II SA/Bk 56/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. M. – M. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oddala skargę. W dniu [...] września 2014 r. asp. A. M. (dalej powoływana jako: "skarżąca"), zwróciła się raportem do Komendanta Miejskiego Policji w B. o zaliczenie dotychczas nieudokumentowanych okresów: pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 19 lutego 1995 r. do 18 czerwca 2003 r. oraz studiów dziennych na Uniwersytecie w B. od 01 października 1998 r. do 18 czerwca 2003 r. do wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego oraz prawo do nagrody jubileuszowej. Na podstawie przedłożonej dokumentacji i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komendant Miejski Policji w dniu [...] listopada 2014 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym odmówił policjantowi zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika w okresie od 19 lutego 1995 r. do 18 czerwca 2003 r. do okresów uwzględnianych przy ustalaniu wzrostu uposażenia. Organ w uzasadnieniu wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na zaliczenie skarżącej pełnego, wnioskowanego przez nią okresu jako pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat. Owszem, organ przyjął, że skarżąca w ww. okresie zamieszkiwała razem ze swoimi rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym i nie mieszkała w internacie, jednakże jej praca nie wypełniła przesłanki stałości i nie może zostać uwzględniona do ustalenia wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat. W ocenie organu I instancji, fakt uczęszczania skarżącej do szkoły średniej o wysokim poziomie nauczania w ww. okresie, położonej w odległości 9 km od miejsca zamieszkania, konieczność codziennych podróży do szkoły oraz konieczność przygotowania się do zajęć szkolnych, wyklucza przyjęcie, że skarżąca wykonywała stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców powyżej 5 godzin dziennie. Organ nie kwestionował tego, że skarżąca pomagała rodzicom i rodzeństwu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, jednakże zakres tej pomocy nie może być uznany za stały, w rozmiarze mającym znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego. Natomiast kwestię uwzględnienia okresu studiów wyższych do celów nagrody jubileuszowej rozstrzygnięto odrębnym rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Policji w B., którym zaliczono do tego celu 4 lata, 11 miesięcy i 18 dni studiów w szkole wyższej. Rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, P. Komendant Wojewódzki Policji w B. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, zgodnie z którym do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, wlicza się przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Pojęcie domownika organ określił na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, wyjaśniając, że jest to osoba, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego, albo w jego bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Opierając się na wskazanych regulacjach prawnych organ nie podzielił stanowiska skarżącej, dotyczącego charakteru jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Wskazał, że fakty wynikające z zebranego materiału nie dowodzą w sposób wystarczający "stałości" pracy policjantki w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Obowiązki związane z nauką w szkole średniej, a następnie uczelnią wyższą oraz konieczność dojazdów do miejsca zamieszkania, w ocenie organu, uniemożliwiały stronie stałą i ciągłą pomoc w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Zwrócono też uwagę na fakt, że w gospodarstwie o wielkości łącznie niespełna 3 ha, składającym się z pół uprawnych, łąk i terenów zalesionych, prace związane z jego prowadzeniem były wykonywane z różnym natężeniem przez poszczególnych członków rodziny. Wskazano, że siostra skarżącej po ukończeniu studiów wyższych z dniem 27 listopada 1997 r. podjęła służbę w formacji wojskowej. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że na gruncie wytycznych wynikających z orzecznictwa trudno jest przyznać rodzicom skarżącej status rolników. Wskazał, że w okresie od 19 lutego 1995 r. do 18 czerwca 2003 r., którego zaliczenia domaga się skarżąca, jej rodzice pracowali zawodowo w zakładach pracy znajdujących się na terenie B. (matka w B., a ojciec w P.), a następnie przeszli na świadczenia emerytalno-rentowe. Zdaniem organu II instancji oznacza to, że przez cały powyższy okres gospodarstwo rolne nie stanowiło centrum ich życia, a praca w nim nie była nastawiona na utrzymanie rodziny. P. Komendant Wojewódzki Policji w B. zaznaczył również, że charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Podniesiono, że z zeznań świadków wynika, że w gospodarstwie skarżąca wykonywała główne czynności na polecenie ojca. Gospodarstwo było wyposażone w najprostsze i podstawowe narzędzia i nie zatrudniono w nim innych osób do pomocy. W ocenie organu drugorzędną rolą okazało się więc badanie wymiaru i stałości pracy policjantki w gospodarstwie, skoro jej rodzice nie prowadzili zawodowej działalności rolniczej. Z tego też względu organ stwierdził, że nie można przyznać skarżącej statusu domownika i zaliczyć żądanego okresu do wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego. Odnosząc się zaś do kwestii zażalenia na nieterminowe załatwienie sprawy i naruszenie art. 37 k.p.a. organ II instancji stwierdził, że wydanie rozstrzygnięcia przez organ I instancji w dniu [...] listopada 2014 r. nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Za bezzasadny organ odwoławczy uznał również zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, jak również art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a.i art. 80 k.p.a. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynika sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, a także jego dowolnej ocenie opartej nie na zebranym materiale dowodowym tylko na domniemaniu i subiektywnej, bezpodstawnej ocenie stanu faktycznego co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wyrażającej się w: - nieprzyznaniu przez organ II instancji rodzicom skarżącej, tj. właścicielom indywidualnego gospodarstwa rolnego prowadzącym działalność rolniczą M. i P. M. statusu rolników poprzez bezpodstawne zastosowanie definicji pojęcia "rolnik" w oparciu o przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 2291) przy zastosowaniu ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310), co miało na celu bezpodstawne pozbawienia skarżącej należnego świadczenia; - bezpodstawnym przyjęciu przez organ II instancji, że rodzice skarżącej, tj. właściciele gospodarstwa rolnego M. i P. M. nie byli rolnikami, gdyż nie prowadzili działalności rolniczej, co świadczy o błędnej ocenie stanu faktycznego i oczywistym pominięciu dowodów w postaci dokumentów oraz zeznań wszystkich świadków, tj. L. G., P. B. ; - oparciu się jedynie na zasadach doświadczenia życiowego przez organ I instancji w zakresie uznania, że pobierając naukę skarżąca mogła jedynie pomagać w gospodarstwie rolnym rodziców, co świadczy o oczywistym pominięciu dowodów w postaci dokumentów oraz zeznań świadków przedstawionych przez skarżącą: L. G. i P. B. raz świadka dodatkowo powołanego przez organ I instancji: E. M. (pomimo powołania się na szczegółowe i spójne zeznania potwierdzające stałość pracy skarżącej w uzasadnieniu do wydanej decyzji); b) nierozpatrzenie wniosku w zakresie możliwości uwzględnienia w przedmiotowej sprawie § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz art. 107 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. c) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do obywateli, co polega na braku jasnego odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu l instancji, a także niejednolitym rozstrzyganiu w drodze decyzji administracyjnej spraw o identycznym stanie faktycznym i dopuszczeniu do ich funkcjonowania w obrocie prawnym. 2) naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 6 pkt. 2 ppkt. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez błędną wykładnię przez organ I instancji pojęcia stałej pracy w gospodarstwie rolnym polegającą na przyjęciu, że w okresie pobierania nauki w szkole średniej i wyższej nie jest możliwe spełnienie warunku "stałej" pracy w gospodarstwie, a praca równorzędna z nauką może nosić cechy jedynie doraźnej i okazjonalnej w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że o stałym charakterze przesądza gotowość do świadczenia jej na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej w wymiarze czasu stosownym do zakładanego przez rolnika prawidłowego jego funkcjonowania oraz wywiązywanie się z obowiązków w gospodarstwie, mimo jednoczesnego uczęszczania do szkoły, co miało miejsce w odniesieniu do skarżącej; b) art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy poprzez zastosowanie przepisów w zakresie definicji pojęcia "rolnik" wynikające z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników bez delegacji ustawowej w tym zakresie. Skarżąca jednocześnie wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci: (1) zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczącego P. M.; (2) zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczącego M. M. W oparciu o sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o: uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji; zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w ww. okresie oraz przyznanie jej, zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. oraz art. 107 ustawy o Policji, prawa do wyższego uposażenia, także za okres 3 lat wstecz od dnia złożenia organowi dokumentów, jak również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła podniesione w niej zarzuty. Podniosła, że przywołana przez organ definicja "rolnika" z ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wyklucza możliwości posiadania przez niego innych źródeł dochodu. Fakt, że M. i P. M. będąc rolnikami i prowadząc osobiście działalność rolniczą (w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej), posiadali inne źródła dochodu (wynagrodzenie ze stosunku pracy, a w późniejszym okresie świadczenie emerytalne i rentowe) nie pozbawia ich statusu rolnika, a przede wszystkim nie ma wpływu na istnienie prawa osoby pracującej w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika do wnioskowanego świadczenia. Skarżąca wskazała, że przedstawione w postępowaniu dokumenty jak i zeznania świadków potwierdzają, że jej rodzice byli rolnikami i prowadzili indywidualne gospodarstwo rolne, w którym ona pracowała w charakterze domownika. Stąd też zdaniem ww. zostały spełnione przesłanki wynikające z obowiązujących przepisów prawa do zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym we wnioskowanym czasie do okresów uwzględnianych przy ustalaniu wzrostu uposażenia. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Podstawę odmowy zaliczenia skarżącej okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Policji, organy orzekające w sprawie oparły na uznaniu, że skarżąca nie wykonywała stałej pracy w podanych we wniosku okresach w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu ustawy regulującej materię ubezpieczenia społecznego rolników, a tylko w takim przypadku jej wniosek byłby zasadny. Zatem kluczowe znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma dokonanie wykładni przepisów wskazujących na możliwość wliczania okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do wysługi lat funkcjonariusza Policji. Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 100 i 101 ust. 1 ustawy o Policji). Na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o Policji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Takim odrębnym unormowaniem, o którym mowa w powołanym przepisie, jest ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), gdzie w art. 1 ust. 1 pkt 3 wskazano, że ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) pod pojęciem domownika rozumie się osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Zatem w świetle przytoczonych wyżej przepisów, aby funkcjonariuszowi Policji zaliczyć do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego wnioskowany przez niego okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należy ustalić, czy w podanym okresie wnioskodawca miał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracował w tym gospodarstwie, nie będąc związanym z rolnikiem stosunkiem pracy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 448/10, LEX nr 758205). W przedmiotowej sprawie dwie z powyższych przesłanek, tj. ukończenie przez skarżącą 16 lat oraz zamieszkiwanie na terenie gospodarstwa rolnego rodziców nie były kwestionowane przez organy, przy czym organ II instancji miał wątpliwości, co do zasadności przyznania rodzicom skarżącej statusu rolników, natomiast zasadniczy spór dotyczył tego, czy wykonywane przez skarżącą obowiązki w gospodarstwie rolnym rodziców mogą być uznane za stałą pracę w tym gospodarstwie, bez nawiązywania stosunku pracy. Wyjaśnienia pojęcia "wykonywania pracy w charakterze stałym w gospodarstwie rolnym" wielokrotnie podejmował się Sąd Najwyższy. W wyroku z dnia 4 października 2006 r. o sygn. akt II UK 42/2006 (opubl. OSNP 2007/19-20/292), Sąd Najwyższy wskazał, że o stałości pracy domownika w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, decyduje zachowanie - mimo prowadzenia działalności pozarolniczej - gotowości do świadczenia jej na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej w wymiarze czasu stosownym do zakładanego przez rolnika prawidłowego jego funkcjonowania z uzupełnieniem, że wymiar tego czasu powinien sięgać co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Ustanowienie obowiązku ubezpieczenia społecznego domownika dotyczy osób nie będących posiadaczami gospodarstwa rolnego, a powiązanych z gospodarstwem rolnym tylko szczególnym stosunkiem, cechującym domownika. Nieodzowne jest zatem sięgnięcie do specjalnego znaczenia jego roli w społeczno-gospodarczych stosunkach wiejskich, której specyfikę uwypukla porównanie określenia domownika w art. 6 pkt 2 i definicji rolnika sformułowanej w art. 6 pkt 1 ustawy. Zestawienie tych przepisów wskazuje, że istota działań domownika, który nie prowadzi zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, sprowadza się do pomocy rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa, czyli do wykonywania prac wskazanych mu przez prowadzącego gospodarstwo, leżących w zakresie jego decyzji gospodarczych. W świetle powyższego rozumienia pojęcia stałej pracy w gospodarstwie rolnym, w ocenie Sądu, zgodzić się należało z Komendantem Wojewódzkim Policji, że praca skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie jednoczesnego pobieranie nauki w szkole średniej znajdującej się w innej miejscowości niż gospodarstwo rolne (oddalonej o 9 km), a tym samym konieczność codziennych dojazdów do szkoły, potrzeba przygotowania się do zajęć szkolnych, a w późniejszym okresie do egzaminów maturalnych, a następnie rozpoczęcie studiów dziennych na Wydziale Biologiczno – Chemicznym Uniwersytetu w B. nie może być uznana za stałą pracę w gospodarstwie. Słuszność mają zatem organy, że po powrocie skarżącej z zajęć szkolnych pozostawało jej niewiele czasu na pracę w gospodarstwie rolnym, dlatego też wykonywane przez nią obowiązki, można co najwyżej uznać za systematyczną pomoc w prowadzeniu gospodarstwa, ale na pewno nie stałą pracę. Dodatkowo zauważyć należy, że w gospodarstwie o wielkości 3 ha, składającym się z pól, łąk i terenów zalesionych, prace związane z jego prowadzeniem były wykonywane z różnym natężeniem przez poszczególnych członków rodziny. Siostra, po ukończeniu studiów wyższych z dniem 27 listopada 1997 r. podjęła służbę w formacji mundurowej, matka po zakończeniu pracy w B. w B. w dniu 27 lutego 1996 r. przeszła na rentę inwalidzką, a ojciec po zakończeniu zatrudnienia w P. w dniu 1 czerwca 1998 r. uzyskał świadczenie emerytalne. Powyższe wskazuje, że skarżąca świadczyła zwyczajowo pomoc rodzicom, którzy pożytki z gospodarstwa rolnego czerpali na własne potrzeby. W tym miejscu podkreślić należy, że jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 2000 r., sygn. akt II UKN 535/99 (opubl. OSNP 2001, nr 21, poz. 650), doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika, nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym zaliczanej do stażu ubezpieczeniowego. Właśnie za taką, doraźną pomoc, należało uznać pracę wykonywaną przez skarżącą w gospodarstwie rolnym rodziców. Podkreślić również należy, iż wbrew twierdzeniom skargi, organy w sprawie nie przyjęły, że okoliczność podjęcia nauki w szkole ponadpodstawowej automatycznie wykluczała pracę w gospodarstwie rolnym. To okoliczności związane z tą nauka, a także konieczność dojazdów do szkoły oddalonej o 9 km, stanowiły podstawę do przyjęcia, że skarżąca nie dysponowała na tyle dużo wolnym czasem, w którym mogłaby świadczyć stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Powyższe rozważania odnieść należy także do pobierania przez skarżącą nauki w szkole wyższej w systemie dziennym. Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 101 ustawy o Policji w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wyliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Organy obu instancji dokonały prawidłowej interpretacji powyższych norm prawnych i zastosowały je do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Wskazywane zaś przez skarżącą w skardze okoliczności, dotyczące nierównego jej traktowania w porównaniu z innymi funkcjonariuszami, którym wypłacano wyrównanie za lata ubiegłe w analogicznych stanach faktycznych, nie mogą zdaniem Sądu świadczyć o naruszeniu prawa przez organy w niniejszej sprawie. Wcześniejsze decyzje dotyczące innych funkcjonariuszy, nie mogą stanowić podstawy do żądania przez skarżącą, aby organy w dalszym ciągu powielały je i wydawały decyzje sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami. Z zasady państwa prawa nie można bowiem wyprowadzać wniosku, że skoro inne podmioty, nabyły uprawnienia w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, to te same uprawnienia należą się także skarżącemu. Organy, zgodnie z zasadą praworządności, mają obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.), dlatego też nie można od nich oczekiwać łamania tegoż prawa w imię wskazywanej przez skarżącego zasady sprawiedliwości społecznej. Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty dotyczące naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym wskazywanie przez skarżącą, że organ naruszył prawo, albowiem opierał się na "doświadczeniu życiowym" i "domniemaniach" a nie przepisach prawa. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organ prowadzący postępowanie jest zobligowany przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a zatem podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W myśl art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ ma obowiązek wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, poczynione zaś w sprawie ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazywanie przez organ na doświadczenie życiowe i domniemania, przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie może świadczyć o naruszeniu przez organ prawa. Wręcz przeciwnie, dowodzi, że organ dokonał pogłębionej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast stosownie do art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Innymi słowy organ orzekający powinien podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego. Jednocześnie wskazuje się, że zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien między innymi kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów, jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Po 1342/99, LEX nr 43051). Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób wyczerpujący, z zachowaniem wskazanych wyżej wymogów określonych przepisami k.p.a. Ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości, organ wyjaśnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, odnosząc się szczegółowo do podniesionych zarzutów, zaś uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia jest spójne, jasne, logiczne i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Końcowo podkreślić, iż podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydawane na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, zgodnie z którym na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1 wskazanej ustawy, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Dopiero wyczerpanie powyższej procedury pozwala na skorzystanie z określonej w ustępie 3 art. 3 cytowanej ustawy możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Skarżąca wskazała dwóch świadków, którzy potwierdzili, że widywali oni skarżącą przy codziennych czynnościach i pracach sezonowych związanych z gospodarstwem rolnym (czego nie kwestionowały organy), jednakże powyższe, zważywszy na obowiązki szkolne skarżącej (długotrwałą nieobecność skarżącej w gospodarstwie sięgającą co najmniej 8 godzin dziennie) nie pozwoliły na przyjęcie, że świadczyła ona stałą pracę w tym gospodarstwie. W tym zakresie organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Sąd odstąpił natomiast od definitywnego przesądzania wątpliwości organu odwoławczego dotyczących przyznania rodzicom skarżącej statusu rolników, uznając, że kwestia ta wobec dokonanych powyżej ustaleń stanu faktycznego, nie miała zasadniczego wpływu na poprawność podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Rozważania organu w powyższej materii przyjąć natomiast należy, jako dodatkowe potwierdzenie, że skarżąca świadczyła pracę w gospodarstwie rolnym jedynie okazjonalnie, w czasie wolnym od zajęć szkolnych, nauki czy dojazdów do szkoły, pożytki zaś uzyskiwane z tego gospodarstwa wykorzystywano na własne potrzeby. W opisanej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżony rozkaz personalny nie narusza prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.