II SA/Bk 573/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi M. Ł. Sp. j. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne. W dniu .. marca 2014 r. M. S.J. (powoływana w dalszej części uzasadniania jako "Skarżący") wystąpiła do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o rejestrację pojazdu marki V., Nr ..., zarejestrowanego dotychczas pod nr [...], dołączając wymagane prawem - dokumenty. Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie rejestracji ww. pojazdu. Podstawą zawieszenia było wszczęcie przez Policję postępowania w sprawie przewłaszczenia mienia na szkodę A. Ł., przez M. i M. Ł. i ważności umowy pożyczki z przewłaszczeniem na zabezpieczenie z dnia [...] sierpnia 2013 r. dołączonej do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu, jako dowód własności. W dniu [...] marca 2016 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego. Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] odmówił podjęcia zawieszonego postępowania argumentując, że zgodnie z posiadanymi przez organ informacjami postępowanie prowadzone przez Komisariat Policji w Ł. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w B. w sprawie [...] przywłaszczenia mienia, którego przedmiotem jest m. in. ww. pojazd nie zostało prawomocnie zakończone. W sprawie przedstawiono natomiast M. Ł. zarzuty popełnienia przestępstwa, polegającego na nadużywaniu uprawnień współwłaściciela spółki "Ł. sp. j." polegającym na przeniesieniu na spółkę "M. sp. j." na podstawie pozornej umowy własności 12 sztuk ciągników siodłowych oraz 15 sztuk naczep oraz złożenia w Urzędzie Miejskim w B. wniosków o przerejestrowanie siedmiu ciągników i czterech naczep na spółkę "M.sp. j.". W ocenie organu I instancji opisane postępowanie dotyczy zakwestionowanego dowodu własności m.in. zgłoszonego do rejestracji pojazdu i ma istotny wpływ na wydanie decyzji w tej sprawie. W związku zaś z tym, iż prowadzone przez policję postępowanie jest nadal w toku, to oznacza że nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania, a w konsekwencji wniosek o jego podjęcie nie mógł zostać uwzględniony. Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony wniósł zażalenie zarzucając mu naruszenie: 1) art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 97 § 2 k.p.a., poprzez uznanie, że do dnia dzisiejszego nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania, gdyż nie zostało ukończone postępowanie karne w sprawie [...], w sytuacji, gdy wynik postępowania karnego nie będzie miał żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie; 2) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w uznaniu, iż w dalszym ciągu istnieją podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, a pochodzącego od Prokuratora lub Policji nie wynika, ażeby postępowanie karne mogło mieć jakikolwiek wpływ na ważność, czy skuteczność prawną podstawy nabycia pojazdu przez Skarżącego; 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, poprzez nie zwrócenie się przez organ i instancji do organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawie [...] z wnioskiem o wyjaśnienie, czego konkretnie dotyczy owe postępowanie karne i czy w ogóle w związku z jego przedmiotem, będzie ono mogło mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego; 4) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej wskutek braku rozstrzygnięcia wniosków dowodowych zgłoszonych we wniosku o podjęcie postępowania z dnia [...] marca 2016r., to jest wniosku o dopuszczenie dowodu z akt sprawy administracyjnej o nr [...] z Urzędu Miejskiego w B. Departamentu Finansów Miasta oraz z dokumentu - pisma Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [...] września 2015r. ([...]), w sytuacji, gdy zgłoszone przez stronę żądanie przeprowadzenia dowodu organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzyć i ocenić. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że podstawą zawieszenia postępowania był fakt prowadzenia przez Policję postępowania w zakresie pozorności umowy pożyczki przenoszącej prawo własności pojazdów stanowiących dotychczasową własność Spółki Jawnej Ł. na skarżącą Spółkę, a więc dokumentu niezbędnego do dokonania rejestracji przedmiotowego pojazdu. W dniu [...] marca 2015r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w B. sformułował postanowienie o przedstawieniu zarzutów M. Ł. wspólnikowi obu zainteresowanych w sprawie spółek jawnych, między innymi, zawarcia dla pozoru umowy pożyczki, którą to umową nastąpiło przeniesienie prawa własności wskazywanych pojazdów. W związku z tym, iż do dnia wydania zaskarżonego postanowienia brak było prawomocnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że nie ustąpiła przyczyna, która była podstawą zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie o rejestrację pojazdu. W tych okolicznościach nie było też podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania. Odnosząc się do zarzutów zażalenia Kolegium wyjaśniło, że niektóre z nich dotyczą prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie, tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego, a nie ocena zasadności zastosowania instytucji zawieszenia postępowania. W ocenie Kolegium na etapie ostatecznego rozstrzygnięcia, co do zawieszenia postępowania, badanie zasadności przesłanek jego zastosowania pozostaje w sprzeczności z przepisami procedury administracyjnej, a w szczególności z zasadą ogólną zawartą w art. 16 k.p.a. trwałości rozstrzygnięć administracyjnych. Ponadto zdaniem organu odwoławczego postępowanie karne prowadzone przez Prokuratora i treść przedstawionych zarzutów pozostają, wbrew twierdzeniom strony, w istotnym związku z przedmiotem postępowania administracyjnego toczącego się w zakresie rejestracji opisanego we wstępie pojazdu. Umowa pożyczki, którą przeniesiono prawo własności m. in. przedmiotowego pojazdu, oceniania jest na etapie postępowania karnego, jako pozorna, o charakterze przestępnym. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w B. przedstawił M. Ł. zarzut nadużycia udzielonym uprawnień, poprzez zawarcie w dniu [...] sierpnia 2013 r. pozornej umowy pożyczki, z jednoczesnym przeniesieniem na pożyczkodawcę (celem zabezpieczenia spłaty pożyczki) własności 12 ciągników siodłowych marki [...] oraz 15 naczep. Wobec tak sformułowanych zarzutów sąd w postępowaniu karnym wnikliwie przeanalizuje tezy oskarżenia o pozorności zawartej umowy pożyczki i przeniesienia własności opisanych w niej pojazdów. W tej sytuacji nie można uznać za uzasadnione zarzutów dotyczących braku wpływu toczącego się postępowania karnego na zawieszone postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł pełnomocnik Skarżącej Spółki zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, to jest: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolnej ocenie dowodów takich jak, jak opinia radcy prawnego z Biura Prawnego UM w B. z dnia [...] kwietnia 2014r., pismo z UM w B. w przedmiocie zasięgnięcia opinii prawnej z dnia [...] kwietnia 2014 r., a w konsekwencji podjęcie wadliwego rozstrzygnięcia w sprawie, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i odstąpienie od zebrania wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z opinii niezależnego biegłego lub dodatkowej opinii prawnej celem wyjaśnienia, czy ewentualny wynik postępowania karnego toczącego się przeciwko M. Ł. będzie mógł mieć jakikolwiek wpływ na kwestię ważności lub skuteczności prawnej czynności prawnych podjętych przez M. Ł. w postaci uchwały z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie przez spółkę Ł. SPÓŁKA JAWNA umowy pożyczki z przewłaszczeniem na zabezpieczenie, umowy pożyczki i aneksu do niej, w sytuacji gdy ma to podstawowe znacznie dla przedmiotowej sprawy, art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 97 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania, gdyż nie zostało ukończone postępowanie karne w sprawie [...], w sytuacji gdy wynik postępowania karnego nie będzie miał żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie; art. 97 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez wadliwe przyznanie prymatu zasadzie trwałości rozstrzygnięć administracyjnych i uznanie, iż przedmiotem obecnego postępowania nie jest ocena zasadności zastosowania instytucji zawieszenia postępowania, a odmowa podjęcia zwieszonego postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami organ administracyjny zobligowany jest w całym okresie trwania zawieszenia postępowania do stałego weryfikowania zasadności postanowienia w przedmiocie zawieszenia tegoż postępowania, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania, jakie konkretnie zagadnienie wstępne w sprawie występuje, i który organ ma je rozstrzygnąć, ażeby następnie organ administracyjny mógł powziąć decyzję w sprawie; brak również wyjaśnienia, na jakiej organ podstawie uznał, że bez rozstrzygnięcia tegoż zagadnienia nie można orzec w przedmiocie rejestracji pojazdu, brak również wykazania przez organ związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym; art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez ich niezastosowanie przy dokonywaniu oceny zasadności podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela i w oparciu między innymi o dowód własności pojazdu, które to warunki zostały w sprawie spełnione. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podkreślił, że umowa pożyczki z przewłaszczeniem na zabezpieczenie (z dnia [...] sierpnia 2013 r. aneksowana dnia [...] sierpnia 2013 r.) jest skuteczna i przeniosła własność opisanego we wstępie pojazdu, gdyż czynność przejęcia przedmiotowego pojazdu przez M. Spółka jawna była prawnie skuteczna oraz zgodna z przepisami prawa i postanowieniami umowy spółki Ł. SPÓŁKA JAWNA. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad przeprowadzonego postępowania. W wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia w powyższym zakresie uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2016 r., w którym Prezydent Miasta B. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania prowadzonego w sprawie rejestracji pojazdu marki ..., zarejestrowanego czasowo pod nr [...] uznając, że w sprawie nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania. Biorąc pod uwagę opisany wyżej zakres kontroli sądowej w pierwszej kolejności należy wskazać, że postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie rejestracji pojazdu pozostaje od dnia jego wydania, w sposób nieprzerwany w obrocie prawnym (Skarżący nie doprowadził bowiem do jego wyeliminowania z tego obrotu, czy to w drodze administracyjnej, czy to sądowej), stąd też wszelkie zarzuty skargi podniesione co do samej zasadności zawieszenia nie są trafne. Przechodząc z kolei do merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 97 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w sytuacji zawieszenia postępowania z uwagi na zagadnienie wstępne, przyczyna uzasadniająca zawieszenie ustępuje w chwili, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd uzyskuje charakter trwały, tj. staje się odpowiednio ostateczne, prawomocne, wykonalne bądź skuteczne. W rozpoznawanej sprawie - jak wyżej wskazano - postanowieniem z dnia z ... kwietnia 2014 r. zawieszono postępowanie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ uznał bowiem, że nie jest możliwe prowadzenie postępowania z wniosku Skarżącego o zarejestrowanie pojazdu marki [...]bez ustalenia ważności umowy pożyczki z przewłaszczeniem na zabezpieczenie z dnia [...] sierpnia 2013 r. dołączonej do wniosku jako dowód własności ww. pojazdu. Organy zwróciły uwagę, że ww. umowa pożyczki, którą przeniesiono prawo własności przedmiotowego pojazdu, oceniania jest na etapie postępowania karnego, jako pozorna, o charakterze przestępnym. Odmawiając zaś podjęcia zawieszonego postępowania Prezydent Miasta B. wskazał, że nie ustała przesłanka zawieszenia postępowania, albowiem prowadzone postępowanie karne w zakresie pozorności umowy pożyczki przenoszącej prawo własności pojazdów stanowiących dotychczasową własność Spółki Jawnej Ł. na Spółkę Jawną M., a więc dokumentu niezbędnego do dokonania rejestracji przedmiotowego pojazdu, nie zostało prawomocnie rozstrzygnięte. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że postępowanie karne prowadzone przez Prokuratora i treść przedstawionych zarzutów pozostają, wbrew twierdzeniom Skarżącego, w istotnym związku z przedmiotem postępowania administracyjnego toczącego się w zakresie rejestracji opisanego we wstępie pojazdu. Umowa pożyczki, którą przeniesiono prawo własności m. in. przedmiotowego pojazdu, oceniania jest na etapie postępowania karnego, jako pozorna. Z treści zarzutów przedstawionych M. Ł. wynika, że przedmiotom postępowania prokuratorskiego jest podejrzenie zawarcia umowy pożyczki z przewłaszczeniem na zabezpieczenie z dnia [...] sierpnia 2013r. dla pozoru. Skoro zatem w postępowaniu karnym podważany jest tytuł własności pojazdu zgłoszonego do rejestracji, a więc oceniana jest ważność umowy dołączonej do wniosku o rejestrację, to kwestia ta ma podstawowe znaczenie dla prawidłowości rozstrzygnięcia toczącego się w tym zakresie postępowania administracyjnego. Potwierdzenie bowiem przez sąd karny, że umowa pożyczki z przewłaszczeniem na zabezpieczenie z dnia [...] sierpnia 2013r. została zawarta dla pozoru będzie miało skutek nieważności dla tej czynności ex tunc. Ponadto w tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Sąd w tym zakresie, w jakim związanie to istnieje, pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń, a przede wszystkim zaś odmiennych ustaleń. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie podkreśla się również, że adresatami wyrażonej w tym przepisie zasady związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego są pośrednio organy administracji publicznej, które czynią w sprawie ustalenia faktyczne (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 marca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 356/08; WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt SA/Po 1312/07 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wydanie zatem w prowadzonym postępowaniu karnym wyroku skazującego za zawarcie umowy z dnia 12 sierpnia 2013 r. dla pozoru będzie wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie rejestracji. W tej sytuacji bezpodstawne są zarzuty skargi dotyczące braku wpływu toczącego się postępowania karnego na zawieszone postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu. W konsekwencji skoro do dnia wydania zaskarżonego postanowienia brak było prawomocnego rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu karnym to orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że przyczyna zawieszenia postępowania nie ustała, a tym samym brak było podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania. Przechodząc z kolei do pozostałych zarzutów skargi Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanym rozstrzygnięciu naruszenia wskazanych w skardze przepisów – art.7, 77 §1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu organ wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez ich niezastosowanie przy dokonywaniu oceny zasadności podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Organy administracji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie kwestionowały bowiem tego, że złożony przez Skarżącego wniosek o rejestrację opisanego wyżej pojazdu jest kompletny, o czym świadczy sam fakt wszczęcia postępowania. Późniejsze natomiast zawieszenie wszczętego postępowania nie uzasadnia w ocenie Sądu naruszenia ww. przepisów. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.