II SA/Bk 578/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Ł. na pismo Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przydziału lokalu p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 5 lipca 2010 r. R. Ł. złożył do Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. wniosek o przydział mieszkania. W odpowiedzi, pismem z dnia 8 lipca 2010 r., stanowiącym przedmiot zaskarżenia w sprawie niniejszej, poinformowano wnioskodawcę, że wniosek został rozpatrzony odmownie z uwagi na niespełnienie kryteriów formalnych. Wskazano, że zgodnie z § 25 ust. 1 załącznika do uchwały nr VIII/70/07 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 28 marca 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Suwałki (Dz. U. Woj. Podl. nr 105, poz. 934 ze zm.), zakwalifikowanie wniosku jest możliwe w sytuacji łącznego spełnienia dwóch formalnych kryteriów: braku zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i odpowiednio niskich dochodów. Dochód wnioskodawcy przekracza zaś ustalone kryterium dochodowe. Od powyższego pisma R. Ł. wywiódł skargę do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał swoją trudną sytuację zdrowotną (jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności ze względu na wzrok) i mieszkaniową (po orzeczeniu rozwodu otrzymał eksmisję z mieszkania zajmowanego wspólnie z byłą żoną i aktualnie nie posiada żadnego meldunku). W związku z powyższym od przeszło 6 lat bezskutecznie ubiega się o socjalny lokal mieszkalny. Przez ten cały czas otrzymywał odpowiedzi, że jest trudna sytuacja mieszkaniowa. W 2004 r. poinformowano go, że został ujęty na liście oczekujących pod poz. 159. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o ustalenie dlaczego nie został ujęty na liście i co jest z listą na której został wpisany po nr 159. W odpowiedzi na skargę Zarząd Budynków Mieszkalnych w S. wniósł o jej oddalenie i podał, że tryb załatwiania wniosków o wynajęcie lokalu komunalnego reguluje uchwała Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 28 marca 2007 r. nr VIII/70/07 w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Suwałki. Uchwała ta w § 25 ust. 1 przewiduje tryb wstępnej kwalifikacji wniosków o wynajęcie lokali, w tym lokali socjalnych pod kątem spełnienia kryteriów formalnych do wynajęcia lokalu. Skarżący w ostatnim swoim wniosku z dnia 5 lipca 2010 r. zadeklarował dochód miesięczny w kwocie 1.464 zł. Na tej podstawie ustalono, że nie spełnia kryteriów formalnych do wynajęcia mu lokalu socjalnego. Zgodnie bowiem z § 7 uchwały za spełniających kryterium dochodowe do wynajęcia lokalu socjalnego uznaje się osoby, których średni miesięczny dochód nie przekracza 50% najniższej emerytury. Skarżący nie spełnia również kryterium dochodowego do wynajęcia zwykłego lokalu komunalnego. Kryteria te wynoszą 150% i 200% najniższej emerytury. Podano, że listy osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu mieszkalnego, w tym lokalu socjalnego sporządzane są na 1 rok. Ujęcie skarżącego na liście oczekujących pod poz. 159 miało miejsce w 2004 r. W tym czasie na podstawie, wówczas obowiązującej uchwały o zasadach wynajmowania lokali komunalnych, wpisywało się do rejestru wszystkie osoby ubiegające się o przydział mieszkania. Wpis ten miał charakter rejestracyjny i nie rodził żadnych praw do wynajęcia lokalu komunalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jako skarga dotycząca sprawy nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia jest pismo Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. informujące wnioskodawcę R. Ł., że jego wniosek o przydział mieszkania został rozpatrzony odmownie. Analiza regulacji dotyczącej procedury realizowania przez gminę polityki mieszkaniowej wskazuje na brak możliwości poddania kontroli sądu administracyjnego czynności organów na etapie poprzedzającym wydanie aktu zatwierdzającego roczną listę osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokali z zasobów mieszkaniowych gminy (uchwała Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 28 marca 2007 r. nr VIII/70/07 w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Suwałki - Dz. U. Woj. Podl. nr 105, poz. 934 ze zm.). Procedura ta jest następująca: 1. Wnioski o wynajęcie wolnych lokali i lokali socjalnych są wstępnie kwalifikowane przez Zarząd Budynków Mieszkalnych pod względem spełnienia kryteriów formalnych do otrzymania lokalu (§ 25 ust. 1 zd. 1 załącznika do uchwały). 2. Wnioski spełniające kryteria są rozpatrywane z udziałem Społecznej Komisji Mieszkaniowej (§ 25 ust. 1 zd. 2 załącznika do uchwały). 