II SA/Bk 572/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. SKO w B.: - uchyliło w całości wydaną z upoważnienia Wójta Gminy D. D. decyzję z dnia [...] marca 2017 r. o odmowie umorzenia wraz z odsetkami i o rozłożeniu na raty wraz z odsetkami nienależnie pobranych przez M. O. świadczeń z funduszu alimentacyjnego; - i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji (Kierownikowi GOPS w D. D.) do ponownego rozpoznania. Skargę na decyzję SKO złożyła do sądu administracyjnego M. O., która wniosła także o wstrzymanie jej wykonania. Zdaniem skarżącej, doszło w trakcie postępowania do licznych nadużyć, zwłaszcza w zakresie szybkości prowadzenia postępowania. Powoduje to, że czas rozpoznania sprawy się wydłuża, co wpływa na wysokość kwoty narastających odsetek przy bardzo trudnej, zmiennej oraz niestabilnej sytuacji finansowej skarżącej. Podkreśliła "nieosiągalny" poziom ustalonych rat odsetkowych i brak możliwości spłaty ustalonych rat przy uzyskiwanym niskim dochodzie. Wywodziła, że gdy zostanie wydana decyzja "zmuszająca" ją do zapłaty zaległości w całości lub w ratach i gdy zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne, będzie musiała złożyć wniosek o zapomogę, gdyż nie ma możliwości spłaty ustalonych rat oraz całej zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu tj. ciężar wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia wykonaniem tego aktu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązkiem skarżącego jest powołanie konkretnych okoliczności, odwołujących się do jego sytuacji. Wskazać przy tym należy, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie musi mieć charakteru materialnego, zaś trudne do odwrócenia skutki oznaczają takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2016 r., II OZ 87/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy rozstrzygnięcia, którym uchylono w toku instancji decyzję pierwszoinstancyjną o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami oraz rozłożono na cztery raty nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Dodać należy, że kwota świadczenia nienależnie pobranego wynosi 338 zł, zaś kwoty poszczególnych rat są następujące: 182, 74 zł i 182, 77 zł, każda włącznie z odsetkami. Podkreślić też należy, że sąd w postępowaniu wpadkowym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może oceniać legalności zaskarżonego, wyżej wskazanego rozstrzygnięcia kasacyjnego, jak też nie może oceniać decyzji pierwszoinstancyjnej o odmowie umorzenia i rozłożeniu na raty zaległości. Sąd jest zobowiązany wyłącznie do oceny, czy zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem sądu, takie okoliczności w sprawie niniejszej nie zachodzą. Przede wszystkim zauważyć należy, że zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną (uchylającą decyzję pierwszoinstancyjną). SKO zaleciło w niej organowi pierwszej instancji ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem: modyfikacji wniosku wszczynającego postępowanie oraz faktu zakończenia umowy o pracę skarżącej. Natomiast skarżąca wskazuje, kwestionując tę decyzję kasacyjną, że obawia się wydania decyzji zmuszającej ją do zapłaty zaległości, czego nie jest w stanie uczynić. Należy jednak wskazać, że udzielenie stronie ochrony tymczasowej zgodnie z jej wnioskiem nie doprowadzi bezpośrednio do skutku o jaki stronie chodzi i do którego zmierza formułując wniosek o wstrzymanie wykonania (uchylenie obowiązku zapłaty nienależnie pobranych świadczeń). Skarżąca odbiera zaskarżoną decyzję kasacyjną jako niekorzystną i taką, której konsekwencją wykonania będzie zobowiązanie jej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, gdy tymczasem uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej przez SKO z zaleceniem ponownego wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności oznacza, że decyzja pierwszoinstancyjna przestaje wywoływać skutki prawne (de facto niekorzystne dla strony). Wstrzymanie zaś decyzji kasacyjnej SKO – jak żąda tego skarżąca w skardze - oznaczałoby, że decyzja organu pierwszej instancji do czasu wyrokowania przez sąd wywołuje skutki prawne, tj. skarżąca jest formalnie zobowiązana zwrócić ratalnie nienależnie pobrane świadczenia. Trzeba mieć także na uwadze, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, że to nie skutkiem wydania decyzji kasacyjnej SKO (zaskarżonej w sprawie niniejszej) jest ona zobowiązana do zwrotu świadczeń jako nienależnie pobranych, ale jest to skutek pozostającej w obrocie prawnym decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (z dnia [...] grudnia 2016 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji drugoinstancyjnej z dnia [...] stycznia 2017 r., vide k. 24 i 27 akt adm.). Tej ostatnio wspomnianej zaś decyzji sprawa niniejsza nie dotyczy. Innymi słowy, wstrzymanie wykonania decyzji kasacyjnej zaskarżonej w sprawie niniejszej pozostaje bez związku z bytem prawnym decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Natomiast decyzja kasacyjna uchyla skutki prawne decyzji pierwszoinstancyjnej odmawiającej umorzenia i rozkładającej zaległość na raty oraz zobowiązuje organ pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy. Wynik tego rozpatrzenia jest w chwili obecnej nieznany i dlatego nie sposób przyjąć, że istnieją postawy do stwierdzenia, iż stronie grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków na skutek wykonania decyzji kasacyjnej i ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji. Tym samym nie ma podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.