II SA/Bk 597/04

WyrokWSA w Białymstoku2004-12-02

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Wojciech Stachurski, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy z upływem czasu, na który była zawarta umowa, stanowi przyczynę dotyczącą zakładu pracy w rozumieniu przepisów o świadczeniach przedemerytalnych?
Ratio decidendi
Rozwiązanie stosunku pracy z upływem czasu, na który była zawarta umowa, nie stanowi przyczyny dotyczącej zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, co uniemożliwia przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia tego kluczowego warunku.
Stan faktyczny
Skarżąca K.A. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego po zarejestrowaniu się jako bezrobotna. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w szczególności nie wykazała, aby stosunek pracy rozwiązał się z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, kwestionując błędną wykładnię przepisów dotyczących przyczyn rozwiązania stosunku pracy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Wojciech Stachurski, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Jarosław Sacharczuk, po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K.A. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego Oddala skargę. Skarżąca K.A. zarejestrowała się w dniu [...] lipca 2004 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. i z tym dniem została uznana za osobę bezrobotną uprawnioną do zasiłku dla bezrobotnych od 9 lipca 2004 r. W dniu [...] lipca 2004 r. zaś skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Starosta B. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. powołując się na art. 29 ust. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U.Nr 120, poz. 1252) odmówił przyznania świadczenia przedemerytalnego stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, iż skarżąca nie spełnia żadnego z warunków uprawniających do świadczenia przedemerytalnego, wskazywanych w mającym zastosowanie art. 37 lit "k" ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514). W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zakwestionowała uznanie przez organ, iż nie spełniła warunków do otrzymania świadczenia przedemerytalnego, podkreślając, iż posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący 33 lata, wiek – 52 lata oraz powołała się na łączący ją – przed rejestracją w urzędzie pracy – stosunek pracy z firmą "K.", a nie – jak błędnie wskazał organ I instancji – z firmą "A.– H.". Wojewoda P. po rozpatrzeniu tego odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Wojewoda wskazał, iż z uwagi na zarejestrowanie się skarżącej w powiatowym urzędzie pracy przed 1 sierpnia 2004 r. tj. przed przejęciem przez ZUS – y obowiązku przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, zastosowanie w sprawie mają dotychczasowe zasady przyznawania świadczeń przedemerytalnych z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Następnie organ odwoławczy przytoczył przesłanki uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego z art. 37 lit "k" ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i stwierdził, że skarżąca nie spełnia żadnego z wymienionych w punkcie 1 – 5 tego przepisu warunków uprawniających do świadczenia przedemerytalnego, bowiem: - nie ukończyła 58 lat; - po ukończeniu 50 roku życia tj. po 21.05.2002 r. stosunek pracy w żadnym z zakładów, w których była zatrudniona nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy ani też w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Dwukrotna umowa o pracę w zakładzie "K." oraz umowa w firmie "M." rozwiązała się z upływem czasu, na który została zawarta. Wojewoda wskazał przy tym, że przyczyny rozwiązania stosunku pracy dotyczące zakładu pracy musiały być ocenione według definicji takich przyczyn zawartej a art. 2 ust. 1 pkt 20 lit "a" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W skardze skierowanej na tę decyzję do sądu administracyjnego K.A. podniosła następujące zarzuty: - brak należytego rozważenia wniosku z [...] lipca 2004 r., co doprowadziło do błędnego ustalenia, że wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożyła w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych; - naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37 "k" ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, a w szczególności błędnej interpretacji "przyczyn dotyczących zakładu pracy". Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca sformułowała wniosek o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Odmowa przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego nie naruszyła bowiem przepisów prawa, a jedynie dostrzeżenie niezgodności zaskarżonej decyzji z literą prawa uzasadniałoby jej uchylenie. Zgodne z faktami zaistniałymi w sprawie jest ustalenie organu, że z żądaniem przyznania świadczenia przedemerytalnego skarżąca wystąpiła w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Tenże zasiłek przyznany bowiem został skarżącej decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. mocą której uznano skarżącą za osobę bezrobotną od dnia [...] lipca 2004 r. i przyznano skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od [...] lipca 2004 r. Żądanie przyznania świadczenia przedemerytalnego zostało zaś zawarte we wniosku złożonym [...] lipca 2004 r. tj. w okresie pobierania przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnych (vide: ksero wniosku z prezentatą i datownikiem Powiatowego Urzędu Pracy w B., znajdujące się w aktach administracyjnych). Niczego w sytuacji prawnej skarżącej nie zmieniłoby zresztą ustalenie wcześniejszej, niż wskazana wyżej, daty zgłoszenia żądania przyznania świadczenia przedemerytalnego (według strony [...] lipca 2004 r.) albowiem przeszkodą w przyznaniu tego świadczenia stał się niewątpliwy fakt niewykazania przez skarżącą, iż stosunek pracy łączący ją z zakładem pracy, w którym pracując ukończyła 50 lat i osiągnęła 30 – letni okres uprawniający do emerytury, został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zważywszy na wiek skarżącej (52 lata) i 33 – letni okres uprawniający do emerytury oraz zarejestrowanie się w urzędzie pracy przed 1 sierpnia 2004 r., rozważanie możliwości przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego mogło dotyczyć jedynie przesłanek z art. 37 "k" ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514). Przepis ten stanowił, iż świadczenie przedemerytalne przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, kobieta ukończyła co najmniej 50 lat oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat. Skarżąca 50 lat ukończyła w dacie 21 maja 2002 r. i legitymowała się już w tej dacie ponad 30 – letnim okresem pracy upoważniającym do emerytury, jednakże stosunek pracy łączył ją w tym czasie z firmą "K." (gdzie była zatrudniona łącznie od 13 maja 2002 r. do 31 marca 2004 r.) nie ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy lecz z powodu upływu czasu, na który była zawarta umowa tj. na podstawie art. 30 § 1 pkt 4 kodeksu pracy. Tymczasem ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu definiowała przyczyny ustania zatrudnienia "dotyczące zakładu pracy" wyłącznie jako: a) rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników; b) rozwiązanie stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych; c) wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowanie przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy - (vide: art. 2 pkt 20 "a" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu"). Dokumentem stwierdzającym tryb rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy jest świadectwo pracy (vide: art. 97 § 2 kodeksu pracy). W świadectwie pracy przedłożonym przez skarżącą, wystawionym przez Zakład Przemysłu Odzieżowego "K." w B., jako sposób ustania stosunku pracy skarżącej wskazano "rozwiązanie umowy o pracę z upływem czasu, na który była zawarta (art. 30 § 1 pkt 4 kodeksu pracy)". Nie jest to żaden ze sposobów rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a tym samym nie można było uznać, iż w pełni wyczerpane zostały w sprawie ujęte w art. 37 "k" ust. 1 pkt 2 przesłanki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Powody, dla których skarżąca zmuszona była zawierać umowy o pracę wyłącznie na czas określony, nie mają znaczenia prawnego w sprawie. Zawarcie umowy o pracę na czas określony nie stało bowiem na przeszkodzie rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jeżeli takowe by zaistniały. Art. 5 ust. 7 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.Nr 90, poz. 844) stanowi, iż w razie wypowiedzenia pracownikom stosunków pracy w ramach grupowego zwolnienia umowy o pracę zawarte na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy mogą być rozwiązane przez każdą ze stron za dwutygodniowym wypowiedzeniem. To samo dotyczy przypadków rozwiązywania stosunków pracy w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy (vide: art. 411 § 2 kodeksu pracy). Treść świadectwa pracy ze stosunku pracy łączącego skarżącą z firmą "K." nie dostarcza informacji pozwalających na uznanie za wiarygodne twierdzenia strony, że jej stosunek pracy z tą firmą rozwiązał się z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U.Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło