II SA/Bk 561/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-01-24
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaburzenia pamięci spowodowane urazem głowy mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jeśli strona prowadziła korespondencję z sądem w innych sprawach i składała wnioski dotyczące kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego został oddalony, ponieważ sąd uznał, że wskazane przez stronę zaburzenia pamięci nie wykluczają winy w niedotrzymaniu terminu. Strona prowadziła korespondencję z sądem w innych sprawach dotyczących prawa pomocy i składała wnioski w tym zakresie, co świadczy o świadomości ciążących obowiązków i możliwości procesowych, mimo zgłaszanego schorzenia.Stan faktyczny
Skarżący E. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dotyczącą wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego i oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący ponownie wezwany do zapłaty, nie uiścił wpisu. Następnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, powołując się na zaburzenia pamięci po urazie głowy. Sąd oddalił ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bk 561/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 24 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi
E. S. zaskarżył do tutejszego sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r. uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. umarzającą postępowanie administracyjne o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W związku ze skargą E. S. został w dniu 23 lipca 2012 r. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł (k. 13). W terminie na wykonanie tego obowiązku złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został prawomocnie oddalony, bowiem NSA w sprawie II OZ 967/12 oddalił zażalenie od postanowienia tutejszego sądu z dnia 25 września 2012 r. oddalającego ten wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 58).
W tych okolicznościach Przewodniczący Wydziału ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia (k. 68). Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu
5 grudnia 2012 r. (k. 70). Termin wykonania obowiązku mijał we środę 12 grudnia 2012 r. Do tej daty wpis sądowy nie został uiszczony, a skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 71). Natomiast w dniu 18 grudnia 2012 r. sąd odrzucił skargę E. S., wskazując że w sprawie nie został uiszczony wpis sądowy od skargi – mimo ponownego wezwania w tym przedmiocie. Sąd podkreślił, że skutków w postaci odrzucenia skargi nie mogła uchylić ponowna czynność złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem nie może ona dotyczyć wpisu od skargi, ale kosztów, które powstaną po dacie wniesienia tego wniosku (k. 74 i następne).
W dniu 20 grudnia 2012 r. (k. 81 i następne) skarżący złożył wniosek
o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi – uiszczając jednocześnie tę opłatę, a następnie terminowo uzupełniając braki formalne wniosku (k. 104). We wniosku wyjaśnił, że po doznanym urazie głowy ma poważne zakłócenia pamięci
i z tego powodu zapomniał w terminie dokonać opłaty. Do wniosku dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 6 grudnia 2012 r., w którym wskazano, że cierpi na zaburzenia pamięci po przebytym urazie głowy (k. 84).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o przywrócenie terminu podlega oddaleniu.
Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U.
z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., przywrócenie terminu do dokonania czynności
w postępowaniu sądowym powinno nastąpić, gdy: uchybienie terminowi było niezawinione przez stronę, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu
7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, wskazano okoliczności uprawdopodobniające brak winy w niedotrzymaniu terminu, a równocześnie
z wnioskiem strona dokonała spóźnionej czynności.
W sprawie niniejszej należy przyjąć, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem wymagań formalnych wynikających z art. 87 §1 p.p.s.a. tj. dołączył wymagane odpisy wniosku oraz zachował ustawowy termin do jego wniesienia. Należy bowiem przyjąć na korzyść strony, że przyczyna spóźnienia nadal trwa, skoro skarżący wskazuje na trwające zaburzenia pamięci.
Merytoryczna ocena wniosku nie pozwala jednak stwierdzić, że powołana
w nim przyczyna spóźnienia jest wystarczająca do wykluczenia winy strony.
Istotnie przyznać trzeba, że zaburzenia pamięci stanowią jednostkę chorobową utrudniającą codzienne funkcjonowanie w społeczeństwie i wykonywanie obciążających stronę obowiązków. W niniejszej sprawie analiza akt nie uprawnia jednak do wniosku, że to schorzenie uniemożliwiało terminowe uiszczenie wpisu,
a więc że spóźnienie wykonania tej czynności nie było zawinione.
