II SA/Bk 593/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie określenia zasad i trybu przeprowadzenia wyborów do rad osiedli p o s t a n a w i a odrzucić skargę Dwoma pismami skierowanymi do Rady Miejskiej B. oraz do Miejskiej Komisji Wyborczej o identycznej treści, datowanymi na dzień 17 marca 2005 r. (nadane listem poleconym dnia 18 marca 2005r.), grupa osób, w tym skarżący, zakwestionowała legalność przepisu ordynacji wyborczej do rad osiedli przyjętej uchwałą nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] września 2004r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia wyborów do rad osiedli, oraz zarzuciła inne naruszenia zasady samorządności, wyrażające się w zbyt późnym ogłoszeniu wyborów, wyznaczeniu tylko jednego lokalu wyborczego dla każdego osiedla i jego niedostatecznym oznaczeniem oraz braku dostatecznej aktywności Miejskiej Komisji Wyborczej w propagowaniu czasu i miejsca przeprowadzania wyborów. Miejska Komisja Wyborcza jako adresat pisma potraktowała je jako protest wyborczy zgodnie z § 34 ust. 2 i 3 ordynacji wyborczej (Uchwała [...] z dnia [...] września 2004r.) i przygotowała projekt stanowiska Rady Miejskiej B. w sprawie odrzucenia protestu wraz z uzasadnieniem. Stanowisko zostało przyjęte w dniu 25 kwietnia 2005 r. i stanowiło ono o rozstrzygnięciu protestu wyborczego zawartego w piśmie skierowanym do Miejskiej Komisji Wyborczej. Stanowisko to nie odnosiło się natomiast do wezwania do usunięcia naruszeń w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jakie zostało skierowane do Rady Miejskiej B., na co wyraźnie wskazała Rada Miejska w pierwszej części stanowiska. Skarżący w dniu 4 maja 2005r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na Uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] września 2004r. Nr [...] (w piśmie z dnia 7 grudnia 2005r. sprecyzował swoje stanowisko). W skardze podniósł, że Rada Miejska B. w swoim stanowisku z dnia 25 kwietnia 2005 r. odrzuciła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] września 2004 r. w części dotyczącej ustalenia warunków ważności wyborów - § 4 uchwały, wniesione przez 10 kandydatów do Rady Osiedla C. w B. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zaskarżona uchwała wprowadziła w § 4 próg frekwencji 5%, czym przekroczono upoważnienie ustawy o samorządzie gminnym gdzie rada jest upoważniona jedynie do określenia zasad i trybu przeprowadzenia wyborów, a nie określania warunków ich ważności. Podkreślono, że Konstytucja RP w art. 100 ust. 3 jak i art. 127 ust. 7 i art. 169 ust. 2 te terminy wyraźnie rozdziela. Odpowiadając na skargę organ (Rada Miejska B.) wniósł o jej odrzucenie na podstawie w art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako przedwczesnej tj. wniesionej przed upływem terminu do odniesienia się do wezwania przez Radę Miejską B.. Podniesiono, że stanowiska Rady Miejskiej B. w sprawie odrzucenia protestu wraz z uzasadnieniem przyjęte w dniu 25 kwietnia 2005 r. stanowiło jedynie rozstrzygnięciu protestu wyborczego zawartego w piśmie skierowanym do Miejskiej Komisji Wyborczej. Stanowisko to nie odnosiło się natomiast do wezwania do usunięcia naruszeń w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jakie zostało skierowane do Rady Miejskiej B., na co wyraźnie wskazała Rada Miejska w pierwszej części stanowiska. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może -po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Bezskuteczność wezwania można stwierdzić na podstawie jego odrzucenia przez właściwy organ w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), lub poprzez bezczynność organu w tym samym terminie. Podkreślono, że niewątpliwie skarżący, wraz z pozostałymi osobami, skierował do Rady Miejskiej B. swoje wezwanie do zmiany uchwały niezależnie od żądań kierowanych do Miejskiej Komisji Wyborczej. Z tego względu tylko to wezwanie można było traktować jako odpowiadające dyspozycji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wobec skomplikowanego charakteru sprawy, termin do jej załatwienia wynosił, zgodnie z art. 35 § 3 kpa, dwa miesiące, zatem dopiero bezskuteczny upływ tego terminu uprawniałby skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Równocześnie, z ostrożności procesowej, podniesiono, że żądania skarżącego są nieuprawnione również z przyczyn merytorycznych. Artykuł 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nadaje uprawnienie do wniesienia skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego osobie, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych/ interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej winny wynikać - na gruncie obowiązującego prawa - z przepisów prawa materialnego. Podniesiono, że istnienie interesu prawnego lub uprawnienia nie może wynikać z subiektywnej oceny dokonanej przez stronę, że to jej właśnie interes lub uprawnienie zostały naruszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. W myśl postanowień art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia jednakże, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi w przypadku aktów innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 4 tejże ustawy, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku, gdy organ gminy nie udzieli odpowiedzi na wezwanie (nie zajmie stanowiska w przedmiocie naruszenia) maksymalny termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego określony w art. 53 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynosi 60 dni i liczony jest od dnia wniesienia wezwania do usunięcie naruszenia. Natomiast w przypadku, gdy w doręczonej wnoszącemu odpowiedzi nie uwzględni naruszenia prawa, skargę wnosi się maksymalnie w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi. Termin wniesienia skargi do sądu jest omawianym przypadku terminem ruchomym tj. terminem, którego ustalenie zależy od tego, czy i kiedy doręczono skarżącemu odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia. W związku z powyższym należy uznać, że w sprawie zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stosuje się 60 dniowy termin do wniesienia skargi określony w art. 53 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, chyba, że przed upływem tego terminu doręczono skarżącemu odpowiedź na jego wezwanie. W takiej sytuacji 30 dniowy termin do wniesienia skargi liczony będzie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na jego wezwanie do usunięcia naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej dnia 4 maja 1998 r. sygn. akt FSP 1/98 (publikacja ONSA 1998, nr 3, poz.78) słusznie zauważył, że ocena dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie, w której musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa bądź interesu prawnego lub uprawnienia wymaga sprawdzenia dochowania przez skarżący podmiot dwóch terminów: minimalnego i maksymalnego. Składając skargę w dniu 4 maja 2005r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku tj. jeszcze przed upływem terminu do zajęcia stanowiska, przez Radę Miejskiej B., w odpowiedzi na wezwanie skarżącego z dnia 18 marca 2005 r. do usunięcia naruszenia, nie zachowano minimalnego terminu do jej wniesienia (16 maja 2005r.). Tym samym należy uznać, że na tym etapie wniesiona skarga jako przedwczesna jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o postanowienia art. 58 § 1 pkt 6) i § 3 oraz art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odrzucił skargę.