3. Kolejność realizowania wniosków osób spełniających kryteria do wynajęcia lokalu i lokalu socjalnego jest proponowana przez Społeczną Komisję Mieszkaniową na podstawie oceny dotychczasowych warunków zamieszkiwania, warunków socjalnych i rodzinnych wnioskodawców. Komisja ustala kolejność realizowania wniosków w stosunku do takiej ilości wniosków jaka jest przewidywana ilość mieszkań, która będzie możliwa do wynajęcia w ciągu roku od zatwierdzenia listy przydziału (§ 25 ust. 2 i 3 załącznika do uchwały). 4. Ustalona kolejność realizowania wniosków jest zatwierdzana przez Prezydenta Miasta i obowiązuje przez okres 12 miesięcy od daty jej zatwierdzenia (§ 25 ust. 4 załącznika do uchwały). 5. Społeczna Komisja Mieszkaniowa ustala projekt kolejności zawierania umów w postaci listy wnioskodawców nie później niż do 30 kwietnia danego roku. Projekty list podawane są do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń na okres 30 dni w UM w S. i w siedzibie Zarządu Budynków Mieszkalnych z pouczeniem o terminie składania zastrzeżeń do tego projektu, nie później niż do 30 maja danego roku. Złożone zastrzeżenia do projektu listy rozpatruje Społeczna Komisja Mieszkaniowa w terminie do 10 czerwca danego roku (§ 28 ust. 1, 2 i 3 załącznika do uchwały). 6. Listę roczną zatwierdza Prezydent Miasta. Obowiązuje ona przez 12 miesięcy od daty jej zatwierdzenia. Podawana jest do publicznej wiadomości nie później niż do 30 czerwca danego roku. Prezydent Miasta może dokonać korekty rocznej listy z własnej inicjatywy lub na wniosek Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych po zaopiniowaniu przez Społeczną Komisję Mieszkaniową. (§ 28 ust. 4, 5, 6 i 7 załącznika do uchwały). Według stanowiska zaprezentowanego w uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08, ONSAiWSA 2008/6/90 – aktem z zakresu administracji publicznej, który może zostać zaskarżony do sądu administracyjnego i przez ten sąd oceniony merytorycznie - jest dopiero uchwała kwalifikująca do zamieszczenia na liście osób oczekujących na najem lub odmawiająca takiej kwalifikacji. Chodzi więc o uchwałę zatwierdzającą roczną listę przygotowaną przez Społeczną Komisję Mieszkaniową. Z powyższego wynika, że procedura poprzedzająca wydanie takiego aktu, prowadząca do wyłonienia osób uprawnionych, nie polega na dokonywaniu czynności z zakresu administracji publicznej podlegających kognicji sądu administracyjnego. Ten etap sporządzania listy składa się z czynności o charakterze wstępnym, technicznym i ocennym (dokonanie oględzin lokalu, ogłoszenie projektu listy, rozpoznanie zgłoszonych uwag i wniosków). Przedmiotowe, poszczególne działania mogą być skarżone jedynie w drodze skarg powszechnych (Dział VIII Kpa), natomiast jako całość, procedura ta może być zakwestionowana dopiero przy zaskarżeniu aktu zatwierdzającego ostateczną wersję listy. Podnieść należy, że zaprezentowane powyżej stanowisko nie pozbawia osób nieumieszczonych na zatwierdzonej liście środków służących obronie ich praw do uzyskania lokalu w drodze najmu. Zakwalifikowanie aktu zatwierdzającego listę uprawnionych do zawarcia takiej umowy jako aktu z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) otwiera bowiem możliwość jego zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zatem w sprawie niniejszej skarżący może kwestionować na tej drodze zarządzenie Prezydenta Miasta zatwierdzające listę osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu, podnosząc błędne niezamieszczenie go na liście osób uprawnionych w roku 2010. Konieczne jest, jak wynika z powyższego przepisu, uprzednie wezwanie Prezydenta do usunięcia naruszenia prawa. Z procedury opisanej powyżej a konkretnie z § 28 ust. 7 załącznika do uchwały wynika, że również Prezydent Miasta Suwałki może dokonać korekty rocznej listy. Jest to kolejny sposób zakwestionowania listy rocznej, który może prowadzić do zmiany jej treści. Niewątpliwie w interesie zainteresowanych zawarciem umowy najmu leży zwrócenie organowi uwagi na potrzebę dokonania korekty listy, o ile taka potrzeba nie zostanie dostrzeżona przez organ z urzędu. Skarżący może zatem w sposób powyżej wskazany (poprzez wniesienie skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym oraz poprzez żądanie dokonania korekty listy) kwestionować zarządzenie Prezydenta Miasta, zatwierdzające listę z 2010 r. na której go nie umieszczono. Nic nie stoi też na przeszkodzie złożeniu kolejnego wniosku, gdyż zatwierdzona przez Prezydenta lista obowiązuje jedynie przez 12 miesięcy. Reasumując, skarga w sprawie niniejszej jako wniesiona na akt, którego przedmiot pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych – podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.