Przede wszystkim zauważyć należy, że pierwotny termin uiszczenia wpisu mijał we czwartek 16 sierpnia 2012 r. (wezwanie doręczono skarżącemu w dniu
9 sierpnia 2012 r., k. 17). Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył po upływie czterech miesięcy od tej daty, bo w dniu 20 grudnia 2012 r. i w sytuacji, gdy między 16 sierpnia 2012 r. a 20 grudnia 2012 r. prowadził z sądem korespondencję dotyczącą prawa pomocy (złożył dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy – k. 18, 71, złożył sprzeciw od postanowienia referendarza – k. 41). Nadto zarówno pierwszy w sprawie, jak i drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy E. S. wniósł w ustawowym terminie na uiszczenie wpisu, biegnącym od wezwania w tym przedmiocie (w przypadku drugiego wniosku, z dnia 12 grudnia 2012 r., termin na opłacenie wpisu mijał w dniu 12 grudnia 2012 r., ponowny wniosek złożono dokładnie w tej dacie).
W ocenie sądu wbrew zasadom doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania byłoby zignorowanie związku między ponownym wezwaniem skarżącego do uiszczenia wpisu a jego kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy oraz zignorowanie faktu prowadzenia w późniejszym okresie korespondencji z sądem dotyczącej prawa pomocy. W szczególności analiza dat ponownego wezwania i ponownego wniosku wskazuje, że skarżący bardzo dobrze zdawał sobie sprawę z konieczności ponoszenia kosztów sądowych (uiszczenia wpisu od skargi po wezwaniu doręczonym dnia 5 grudnia 2012 r.) i dlatego zdecydował się ponownie wnioskować o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem sądu powyższe wskazuje, że nawet jeśli skarżący faktycznie cierpi na zaburzenia pamięci, to miał cały czas świadomość nieuiszczonych kosztów sądowych, a to wyklucza uznanie wskazywanych zaburzeń jako powodu spóźnienia w wykonaniu obowiązku opłacenia wpisu. Stąd powoływanie się przez stronę na zaburzenia pamięci jako powód spornego spóźnienia jest, w ocenie składu orzekającego, niewiarygodne.
Powyższe potwierdzają okoliczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W dniu 18 grudnia 2012 r. tutejszy sąd wydał postanowienie
o odrzuceniu skargi wskazując na jej nieopłacenie w terminie (k. 74). Postanowienie doręczono stronie co prawda dopiero w dniu 7 stycznia 2013 r. (k. 95), jednak już
20 grudnia 2012 r. skarżący uiścił wpis i złożył przedmiotowy wniosek. Należy przyjąć, że E. S., który przez kilka lat uczestniczył przed tutejszym sądem jako strona skarżąca w kilkudziesięciu sprawach, a również w przedmiotowej sprawie w terminie na uiszczenie wpisu składał wnioski o przyznanie prawa pomocy, miał świadomość ciążącego na nim obowiązku poniesienia kosztów sądowych w terminie wyznaczonym przez sąd. Zatem działania skarżącego zmierzające do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu (po dwukrotnym wezwaniu do wykonania tego obowiązku) należy zinterpretować jako próbę przedłużenia postępowania, a nie jako skutek przypomnienia sobie o tym obowiązku, co wcześniej – według niego – nie było możliwe z uwagi na zaburzenia pamięci.
Podkreślić należy, że z żadną inną czynnością procesową w sprawie niniejszej skarżący się nie spóźnił – terminowo składał wnioski o przyznanie prawa pomocy
(w okresie ustawowym na uiszczenie wpisu), terminowo wnosił sprzeciwy,
a w ostatnim czasie w wyznaczonym terminie złożył brakujące odpisy wniosku.
Analiza okoliczności sprawy wskazuje zatem, że uchybienie terminowi
w rozważanym przypadku wynikało z niedochowania przez skarżącego reguł należytej staranności w dbaniu o własne sprawy, a nie ze schorzenia polegającego na zaburzeniach pamięci. Zachowanie strony w trakcie postępowania świadczy bowiem o tym, że przedmiotowe zaburzenia, nawet jeśli istnieją nadal, nie uniemożliwiają mu wykonywania czynności wynikających z przyjętej na siebie roli strony postępowania sądowoadministracyjnego. Inaczej rzecz ujmując należy stwierdzić, że skarżący – mimo wskazanego schorzenia – jest czynny procesowo.
To nie pozwala ocenić, że spóźnienie było spowodowane okolicznościami wyłączającymi winę strony.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło