II SA/Bk 571/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Decyzją z dnia [...]03.2004 r. Burmistrz Miasta B. P. ustalił warunki zabudowy działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w B. P. przy ulicy K. i części działki o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej pas drogowy ulicy K. w B. P. w zakresie realizacji inwestycji polegającej na budowie zjazdu utwardzonego wraz z ciągiem komunikacji pieszej o łącznej szerokości 6 metrów do nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...], zabudowanej budynkiem przeznaczonym na przychodnię zdrowia. Jedną ze stron tego postępowania był skarżący A. M., który przed wydaniem decyzji wyraził sprzeciw wobec przeznaczenia działki nr [...] na urządzenie dojazdu do nieruchomości nr [...] podnosząc, iż działka [...] wydzielona została jako ciąg komunikacyjny do obsługi działek: [...] (stanowiącej własność A. M.), [...] ( stanowiącej własność G. S. – M., żony skarżącego) i [...] ( stanowiącej własność skarżącego A. M. i jego żony G. S. – M.). Decyzja powyższa nie była skarżona. Małżonkom M. doręczona została na ich wspólny adres w dniu [...]03.2004 r. ( odbiór decyzji pokwitowała G. S. –M. ). W dniu [...]11.2006 r. wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...]11.2006r.,wniosek skarżącego A. M. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego opisaną wyżej decyzją burmistrza w oparciu o podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 kpa tj. oparcia decyzji o warunkach zabudowy na fałszywych dowodach o istnieniu których powziął wiadomość [...]10.2006 r. kiedy to Sąd Rejonowy w B. prowadzący postępowanie w sprawie [...] doręczył mu wraz z opinią biegłego odpisy pism informujących o wszczętym z urzędu i toczącym się przed SKO w B. i przed WSA w B. postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości o numerach [...] i [...]. Fałszywym dowodem miała być odręczna wzmianka inspektora Urzędu Miejskiego w B. P. na dokumentacji dotyczącej zabudowy działki Nr [...] ( terenu przeznaczonego na przychodnię), że obsługa komunikacyjna tego terenu odbywać się będzie od ulicy K. przez działkę [...] aktualnie [...] ( w projekcie zagospodarowania działki Nr [...] zaprojektowano usytuowanie wjazdu na działkę od strony działki Nr [...] (aktualnie [...]). Fałszerstwem związanym z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy było tez – zdaniem strony – powoływanie się na nieistniejący załącznik graficzny w postaci mapy rozgraniczającej teren inwestycji, który nie został doręczony skarżącemu. Decyzją z dnia [...]12.2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpoznaniu powyższego wniosku odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza B. P. z dnia [...]03.2004 r. Kolegium stwierdziło na wstępie uzasadnienia, że z uwagi na powołanie się przez stronę na okoliczności mogące świadczyć, iż podstawą wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydawał w sprawie decyzję, kolegium uznało się w sprawie za właściwe do rozpatrzenia wniosku stosownie do zapisu art. 150 § 2 kpa. Następnie kolegium przytoczyło ustawowe przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego a po ich przytoczeniu stwierdziło, że zgodnie z art. 145 § 2 kpa wznowienie postępowania z przyczyn określonych w paragrafie 1 pkt 1 i 2 kpa może nastąpić po stwierdzeniu sfałszowania w sprawie dowodu lub wydania decyzji w wyniku przestępstwa dopiero po potwierdzeniu tych okoliczności stosownym orzeczeniem sądu lub innego organu. Wcześniej zaś może to nastąpić jedynie w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W niniejszej sprawie strona – mimo wezwania przez organ – nie przedłożyła dowodu w postaci orzeczenia sądowego potwierdzającego, iż zarzucane fałszerstwo dowodów miało miejsce a kolegium uznało, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyjęcie, że fałszerstwo dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania niezbędne jest dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu publicznego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący powołał się na inną podstawę wznowienia postępowania tj. przesłankę wznowienia wymienioną w punkcie 4 art.145 § 1 kpa i stwierdził, że jego pierwotny wniosek nie uwzględnił części argumentacji odnoszącej się do tych przesłanek. Zdaniem skarżącego był on pozbawiony możliwości uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy, albowiem nie doręczono mu załącznika graficznego stanowiącego integralną część decyzji. SKO w B. potraktowało wniosek jako żądanie uzupełnienia decyzji pierwszoinstancyjnej o rozpatrzenie dopuszczalności i zasadności wznowienia postępowania w oparciu o teraz podaną przesłankę i decyzją z dnia [...]03.2007r. uzupełniło decyzję z dnia [...]12.2006r. poprzez dodanie rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją burmistrza z dnia [...]03.2004r. w oparciu o przesłankę z art. 145 par. 1 pkt 4 kpa z powodu niezachowania przez stronę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny. Kolegium podkreśliło, że decyzja burmistrza z dnia [...]03.2004 r. została w tym samym dniu doręczona żonie skarżącego G. S. – M. a wniosek o wznowienie postępowania złożony został dopiero [...]11.2006 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. M. podniósł, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie doręczył mu decyzji z dnia [...]03.2004 r., a powinien był to uczynić niezależnie od doręczenia decyzji małżonce albowiem każde z nich miało samodzielny przymiot strony postępowania. Wysłanie jednego egzemplarza decyzji do dwóch stron postępowania było rażącym naruszeniem prawa. Skarżący nigdy wcześniej niż to wynikało z dokumentów w sprawie cywilnej sygn. [...], odpisu decyzji Nr [...] osobiście nie otrzymał i nic o niej nie wiedział. Z decyzją Nr [...] skarżący zetknął się i zapoznał dopiero w październiku – listopadzie 2006 r. kiedy wyszedł na jaw fakt uchylenia decyzji o podziale działki nr [...] (na [...]). Zatem miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, biegnący od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji został zachowany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po ponownym rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...]05.2007 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Kolegium stwierdziło bowiem, że z działką o numerze geodezyjnym [...], której dotyczyły warunki zabudowy, nie graniczy bezpośrednio działka Nr [...]stanowiąca odrębną własność małżonki skarżącego G. S. – M. a zatem stronami postępowania o warunki zabudowy działki [...] mogli być wyłącznie A. M. (z racji samodzielnego tytułu własności do bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji działki nr [...]) oraz oboje małżonkowie M. ( z racji współwłasności do bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji działki Nr [...]). Stąd zasadnie decyzję o warunkach zabudowy doręczono obojgu małżonkom a jej odbiór pokwitował – jak tego wymaga przepis art. 42 § 1 i art. 43 kpa – jeden z małżonków, działający w imieniu własnym i małżonka jako dorosły domownik. Należało, zatem przyjąć, że decyzja kwestionowana przez skarżącego została mu skutecznie doręczona w marcu 2004 r. a zatem wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie. We wniesionej do sądu skardze na powyższą decyzję A. M. podtrzymał stwierdzenie, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedział się z przesłanej listem poleconym a odebranej w dniu [...]10.2006 r. dokumentacji ze sprawy [...] Sądu Rejonowego w B. a zatem termin złożonego [...]11.2006 r. wniosku o wznowienie postępowania został w sprawie zachowany zważywszy, że [...] listopada 2006 r. były dniami wolnymi. Podnosząc powyższe i zarzucając organowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 148 kpa skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu. Prawidłowe było, bowiem, uznanie w okolicznościach sprawy braku istnienia przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta B. P. z dnia [...]03.2004r, o numerze [...], w oparciu o podstawę podniesioną przez skarżącego zarówno w piśmie inicjującym postępowanie tj. we wniosku z dnia [...]11.2006 r. ( data nadania w urzędzie pocztowym), jak i w późniejszym piśmie, potraktowanym przez organ jako żądanie uzupełnienia pierwszej decyzji odmownej z dnia [...]12.2006 r. o rozważenie przesłanek wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jeśli chodzi o pierwszą podstawę ( art. 145 § 1 pkt 1 kpa) to należy powtórzyć za organem, iż warunkiem dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego zarówno na podstawie zarzutu oparcia ustaleń w sprawie na fałszywych dowodach (art. 145 § 1 pkt 1kpa), jak na podstawie zarzutu wydania decyzji w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 kpa), jest, by sfałszowanie dowodu bądź popełnienie przestępstwa zostały stwierdzone stosownym orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba, że zaistnieją w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 i 3 kpa, które to okoliczności w tej konkretnej sprawie nie wystąpiły, czemu dało SKO wyraz w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]12.2006r. Skarżący ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani w skardze nie precyzował żadnych zarzutów w stosunku do odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o pierwotnie powoływaną podstawę, co w połączeniu z ewidentnym faktem braku potwierdzenia fałszerstwa dowodów (dowodu) w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją o numerze [...], jak i popełnienia przestępstwa w związku z wydaniem decyzji o numerze [...], jednoznacznie pozwala sądowi potwierdzić zgodność z prawem rozstrzygnięcia organu w tym zakresie. Jeśli chodzi o przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, do której się organ ustosunkował w decyzji z dnia [...]03.2007r. uzupełniającej – zgodnie z intencją skarżącego – decyzję z dnia [...]12.2006r. o rozważenie zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o numerze [...] również o podstawę z art.. 145 § 1 pkt 4 kpa, to słusznie organ przyjął, że należało odmówić wznowienia postępowania w oparciu o tę przesłankę z racji niezachowania przez stronę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o podstawę opartą na zarzucie niezapewnienia stronie udziału w tym postępowaniu, może nastąpić wyłącznie na wniosek tej strony, która w postępowaniu nie uczestniczyła, złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji ( vide: art. 148 § 2 kpa). Zbadanie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest przy tym bezwzględnym obowiązkiem organu, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku, stanowiłoby rażące naruszenie prawa jako godzące w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Pojęcie dowiedzenia się o decyzji nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach: z dnia 10.03.2006r. sygn. II OSK 622/05 ( Wokanda 2006/7-8/72), z dnia 6.10.2000r. sygn. I SA 855/99 (Lex nr 54136) i z dnia 3.02.1998 sygn. I SA 769/97 (Lex nr 45129) Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, zauważyć należy, że punktu widzenia dochowania przez skarżącego terminu do żądania wznowienia postępowania z powołaniem się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, obojętne stają się nieprawidłowości w doręczeniu decyzji o numerze [...] ( przepis art. 40 kpa rzeczywiście mówi o powinności organu administracji doręczania pism imiennie do poszczególnych stron postępowania nawet wtedy, gdy zamieszkują razem) albowiem istotne jest udowodnienie przez stronę, że wiadomość o treści decyzji wydanej w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, dotarła do niej miesiąc przed złożeniem wniosku. Ponieważ skarżący konsekwentnie się powoływał na to, że o podstawie wznowienia postępowania ( tu o istnieniu decyzji o numerze [...]) dowiedział się z przesyłki Sądu Rejonowego w B. ze sprawy [...], doręczonej mu w dniu [...]10.2006r, Sąd z urzędu dokonał wglądu w akta tej sprawy pod kątem wiedzy skarżącego o powołanej podstawie wznowienia postępowania. Dowód z notatki urzędowej sporządzonej z wglądu do akt sprawy oraz sporządzonych kserokopii poszczególnych kart z akt sprawy [...], opisanych w notatce, został przez Sąd dopuszczony na rozprawie w oparciu o art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide: protokół rozprawy k. 99 akt). Z akt tych wynika, że treść odebranej w dniu [...]10.2006r. przesyłki zawierającej plik dokumentów z akt [...] ( kopie zawartości tej przesyłki dołączył sam skarżący do wniosku o wznowienie postępowania i znajduje się ona w aktach administracyjnych w tzw. "koszulce", wszytej na początku akt), wcale nie zawiera pierwszej wzmianki o istnieniu decyzji [...]. Z akt [...] wynika, że kopia decyzji Burmistrza Miasta B. P. z dnia [...]03.2004r. o numerze [...] złożona została do akt sprawy cywilnej wraz kopiami załączników w postaci mapy i analizy funkcji oraz zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego, przed [...]10.2005r tj. w momencie gdy skarżący już aktywnie uczestniczył w postępowaniu w sprawie cywilnej, że na istnienie tej decyzji powoływała się zarówno Gmina B. P., jak też G. S.- M. a także reprezentujący w sprawie cywilnej A. M. jego pełnomocnik – radca prawny B. Z. (vide: kopia protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu [...]11.2005r., w czasie których pełnomocnik strony skarżącej wprost powołał się na treść decyzji o numerze [...], ustalającej na wniosek A. S.- P. warunki zabudowy działki Nr [...] na potrzeby urządzenia ciągu pieszo – jezdnego do działki o numerze [...]). Przeprowadzony uzupełniająco dowód z dokumentów zawartych w sprawie cywilnej pozwolił Sądowi na ustalenie, że wiedza skarżącego o istnieniu decyzji o numerze [...] niewątpliwie musi być daleko wcześniejsza niż data [...]10.2006r. Ustalenie zatem przez organ, że z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją o numerze [...] w oparciu o podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 skarżący się spóźnił, jest w okolicznościach sprawy prawidłowe. Jeżeli nawet o spornej decyzji skarżący nie dowiedział się od małżonki, która pokwitowała w dniu [...]03.2004r. jej odbiór, to z pewnością świadomość istnienia tejże decyzji musiał mieć skarżący w momencie powoływania się na nią przez reprezentującego go pełnomocnika tj. co najmniej w listopadzie 2005r. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako bezzasadną oddalił ( art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). .