych i kodeksu postępowania administracyjnego. Podał, że zgodnie z par. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych ryczałt na zakup opału przysługuje według ceny za kilowatogodzinę energii elektrycznej za ostatni okres rozliczeniowy zgodnie z taryfą G12, wynikającą z faktury. Obowiązkiem organu jest przyjęcie ceny 1 kWh energii elektrycznej z podatkiem VAT, ponieważ strona jest zobowiązana przy zakupie opału do zapłaty podatku VAT. Przyjęta przez organ cena energii nie zawiera podatku VAT. Organ rażąco naruszył ustawę o dodatkach mieszkaniowych, jak i dopuścił się rażącej dyskryminacji osoby skarżącego z uwagi na to, że naruszył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1.02.2005 r. sygn. U 14/02. Stosownie do treści wyroku wyłączenie ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów z wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego, oraz opłaty za wodę i ścieki jest niezgodne z prawem. Skarżący wyraził zdziwienie dla faktu skorygowania przez organ powierzchni lokalu zajmowanej przez stronę podkreślając, że we wniosku podał ją jako 41,3 m. kw. Stronie przysługuje też dodatek za dostawę wody i odbiór nieczystości płynnych, czego nie uwzględnił organ. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji przede wszystkim podkreślić należy, iż została ona wydana w następstwie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 6.03.2007 r. sygn. II SA/Bk 769/06, mocą którego uchylone zostało poprzednie rozstrzygnięcie organu w sprawie dodatku mieszkaniowego dla strony skarżącej za okres od 1.04.2004 r. do 30.09.2004 r. Niniejsza decyzja jest konsekwencją dostosowania się przez organ administracji do wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku. Związanie organu oceną prawną sprawy dokonaną przez sąd wynika z treści art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis powyższy stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem skargi. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydawaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku czyniłoby wadliwym nową decyzję organu. W wyroku wydanym w dniu 6.03.2007 r. Sąd zakwestionował wyłącznie prawidłowość przyjętej przez organ ceny jednej kilowatogodziny za energię elektryczną przy wyliczaniu należnego ryczałtu na zakup opału. Pozostałe wówczas podnoszone zarzuty skarżącego, teraz konsekwentnie powtarzane, dotyczące braku podstaw do weryfikacji powierzchni lokalu zajmowanej przez stronę, nieuwzględnienia wydatków w zakresie opisanym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1.02.2005 r. sygn. U 14/02 czy nieuzasadnionej ingerencji przez organ orzekający o dodatku mieszkaniowym w stosunki między współwłaścicielami nieruchomości, nie stanowiły podstawy uchylenia poprzedniej decyzji kolegium. Tym samym Sąd poprzednio wyrokujący w sprawie, przesądził już o nietrafności tych zarzutów. Przesądzeniem sprawy w tym zakresie był związany organ i jest związany teraz orzekający skład Sądu, bo taka jest konsekwencja zapisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Godzi się przy tym podkreślić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie poprzestało w zaskarżonej teraz decyzji na odniesieniu się wyłącznie do wytkniętego w poprzednim wyroku błędu w zakresie właściwej ceny jednej kilowatogodziny za energię elektryczną, ale stosownie do obowiązku ponownego rozpatrzenia całokształtu sprawy w postępowaniu odwoławczym, rozpoznało w całości wniosek strony o dodatek mieszkaniowy, złożony 23.03.2004 r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przykładem prawidłowego uzasadnienia decyzji reformatoryjnej. Opisuje treść wniosku, przytacza brzmienie mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, ustala stan faktyczny sprawy ( przedstawia przyczyny, dla których weryfikuje dane zawarte we wniosku i deklarowane dochody oraz sposób weryfikacji i końcowy jej efekt) i dokonuje prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod stosowane w sprawie normy prawne. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji można prześledzić tok rozumowania organu i ocenić prawidłowość wyliczeń matematycznych. Zawarte w skardze zarzuty trafności rozumowania organu nie podważają. Błędne jest stanowisko skarżącego, jakoby organ nie uwzględnił podatku VAT przy wyliczaniu ryczałtu na zakup opału albowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wprost wynika, że obliczając cenę jednej kilowatogodziny za energię elektryczną według taryfy G12, wynikającej z rachunku, organ sumował wartości brutto. W wyroku wydanym w sprawie II SA/Bk 213/07, na który skarżący powołał się na rozprawie nie przyjęto odmiennego stanowiska w kwestii uwzględnienia podatku VAT w fakturze za dostarczaną indywidualnym odbiorcom energie elektryczną. Niezasadne jest powtarzanie zarzutu braku podstaw do weryfikacji podanej we wniosku powierzchni lokalu. Korygując wskazana przez stronę powierzchnię lokalu mieszkalnego ( z 41,3 m. kw. na 27,77 m. kw.) organ słusznie zwrócił uwagę na związanie tytułem prawnym do lokalu. Skarżący jest współwłaścicielem – z udziałem 1/3 – budynku mieszkalnego, położonego w Z. przy ulicy S. [...]. Przeliczony na powierzchnię udział skarżącego stanowi 27.77m. kw. (1/3 z 83,3 m. kw.). Nie ma przy tym znaczenia okoliczność faktycznego korzystania przez skarżącego z większej powierzchni niż wskazuje udział w prawie własności budynku albowiem dodatek mieszkaniowy dla osób mieszkających w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność jest związany z prawem a nie z faktycznym władztwem ( vide: art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ). Również powoływanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1.02.2005 r. jest nietrafne, gdyż organ orzekał już przy zastosowaniu przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 w sprawie dodatków mieszkaniowych w brzmieniu znowelizowanym na skutek wyroku ( w brzmieniu obowiązującym od 2.08.2005 r.). Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Fakt, że przyznany tą decyzją ryczałt na zakup opału jest niższy od kwoty ryczałtu przyznanego w decyzji pierwszoinstancyjnej jest następstwem związania organu odwoławczego wyrokiem Sądu z dnia 6.03.2007. sygn. II SA/Bk769/06. Ewentualny zarzut naruszenia zasady niepogarszania sytuacji strony w postępowaniu ( reformationis in peius ) mógłby być kierowany wyłącznie w stosunku do poprzedniego wyroku Sądu, natomiast skutecznie nie może już być podniesiony w stosunku do organu, który będąc związanym oceną prawną sprawy wyrażoną przy poprzednim wyrokowaniu, musiał rozstrzygnięcie sprawy dostosować do interpretacji przepisów prawa wskazanej w wyroku. Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r.- Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło